«سونوگرافی دکتر محمود» و مالیخولیای محبوب من

مجله چلچراغ:

قصه های یکی و بابایی که مثلا شاه بود

در ابتدا تشکر می کنم از آقای س.ص.زند که این فرصت را برایم فراهم کرد که درباره کتاب طنزآمیز «من و باباشاهم» بنویسم و دیگر اینکه تشکر می کنم از آقای احسان ناظم بکایی که این کتاب را نوشته. در مرتبه بعدی باید از انتشارات حوض نقره تشکر کنم که این کتاب را منتشر کرده. جا دارد از خودم هم تشکر کنم و تشکر کردن از خود که دلیل نمی خواهد، می خواهد؟ و اما کلا این کتاب چیست؟

اسم کتاب تقریبا محتوایش را لو می دهد: «من و باباشاهم» و البته این بار لو دادن به معنی منفی نیست. یعنی ما با خواندن کتاب می فهمیم که محتوایش درباره چیست. البته برای آنها که مثل بنده کتاب را در دسترس دارند، این ماجرا خیلی خیلی ساده تر است. شما می توانید به سادگی مقدمه کتاب را بخوانید و درباره اش اطلاعات کسب کنید.


این کتاب ۱۸۰ صفحه ای به روابط پدران و پسران سلسله های ایرانی در طول تاریخ نگاهی طنز دارد و البته، داستان های این کتاب با وجود نگاه طنز، دارای سند و مدرک تاریخی است. خلاصه اینکه «من و باباشاهم» شامل ۲۴ داستان کوتاه طنز است که به ترتیب سیر تاریخ ایران مرتب شده و در ابتدای هر بخش هم کاریکاتوری مرتبط با آن به تصویر کشیده شده است. «سونوگرافی دکتر محمود»، «سنجاق سازی چنگیز و پسران به غیر از پسربزرگه» و «بیا این کله رو بکن»، «مگر قند هم هار می شود؟» عنوان چند داستان از کتاب است. باز هم تشکر می کنم.

مالیخولیای محبوب من

یکی از کتاب هایی که بهاره رهنما مطالعه کرده و آن را دوست داشته، مجموعه شعری با نام «تو را دوست دارم چون نان و نمک» اثر ناظم حکمت است که احمد پوری آن را ترجمه کرده. شعرهای این کتاب که گزیده ای از کارهای این شاعر تواناست، عاشقانه هستند. البته خود رهنما هم تا امروز چند کتاب منتشر کرده و به ما هم پیشنهاد می کند کتاب «مالیخولیای محبوب من» را که یک مجموعه داستان است، بخوانیم. این کتاب که چندین بار تجدید چاپ شده، هشت داستان کوتاه دارد که در واقع به هم مرتبط هستند و مسائلی که در این داستان ها به آن پرداخته شده، درباره زنان و مسائل مربوط به آنهاست.

کتابفروشی ها «زیباتر» می شوند

سال های قبل وقتی تب نمایشگاه کتاب همه گیر می شد، من هم یک یا دو روز خودم را در میان سیل جمعیت نمایشگاه رونده گم می کردم و با پرسه زدن در میان غرفه های شبستان ساعت می گذراندم اما امسال روزهای نمایشگاه را جور دیگری گذرانم و تصمیم گرفتم این بار بدون حضور در نمایشگاه، کتاب هایی را که می خواهم، از یک کتابفروشی تهیه کنم.

پیرو همین تصمیم پاشنه ها را ور کشیدم و راه افتادم تا به کتابفروشی مورد نظرم سر بزنم. کتابفروشی را قبلا چند بار وقتی سوار بر ماشین طی طریق می کردم، دیده بودم و از همان اولین یا دومین دیدار سرسری، دوست داشتم تا به کشف این کتابفروشی بشتابم.


وارد کتابفروشی که می شوم، بوی عود و نور ملایم یک حس سرخوشی آرامشبخش در تک تک سلول هایم جاری می کند. همانطور که فهرست کتاب های دلخواهم را از کوله پشتی بیرون می آورم، به طرف قفسه های کتاب می روم. چشم چشم می کنم تا کتاب «زیباتر» سینا دادخواه را پیدا کنم. این کتاب دومین کتابی است که از دادخواه منتشر می شود.

چند کتاب آنطرف تر داستان «یخ» سینا حشمدار را می بینم و به همین راحتی دومین کتاب فهرستم هم تیک می خورد. هر دو این کتاب ها توسط نشر زاوش منتشر شده اند. کتاب بعدی که به دنبالش می گردم، «روضه نوح» حسن محمودی است. این کتاب را به تازگی نشر ثالث منتشر کرده است. «روضه نوح» ظاهرا شوخی اش گرفته و برخلاف کتاب های قبلی تمایلی به راحت پیدا شدن ندارد، به همین دلیل سراغ کتاب های بعدی فهرست می روم. «شاهد»، «ژلوزی» و «تودرتو» سه کتاب از آلن روب گریه هستند که منوچهر بدیعی ترجمه کرده و توسط نشر نیلوفر منتشر شده اند.

خدا را شکر این سه کتاب هم مثل بچه خوب خیلی زود خودشان را نشان می دهند و کار من را ساده می کنند. می خواهم برای پرداخت پول به طرف صندوق بروم که کتاب دست پسر فروشنده توجهم را جلب می کند. «دکتر داتیس» حامد اسماعیلیون با اینکه جزو فهرست نیست، اما فرورفتگی پسر در کتاب کافی است تا مجابم کند که به انتهای فهرست اضافه شود.


«دکتر داتیس» و بقیه کتاب ها را محکم در بغلم نگه می دارم و به طرف صندوق می روم. آخرین لحظه باز هم سراغ «روضه نوح» را از فروشنده می گیرم اما فایده ای ندارد و این کتاب هنوز به دستشان نرسیده است. کتاب ها را برمی دارم و همانطور که به فهرستم نگاه می کنم، با لبخندی پیروزمندانه از کتابفروشی خارج می شوم.

عقاید یک کارخانه دار دیوانه

رمان «عقاید یک دلقک»، عاشقانه ترین کتاب هایی بود که در زندگی ام خواندم. کتاب فوق العاده قشنگ و با معنایی که حتما توصیه می کنم بخوانیدش. یکی از بهترین و با معنی ترین آثاری که هم قصه اش تو را با خودش می برد و هم بعد از تمام کردن کتاب، حس می کنی به چیزهای جدیدی رسیدی.

ماجرای کتاب در ارتباط با پسری به اسم شینر است که در یک خانواده پولدار آلمانی به دنیا آمده. او برای اینکه مالیات ندهد، به شغل دلقکی روی می آورد. شینر عاشق دختری کاتولیک و فوق العاده مذهبی می شود اما دختر رهایش می کند تا با مردی مذهبی و کاتولیک ازدواج کند. دلقک داستان ما، تقریبا همه چیزش را از دست داده است.


توصیف ها و شخصیت پردازی های فوق العاده جالب و قوی خواننده را خیلی خوب به خودش جذب می کند. نویسنده توانسته در این کتاب، احساسات یک مرد را پس از رفتن همسرش، بسیار تاثیرگذار و واقعی نشان دهد. در کنار این عشق و احساسات قوی، هاینرش بل توانسته بسیار قوی به انسان بودن و مسائل انسانی بپردازد؛ انسانی که همواره آزادی اش مورد توجه و بحث بوده است. کتاب «عقاید یک دلقک» توسط نشر چشمه با ترجمه محمد اسماعیل زاده منتشر شده است.

توضیح چلچراغ: ترجمه دیگری از «عقاید یک دلقک» توسط نشر جامی با ترجمه شریف لنکرانی منتشر شده است.

کتابی دیگر از عمو شلبی

اسم رضی هیرمندی و شل سیلور استاین به هم گره خورده، شاید به دلیل اینکه او اولین بار عمو شلبی را با ترجمه کتاب «درخت بخشنده» به ما معرفی کرد. این مترجم که تقریبا همه کارهای استاین را به فارسی ترجمه کرده، این بار با کمک همسرش، یعنی خانم مهرنوش پارسانژاد، کتاب «با همه چی» را به فارسی برگردانده است.


«با همه چی» به لحاظ سبک، زبان، بیان و تصویرسازی مانند آثار قبلی استاین است و گردآورندگان تلاش کرده اند همه حساسیت هایی که شل برای چاپ آثارش داشت، در چاپ این اثر رعایت کنند. این اثر به صورت همان سه اثر قبلی استاین چاپ شده، انگال «شل» زنده بوده و این اثر را با امضای خودش روانه بازار کرده است.

هیرمندی درباره تاخیر ترجمه این کتاب گفته است: «کتاب در آمریکا اواخر سال ۲۰۱۲ منتشر شده و من نمی دانم چرا این اثر شل با یک تاخیر ۱۲ ساله پس از مرگ نویسنده اش چاپ شده اما به محض اینکه متوجه چاپ آن شدم، شروع به ترجمه اش کردم.»

انتشارات افق کتاب «با همه چی» را در ۲۰۸ صفحه با قیمت ۱۱ هزار تومان منتشر کرده است.