خوراکی‌های مناسب برای گرمازدگی؛ از هویج تا آب‌زرشک

روزنامه شهروند: هوا گرم‌تر شده و همه دنبال راهی برای خنک‌تر شدن اند. در این روز‌های گرم و کشدار، می‌توان برای خنک‌شدن از میو‌ه‌ها و غذا‌هایی استفاده کرد که احساس بهتری به ما بدهد. میوه‌های تابستانی به تنوع، خوشمزگی و رنگین‌بودن‌شان شناخته می‌شوند و حتی می‌توانند جایگزین برخی وعده‌های غذایی شوند. توت‌ها، گلابی، انگور، هلو، زردآلو و سیب و خربزه و طالبی و... همه در این گروه قرار می‌گیرند.

این میوه‌ها آب فراوانی هم درون خودشان دارند و می‌توانند همین آب را به ما منتقل کنند. اغلب این میوه‌ها آب و آنتی‌اکسیدان زیادی دارند. این میوه‌ها بهترین منبع برای خنک‌ماندن به شمار می‌روند و حتی می‌توانند در رژیم‌های غذایی ما گنجانده شوند و به صورت سالاد یا اسموتی مصرف شوند.

خوراکی‌های خنک‌کننده

هندوانه

٩٠‌درصد هندوانه آب است و کمک می‌کند در گرما بدن‌تان آب کافی را در خود داشته باشد. همچنین هندوانه حاوی مقدار زیادی ویتامین A و C است، چربی ندارد و در آن لیکوپن (آنتی‌اکسیدانی که به جلوگیری از سرطان و بیماری‌های قلبی و عروقی کمک می‌کند) پیدا می‌شود.

طالبی و خربزه

خربزه هم آب زیادی دارد و کمک می‌کند در گرمای زیاد و دمای بالای هوا آب بدن‌مان حفظ شود. طالبی و خربزه هر دو کالری کمی داشته و پتاسیم فراوانی دارند. اگرچه این دو، منبع غنی مواد غذایی نیستند، اما میزان کم پروتیین، چربی و کربوهیدرات، آن‌ها را برای کاهش وزن، دیابت، فشارخون و اختلالات قلبی و عروقی ایده‌آل می‌کند. خربزه همچنین به‌عنوان یک داروی ادرارآور تلقی می‌شود که به دفع سموم ناخواسته در بدن کمک می‌کند.

مرکبات

مرکباتی مثل پرتقال، گریپ‌فروت، لیمو و لیموترش ازجمله خنک‌کننده‌ترین میوه‌ها هستند. این میوه‌ها صرفنظر از طعم خوبشان، می‌توانند سلامت شما را حفظ کرده و سبب شوند جوان‌تر به نظر برسید. مرکبات غذایی بسیار خوب برای سلامت پوست هستند، زیرا دارای مواد گیاهی بسیاری هستند که به‌عنوان آنتی‌اکسیدان عمل می‌کنند؛ ازجمله فلاوانون‌ها، آنتوسیانین‌ها، پلی‌فنول‌ها و ویتامین C. همچنین مرکبات در عمل هضم بسیار اهمیت دارند، زیرا به تجزیه غذا‌های سنگین و چرب کمک می‌کنند.

هویج رنده‌شده

در گرمای تابستان می‌توانید به هویج رنده‌شده اعتماد کنید. قند موجود در این سبزیجات طبیعی هستند، در نتیجه علاوه بر انرژی‌رسانی، آب بدن‌تان را هم تأمین می‌کنند. خوردن هویج رنده‌شده که از قبل در یخچال گذاشته‌اید، علاوه بر این‌که خنک‌تان می‌کند، میزان زیادی ویتامین، مواد معدنی، آنتی‌اکسیدان‌ها و فیبر به بدن‌تان می‌رساند.

سبزیجات خنک

خیار، تربچه، کاهو و سبزیجاتی مثل اسفناج و منداب و نعناع در گروه سبزیجات خنک قرار می‌گیرند. همه این سبزیجات دارای مقدار فراوان آب بوده و می‌توانند خون را رقیق کرده و به بدن کمک کنند تا گرما آزاد کند که این عمل اثر خنک‌کننده دارد. راه‌های زیادی برای ترکیب این سبزیجات در رژیم غذایی وجود دارد. فقط کافی است تا آن‌ها را در سالاد تابستانی خود بریزید، در یک کاغذ برنج بپیچید تا رول‌های سبزیجات به سبک تایلندی درست کنید یا آن‌ها را در سوپ سرد گازپاچو پوره کنید.

خیار

مقدار فراوان آب در خیار، همراه با طعم تازه و ترد این سبزی، آن را تبدیل به یک سبزی تابستانی عالی کرده است. خیار به خاطر خواص دارویی خود هم مورد توجه است. خیار همچنین خاصیت ادرارآوری دارد که سبب می‌شود مواد سمی از بدن خارج شده و پوست و بافت بدن شما را هم سالم نگه دارد. خیار دارای کالری کم و مقدار کمی قند، کربوهیدرات و چربی است. همچنین این سبزی دارای مقدار زیادی ویتامین B، فسفر، کلسیم، روی و دیگر مواد معدنی است. خیار‌های خردشده را روی ساندویچ یا برگر گذاشته یا با ماست، لیمو و نعناع ترکیب کنید.

تربچه

تربچه دارای آب فراوان است و منبع غنی ویتامین C به شمار می‌رود. این ویتامین خاصیت آنتی‌اکسیدان و ضدالتهاب دارد. همچنین تربچه منبع غنی پتاسیم است که خطر سنگ کلیه را کم کرده و مواد معدنی مانند گوگرد، آهن و ید دارد.

نعناع

نعناع و سوسنبر هر دو خاصیت خنک‌کننده و آرامش‌بخش دارند و رایحه تند آن‌ها در هنگام گرما می‌تواند کمبود انرژی را در شما از بین ببرد. این ماده قبلا توسط گیاهخواران استفاده می‌شده است تا چای گیاهی، سنبل‌الطیب، پماد و محصولات دیگری بسازند که سبب آرامش ذهن و بدن می‌شود. به‌علاوه نعناع به سوءهاضمه و التهاب که اغلب در روز‌های تابستان ما را آزار می‌دهند، کمک می‌کند.

لیموترش

حتما می‌دانید که در هر فصلی از سال، باید به میزان کافی آب نوشید، اما در فصل تابستان به علت گرمای هوا این نیاز پررنگ‌تر می‌شود. در نتیجه لازم است که روزانه حداقل یک‌ونیم لیتر آب بنوشید. البته نوشیدن آب خالی برای خیلی‌ها چندان دلچسب نیست. در این صورت است که می‌توانید کمی آب لیموترش به داخل آب خنک‌تان بچکانید. این کار باعث می‌شود که آب بیشتری بنوشید و البته بدن‌تان خنک‌تر بماند. می‌توانید به شربت آبلیمو نیز فکر کنید. فقط لازم است میزان قند افزوده به آن را کنترل کنید.

کدوی بخارپز

بخارپزکردن سبزیجات یکی از بهترین روش‌ها برای حفظ‌کردن آب داخل آنهاست. شما می‌توانید سبزیجات مورد علاقه خود را امتحان کنید. بهتر است بدانید که کدو سرشار از آب است و به همین دلیل مصرف آن در هوای گرم بسیار توصیه می‌شود.

توت‌فرنگی

توت‌فرنگی سرشار از آب است و درعین حال شیرینی آن می‌تواند بهترین دسر پس از غذا باشد. فرقی نمی‌کند که آن را به صورت میوه تازه میل کنید یا این‌که از قبل کمپوت تهیه کرده باشید. در هرحال توت‌فرنگی دوست روز‌های گرم است. البته در تهیه کمپوت یا پوره آن نیاز به شکر زیاد ندارید. یادتان باشد که توت‌فرنگی و همچنین هلو سرشار از آب هستند.

آب‌دوغ‌خیار

آب‌دوغ‌خیار نقش موثری در آبرسانی سریع به بدن، رفع تشنگی، گرما‌زدگی و دفع سموم از بدن دارد. آرام‌بخش، خواب‌آور و خونساز است و انرژی بدن را هم افزایش می‌دهد.

به این توصیه‌ها توجه کنید

• خام بخورید: خوشبختانه برای ما میوه‌ها و سبزیجات خام یک غذای تابستانی عالی هستند و نیاز به آماده‌کردن نداشته یا کار کمی دارند. اگر باید غذا بپزید، به روش‌های آشپزی سریع فکر کنید؛ ازجمله بخارپزکردن، سفیدکردن و سرخ‌کردن سریع.
• ادویه بزنید: این مسأله اتفاقی نیست که بیشتر مردمی که در نواحی گرم دنیا هستند، غذا‌های ادویه‌دار زیاد می‌خورند. مقدار متعادل از ادویه‌هایی مثل زنجبیل تازه، فلفل قرمز، کاین و فلفل سیاه در ابتدا شما را گرم می‌کنند، اما در واقع به خنک‌شدن‌تان کمک می‌کنند. مقداری فلفل قرمز به ماهی بریان‌شده یا آبی که مرغ را در آن می‌خوابانید، اضافه کنید یا با زنجبیل تازه رنده‌شده، روغن کنجد، سویا و سرکه سفید، سرکه خنک‌کننده درست کنید.

نوشیدنی‌ها

شربت سکنجبین

سکنجبین برای رفع عطش گزینه بسیار مناسبی است. از نظر طب سنتی این شربت دافع صفراست و صفرای اضافی را از بدن خارج می‌کند. با نوشیدن شربت سکنجبین می‌توانید التهاب ناشی از گرما را از خود دور کنید. اگر این شربت را با تخم کاسنی و گلاب ترکیب کنید، خواص آن چندبرابر خواهد شد. نوشیدن این شربت به کسانی که معده ضعیفی دارند یا دچار مشکلات رحمی و زخم‌های گوارشی هستند، توصیه نمی‌شود.

همچنین از نوشیدن این شربت در زمان حالت تهوع هم خودداری کنید. برای تهیه شربت سکنجبین ۲ قاشق سرکه طبیعی را با ۵ قاشق عسل و چند گیاه ترکیب کنید و به آن ۴ قاشق آب بدون کلر یا هر مقداری که باعث غلیظ‌شدن شربت می‌شود، اضافه کنید. می‌توانید داخل شربت سکنجبین مقداری خیار ریزشده، یخ و نعناع تازه بریزید و میل کنید.

آب طالبی

آب طالبی از خشک‌شدن پوست شما در تابستان جلوگیری کرده و باعث جلوگیری از سفیدشدن زودرس و ریزش مو می‌شود. آب طالبی همچنین برای رفع مشکلات قلبی، بی‌خوابی، دندان‌درد و قاعدگی بسیار مفید است. افزودن شکر به آب طالبی برای افراد مبتلا به دیابت توصیه نمی‌شود. می‌توانید برای بچه‌ها این ترکیب خوشمزه را با بستنی درست کنید. تابستان‌ها علاوه بر یخ با قراردادن تکه‌های طالبی در فریزر می‌توانید آب طالبی تگری درست کنید.

به‌لیمو

به‌لیمو بوته‌ای که برگ‌های آن خواص زیادی دارد. برگ‌های این گیاه دارای بویی همچون لیمو هستند. دم‌کرده به‌لیمو برای چربی‌سوزی بسیار موثر است. این نوشیدنی همچنین باعث تقویت عضلات و سیستم ایمنی بدن می‌شود و کاهش دهنده اضطراب است. برای تهیه این نوشیدنی به مقداری از برگ به‌لیمو، آب داغ با دمای ٨٠درجه اضافه کنید و پس از خنک‌شدن بنوشید. اگر دوست دارید نوشیدنی شما شیرین باشد، پس از افزودن آب داغ به آن مقداری عسل بیفزایید.

آب زرشک

شربت زرشک علاوه بر این‌که خون شما را تصفیه می‌کند، به خاطر مزه ترش آن، بسیار برای رفع عطش مناسب است. این شربت پایین آورنده چربی خون، تنظیم‌کننده قندخون و فشارخون است. همچنین این شربت در درمان سنگ کیسه صفرا بسیار مفید بوده و کوچک‌کننده شکم نیز هست. برای تهیه آب زرشک به دو روش می‌توانید عمل کنید؛ اول این‌که ۲۵۰گرم زرشک سیاه را پس از تمیزکردن با آب سرد بشویید، سپس آن را داخل یک ظرف غیرفلزی به همراه ۶ تا ۸ لیوان آب ریخته و به مدت ۲۴ساعت بگذارید که در آب بماند. بعد آن را داخل مخلوط‌کن بریزید و در آخر از صافی رد کنید.

در روش دوم شما باید یک‌کیلوگرم زرشک را پس از تمیزکردن با آب بشویید و ۶ تا ۸ لیوان آب را روی گاز قرار دهید تا بجوشد، بعد زرشک‌ها را به آن اضافه کنید، سپس درِ قابلمه را ببندید و بگذارید که سرد شود. این مخلوط را به مدت ۲۴ساعت داخل یخچال بگذارید. آب زرشک شما آماده است، فقط آن را با آبکش صاف کنید و تفاله‌هایش را بگیرید. آب زرشک برای کسانی که به خاطر عطش، روزانه مقدار زیادی آب مصرف می‌کنند، بسیار مفید است.

آب آلبالوی ترش

آب آلبالو یا دمنوش آلبالوی ترش علاوه بر رفع عطش و تشنگی، برای افرادی که فشارخون بالا دارند، بسیار مفید است. جالب است که بدانید هر چقدر نوشیدنی‌ها شیرین‌تر باشند، گرمی آن‌ها بیشتر است. به همین دلیل توصیه می‌شود که آن را به صورت خام یا شربت کم‌شیرین استفاده کنید. اگر می‌خواهید کمی آب آلبالوی‌تان را شیرین کنید، شربت سکنجبین به آن اضافه کنید. آلبالو همچنین برای رفع تهوع، اضطراب و تلخی دهان بسیار موثر است.

خاکشیر و تخم شربتی

خاکشیر را حتما به صورت یخ‌زده و با آبلیمو استفاده کنید، در غیراین صورت به جای رفع گرمازدگی باعث حالت تهوع در شما می‌شود. برای این‌که لازم نباشد مدام درگیر پاک‌کردن و خیساندن خاکشیر باشید، مقدار زیادی از آن را تهیه کرده و پس از شستن داخل قالب‌های یخ ریخته و روی آن مقداری آب بریزید.

به این ترتیب همیشه به خاکشیر تمیز و سرد دسترسی دارید. تخم شربتی از دانه‌های گیاه ریحان به دست می‌آید و بعد از ترکیب‌شدن با آب، به حالت ژله‌ای درآمده و آب را در خود جذب می‌کند که همین باعث رفع عطش و گرمازدگی می‌شود. از دیگر فواید تخم شربتی می‌توان به درمان عفونت، یبوست و موثر برای کم‌کردن وزن اشاره کرد.

شربت گلاب

شربت گلاب یک نوشیدنی خوش‌طعم برای درمان افسردگی، وحشت، تقویت قلب و برطرف‌کننده ضعف است. این شربت را می‌توانید به تنهایی یا همراه با عرقیجات دیگر میل کنید. برای تهیه شربت گلاب، نبات و گلاب را با شعله ملایم بجوشانید و در حین جوشیدن کف‌های آن را بردارید. وقتی شربت شما نصف شد، زعفران را با مقداری گلاب ترکیب کرده و به شربت‌تان اضافه کنید. شربت شما آماده است. به افراد گرمازده مقداری گلاب و یخ بخورانید تا دچار استفراغ شده و سموم از بدن‌شان رفع شود.