اختلال هایپروزمی؛ وقتی حس بویایی خیلی قوی می‌شود!

وب‌سایت پزشکان بدون مرز: هایپروزمی (Hyperosmia) یک حس بویایی بسیار بالایی بوده که احتمال می‌رود به دلیل برخی از شرایط خاص ایجاد شده است اما برخی از تحقیقات به عمل آمده در رابطه با این اختلال حکایت از آن دارند که امکان به وجود آمدن خود به خودی نیز وجود خواهد داشت.

در این مقاله قصد داریم به بررسی دلایل و علائم اختلال هایپروزمی بپردازیم، البته به معرفی برخی از روش‌های درمانی نیز پرداخته خواهد شد.

برخی از علائم اختلال هایپروزمی یا ورا بویایی

به گزارش پزشکان بدون مرز،هنگامی که افراد به هایپروزمی مبتلا شوند امکان دارد بوی بسیار قویتری را نسبت به سایر افراد استشمام نمایند، این حس بویایی قوی می‌تواند موجب بروز نارضایتی و ناراحتی در افراد مبتلا به این اختلال گردد. همانطور که می‌دانید بوهای بد برای افراد مختلف متفاوت است، برخی از بوهای رایجی که امکان دارد موجب آزار و ناراحتی افراد گردد عبارتند از:

•بوی مواد شیمیایی

•عطرها

•محصولات پاک کننده

•شمعهای معطر

همانطور که گفته شد برخی از شرایط اساسی می‌تواند باعث هایپروزمی گردد، افراد ممکن است علائم دیگر مربوط به این بیماری را نیز تجربه نمایند.

عوارض جانبی احتمالی ناشی از اختلال بویایی

هایپروزمی که خود ناشی از یک شرایط اساسی است می‌تواند با ایجاد تغییراتی منجر به افزایش سردردها، حالت تهوع و یا استفراغ گردد. یکی از مشکلات احتمالی که ممکن است برای افراد مبتلا به اختلال موردنظر ایجاد شود میگرن نام دارد، در حال حاضر علت دقیق این مشکل ناشناخته است اما برخی از تغییرات محیطی همانند آب و هوا می‌تواند منجر به ایجاد میگرن گردد. توجه داشته باشید که برخی از محرک‌های محیطی همانند همچنین می‌توانند شامل بوی خاصی باشند، در نتیجه افراد مبتلا به اختلال هایپروزمی امکان دارد به مراتب بیشتر در معرض خطر قرار گیرند، در برخی از موارد نیز احتمال دارد هایپروزمی منجر به افسردگی و اضطراب شود.

علت‌های ایجاد اختلال هایپروزمی یا بویایی شدید

احتمال وجود داشتن یک اختلال ژنتیکی در این دسته از افراد وجود دارد، دانشمندان باید تحقیقات خود را در زمینه درمان بخش ژنتیکی افزایش دهند تا بتوانند به درمان‌های بالقوه‌ای دست یابند. هایپروزمی غالبا در کنار یک وضعیت دیگر رخ خواهد داد، برخی از آنها می‌توانند تغییراتی را در بویایی ایجاد نمایند. در برخی مواقع تغییرات بویایی می‌تواند منجر به ایجاد مشکلات اساسی گردد، برخی از علت‌های هایپروزمی عبارتند از:

بارداری: تغییرات هورمونی در دوران بارداری می‌تواند منجر به ایجاد برخی تغییرات در بویایی گردد، بر اساس تحقیقات صورت گرفته مشخص شده است که اکثر زنان در سه ماهه اول نخست بارداری حس بویایی بسیار قوی خواهند داشت. افرادی که در دوران بارداری مبتلا به هایپروزمی می‌شوند امکان دارد به مراتب بیشتر از سایر افراد حالت تهوع و حتی استفراغ را تجربه کنند، این حالت‌های ایجاد شده بعد از زایمان و هنگامی که هورمون‌ها در وضعیت نرمال قرار گیرند به حالت عادی خود باز خواهند گشت.

اختلالات خود ایمنی: هایپروزمی را می‌توان یکی از علائم اختلالات خودایمنی دانست، همچنین می‌تواند زمانی ایجاد شود که کلیه‌ها به درستی کار نمی‌کنند، این موضوع می‌تواند در نهایت منجر به ایجاد بیماری آدیسون گردد. لوپوس سیستمیک نیز حس بویایی را تحت تاثیر خود قرار خواهد داد و دلیل عمده آن اثرات ناشی از سیستم عصبی است.

بیماری لایم: برخی از مطالعات حکایت از آن دارند که 50 درصد افراد مبتلا به این بیماری می‌توانند دچار این اختلال بویایی گردند، شیوع بیماری لایم و تاثیرگذاری آن بر روی دستگاه‌های عصبی امکان دارد به تغییر وضعیت بویایی کمک نماید.

سایر شرایط عصبی: برخی از شرایط عصبی نیز وجود دارند که می‌توانند باعث ایجاد هایپروزمی شوند، از جمله:

•بیماری پارکینسون

•صرع

•آلزایمر

•مولتیپل اسکلروزیس

•پولیپ و یا تومور در بینی و جمجمه

داروهای تجویزی: بسیاری از داروهای تجویزی می‌توانند بر روی حس بویایی اثرگذار باشند. بر اساس اطلاعات موجود اکثر داروها حس بویایی از ضعیف می‌کنند اما این امکان وجود دارد که بوهای خاصی را تقویت نمایند. افرادی که پس از آغاز مصرف دارویی احساس بویایی قوی دارند باید با پزشک مشورت‌های لازم را انجام دهند.

دیابت: در برخی از موارد نادر امکان دارد دیابت نوع 1 باعث ایجاد هایپروزمی گردد، این مسئله زمانی اتفاق خواهد افتاد که بیماری هنوز تحت درمان قرار نگرفته باشد و یا به درستی تحت نظر و مدیریت قرار نگیرد.

کمبودهای تغذیه‌ای: برخی از کمبودهای تغذیه‌ای در رابطه با ویتامین B12 می‌تواند بر روی حس بویایی اثر بگذارد، بد نیست بدانید که این کمبود حتی قادر خواهد بود به طور جدی سیستم عصبی را دچار اخلال نماید.

شیوه‌های تشخیص اختلال بویایی هایپروزمی

افرادی که برخی تغییرات را در حس بویایی خود تجربه می‌کنند باید نسبت به سایر علائم احتمالی که امکان دارد شکل گیرند نیز هوشیار باشند. پزشکان برای تشخیص ابتدا به علائم دقت خواهند کرد و سپس معاینات فیزیکی را انجام می‌دهند. در صورتی که علت ایجاد هایپروزمی مشخص نباشد امکان دارد پزشکان از روش‌های دیگری همچون انجام آزمایش وارد عمل شوند، برخی از این آزمایش‌ها می‌توانند مربوط به آزمایش خون و عکسبرداری از نواحی موردنظر باشند.

معرفی شیوه‌های درمانی این مشکل

درمان هایپروزمی به طور کلی وابسته به علت آن است، برای جلوگیری از ایجاد مشکلات می‌توان به دوری کردن از عوامل حساسیت‌زا همچون بوی مواد شیمیایی اشاره کرد. پزشکان می‌توانند داروهایی را تجویز نمایند که به درمان بیماری‌های زمینه‌ای دخیل در اختلال بویایی کمک کنند، افراد مبتلا به میگرن امکان دارد با مصرف برخی داروهای ضد میگرنی سعی در درمان خود داشته باشند.

چشم‌اندازی در رابطه با این اختلال بویایی

در ابتدا توضیحات مقدماتی برای این اختلال ارائه شد، مشکلی که می‌تواند بنا به دلایل گوناگونی که اشاره هم شد به وجود آید، شرایطی که امکان دارد برای افراد مبتلا بسیار سخت و آزاردهنده شود، در هر صورت روش‌های درمانی وجود دارد که افراد می‌توانند با مشاهده علائم و احساس قوی شدن بویایی به پزشک مراجعه کرده و مراحل درمانی را طی کنند، درمانی که نیازمند تشخیص درست می‌باشد.

دقت داشته باشید که تشخیص اختلال هایپروزمی می‌تواند بسیار چالشی و یا سخت باشد. این را بدانید، در صورتی که پزشکان بتوانند تشخیص درستی داشته باشند به راحتی و با برخی درمان‌های موجود می‌توان به سراغ آن رفت، اینجاست که ارزش تشخیص درست مشخص می‌شود، با قاطعیت می‌توان گفت که اگر برای یک مشکل تشخیص درستی داده شود نصف راه درمان طی شده است.