آمیب مغزخور؛ تک‌سلولی عجیبی که مغزتان را می‌خورد!

روزنامه همشهری: مرگ یک مرد ۵۹ساله پس از شنای ساده در یک دریاچه بار دیگر نگرانی‌ها از تک‌سلولی عجیب و کمتر شناخته شده را در جهان افزایش داده است. Naegleria fowleri، نام آمیبی است که گفته می‌شود با ورود به بدن انسان مغز را از بین می‌برد و خیلی سریع قربانی خود را می‌کشد.

براساس گزارشی که نیویورک تایمز منتشر کرده همین چند وقت پیش، این آمیب کمیاب، جان یک نفر دیگر را در کارولینای شمالی به‌خاطر یک آب‌تنی ساده، گرفته است. ادی گِری ۵۹ ساله زمانی که در دریاچه‌ای درحال شنا بود با آلوده‌شدن به این تک‌یاخته خطرناک مشهور به آمیب مغزخور جان خود را از دست داد. گری در دریاچه فانتزی پارک آبی کامبرلند به این آمیب آلوده شد و پس از سپری کردن یک دوره بیماری هفده‌روزه در بیمارستان درگذشت.

براساس اعلام مقامات بهداشت محلی، این آمیب، کمیاب، اما بسیار کشنده است. بین سال‌های ۱۹۶۲ تا ۲۰۱۸، ۱۴۵ مورد بیمار آلوده به آمیب مغزخور در سراسر آمریکا به ثبت رسیده که همگی آن‌ها منجر به فوت فرد آلوده شده است.

خورده‌شدن بافت مغز

این آمیب در آب‌های شیرین گرم یافت می‌شود و بیشتر افراد آلوده، در ایالت‌های فلوریدا و تگزاس مورد هجوم این تک‌یاخته قرار گرفته‌اند.

علائم نخستین بیماری می‌تواند شامل سردرد، حالت تهوع و استفراغ باشد. بیماری بسیار سریع رشد می‌کند و به‌ندرت قابل تشخیص است. بیشتر افراد آلوده، ظرف مدت یک تا ۲ هفته از دنیا خواهند رفت. پس از اینکه آمیب از طریق بینی وارد بدن می‌شود، می‌تواند از طریق عصب بویایی به سمت مغز حرکت کند و به‌دنبال آن قادر خواهد بود به بافت‌های مغز انسان آسیب برساند.

زندگی در آب شیرین و تازه

براساس گفته بازماندگان، ادی گری علاقه بسیاری به قایقرانی، کمپینگ و شکار داشته است. زاک مور- اپیدمیولوژیست ایالت کارولینای شمالی - در این رابطه می‌گوید: «مردم باید هوشیار باشند و بدانند که این ارگانیسم در آب‌های شیرین و تازه دریاچه‌ها، رودخانه‌ها و چشمه‌های آب گرم زندگی می‌کند».

براساس اطلاعات منتشر شده توسط اداره سلامت کارولینای شمالی، آمیب مغزخور از راه دهان نمی‌تواند فرد را آلوده کند، اما اگر از طریق بینی وارد بدن شود، می‌تواند فعال شده و فرد را دچار بیماری کند. این اتفاق معمولا هنگام شیرجه‌زدن، اسکی روی آب یا سایر فعالیت‌های فرد در آب رخ خواهد داد. مرکز کنترل و پیشگیری بیماری اعلام کرده است که بیشتر کسانی که به آمیب مغزخور آلوده شده‌اند، کودکان و افراد مسن بوده و سه‌چهارم مبتلایان، مرد بوده‌اند.

بهترین راه برای جلوگیری از آلوده شدن به آمیب مغزخور، این است که افرادی که در آب شیرین گرم شنا می‌کنند، مراقب ورود آب به بینی‌شان باشند. اداره سلامت کارولینای شمالی در بیانیه‌ای در این خصوص اعلام کرده است: «زمانی که در آب شیرین گرم به فعالیت مشغول هستید، با استفاده از گیره‌های مخصوص شنا، بینی خود را بسته یا سرتان را بیرون از آب نگه دارید». به‌نظر می‌رسد که مردم باید زمانی که سطح آب پایین و دمای آب بالاست، از ورود به آن خودداری کنند.

از سوی دیگر موضوعی که پس از اتفاق اخیر به‌وجود آمد، بحث بر سر از بین بردن آمیب مغزخور در دریاچه‌ها بود. مسئله‌ای که اداره سلامت کارولینای شمالی در ادامه بیانیه‌اش به آن اشاره کرده است: «موضوع از بین بردن این آمیب در دریاچه‌ها هیچ معنایی ندارد». مقامات دریاچه فانتزی پارک آبی پس از این حادثه واکنش خاصی نشان نداده‌اند و بیانیه‌ای را در این خصوص صادر نکرده‌اند. با این حال یک توصیه برای شناگران در وب‌سایت این پارک آبی به چشم می‌خورد؛ «یک ریسک پایین از آلوده شدن به آمیب مغزخور هنگام حضور در آب شیرین گرم وجود دارد».