كدام گلودردها خطرناك است؟

مجله سیب سبز: اين روزها موسم سرماخوردگي و گلودرد است. اگر مي‌خواهيد مثل يك پزشك متخصص تشخيص بدهيد كه گلودردي كه گريبان‌تان را گرفته ويروسی است يا ميكروبي و براي هركدام چه كاري بايد انجام دهيد، اين مطلب را تا آخر بخوانيد.

همه ما با آن احساس ناخوشايند گرفتگي و درد و خارش در گلو آشنا هستيم. چنين احساسي ممكن است ناشي از يك آلرژي فصلي يا يك سرماخوردگي ويروسي يا يك عفونت ميكروبي شديد باشد. در ميان اين حالت‌ها، گلودرد چركي با باكتري استرپتوكوك، اگر درمان نشود، مي‌تواند بسيار خطرناك باشد. براي همين شما بايد بدانيد بين گلودرد ويروسي و گلودرد باكتريايي چه تفاوت‌هايي وجود دارد تا براي درمان نوع استرپتوکوکی (باكتريايي) با آنتي‌بيوتيك مناسب تجويز شده توسط پزشك، اقدام كنيد (آنتي‌بيوتيك در درمان سرماخوردگي و گلودرد ويروسي هيچ تاثيري ندارد).

به دنبال نقطه‌هاي سفيد بگرديد

حتما ديده‌ايد كه پزشك در زمان گلودرد به شما مي‌گويد: «بگو آ آ آ...»، شما بايد بدانيد كه در زمان بروز عفونت باكتريايي در گلو، ممكن است نقطه نقطه‌هاي سفيدي روي لوزه‌ها و ته گلو ببينيد كه ديدن آنها به معناي عفونت شديد ميكروبي است. لوزه‌هاي بزرگ شده و قرمز هم بيشتر به نفع عفونت ميكروبي است. گاه ممكن است چرك هم در ته گلو ديده شود.


اگر سرفه و آب‌ريزش داريد...

سرفه كردن متوالي و ريختن مخاط بيني از پشت بيني روي گلو مي‌تواند احساس ناخوشايندي در گلو ايجاد كند. در عفونت با باکتری استرپتوكوك شما معمولا شاهد احتقان بيني، آبريزش بيني و سرفه نيستيد و اينها معمولا نشانگر سرماخوردگي يا همان بيماري ويروسي هستند.

درجه دماسنج چه عددي را نشان مي‌دهد؟

سرماخوردگي و عفونت‌هاي ويروسي باعث ايجاد تب مي‌شوند و معمولا تب آنها بسيار خفيف است اما برعكس عفونت با استرپتوكوك تب بالا ايجاد مي‌كند. تب بالاي ۵/۳۸ درجه سانتي‌گراد به‌طور معمول نشانگر عفونت ميكروبي نيازمند درمان است. اما يادتان باشد عفونت ميكروبي هم ممكن است اصلا تب ايجاد نكند يا تب خفيف ايجاد كند.

ميكروب‌ها بيشتر درد دارند

اگر گلودرد ويروسي و باكتريايي را در زمان‌هاي مختلف عمرتان تجربه كرده باشيد مي‌دانيد كه درد گلو با باكتري بسيار بيشتر است. گلودرد ويروسي چندروزه حتي بدون درمان خوب مي‌شود اما گلودرد ميكروبي هرروز كه بگذرد شديد و شديدتر مي‌شود. اگر گلودردتان خيلي شديد است به استرپتوكوك فكر كنيد، درضمن يادتان باشد كه عفونت ميكروبي ممكن است دل‌درد، سردرد، تهوع و استفراغ و كاهش شديد اشتها را موجب شود كه در عفونت ويروسي به طور خيلي مشخص و شديد وجود ندارد.

نسخه مفيد مادربزرگ‌ها

نسخه‌هاي مادربزرگ‌ها مي‌تواند در كاهش علائم سرماخوردگي‌هاي ويروسي و ميكروبي مفيد باشد. استفاده از آب نمك رقيق (يك سر قاشق چاي‌خوري نمك در يك ليوان آب ولرم) براي شست‌و‌شوي گلو و سينوس‌ها از آن نسخه‌هايي است كه به خوبي التهاب و درد موضعي را كم مي‌كند. استفاده از شيوه قديمي نفس كشيدن در بخار آب‌جوش يا استفاده از دستگاه بخور هم مي‌تواند دردگلو و سينوس‌ها را كاهش دهد.

چرا بستني؟

شايد تصور خوردن بستني در زمان گلودرد شديد سخت باشد اما بايد بدانيدكه سرما اثر بي‌حس‌كنندگي دارد. در ضمن خوردن بستني حتي با گلوي متورم هم آسان است. جدا از بستني، ميلك شيك، ژلاتين و سوپ‌هاي گرم هم مي‌توانند در كاهش درد موثر باشند. يادتان باشد در زمان گلودرد بهتر است از خوردن غذاهاي تند و پر ادويه خودداري كنيد. با توجه به اينكه در زمان تب و گلودرد، بدن به شدت آب از دست مي‌دهد بايد در زمان سرماخوردگي و عفونت چركي گلو تا مي‌توانيد مايعات بخوريد، البته بهتر است از خوردن مايعات ترش خودداري كنيد چراكه آنها گلو را تحريك مي‌كنند.

آنتي‌بيوتيك بخوريم يا نه؟

اگر عفونت باکتریایی استرپتوکوک داشته باشيد با آنتي‌بيوتيك مناسب طول دوره بيماري شما و علائم آن كاهش مي‌يابد. در ضمن تجويز آنتي‌بيوتيك مناسب باعث كاهش عوارض اين بيماري هم خواهد شد. اما در مورد سرماخوردگي‌هاي ساده و ويروسي بايد گفت كه استفاده از آنتي‌بيوتيك‌ها در اين موارد بسيار اشتباه است.
اگر در موارد نامناسب آنتي‌بيوتيك مصرف كنيد ممكن است باكتري‌ها را به اين آنتي‌بيوتيك‌ها مقاوم كنيد و در نتيجه ميكروب‌هايي شكل بگيرند كه بسيار قوي هستند و هيچ دارويي بر آنها تاثير نمي‌گذارد و حتي مي‌توانند مرگبار هم باشند.

تا دانه آخر قرص‌ها را بخوريد

اگر گلودرد باكتريايي داشته باشيد پزشك‌تان براي شما آنتي‌بيوتيك خوراكي يا تزريقي، براي يك هفته تا 10 روز تجويز مي‌كند. ممكن است يك تا 2 روز پس از شروع مصرف آنتي‌بيوتيك حس كنيد حال‌تان خوب شده است و بقيه داروها را نخوريد اما اين كار بسيار اشتباه است زيرا خطر شديدتر شدن بيماري را در پي دارد. درضمن يادتان باشد كه حتما پس از پايان گلودرد چركي‌تان مسواكي را كه در آن روزها از آن استفاده كرد‌ه‌ايد، دور بيندازيد.


هیچ‌وقت به كودك آسپيرين ندهيد

در زمان گلودردهاي چركي يا ويروسي استفاده از مسكن‌هايي كه نياز به تجويز پزشك ندارند (مثل استامينوفن، ايبوپروفن يا ناپروكسن) در كاهش درد موثر است. در اين مواقع به كودكان و نوجوانان داروي آسپيرين ندهيد چراكه از عوارض جانبي آسپيرين در كودكان و نوجوانان بيماري خطرناك و گاه مرگبار «سندرم ري» است. استفاده از داروهاي دكونژستان هم مي‌تواند در كاهش آبريزش بيني و شدت التهاب بيني و گلو موثر باشد.

گلودردهاي طولاني‌مدت را چه كنيم؟

حتي اگر گلودردتان شديد نبود اما يك هفته طول كشيد يا اگر گلودردتان شديد و شديدتر شد، حتما به پزشك مراجعه كنيد. ممكن است براي تشخيص قطعي نياز به نمونه‌برداري از گلو و لوزه‌ها و گاه در موارد شديد نياز به انجام كشت خون باشد. بيماري ريفلاكس يا برگشتن از معده به مري، بيماري مونون‌كلئوز عفوني و چند بيماري ديگر مي‌توانند باعث گلودردهاي طولاني‌مدت شوند.