بلموندو؛ آخرین پُک را به سیگارش زد و‌ رفت

برترین‌ها: ژان پل بلموند، چهره برجسته سینمای فرانسه و بازیگر «موج نو» در سن ۸۸ سالگی درگذشت. او در سینمای فرانسه در هر نقشی ظاهر شد، از روشنفکر گوشه‌گیر تا گانگستر ماجراجو، اما بیشتر سینمادوستان او را در قالب جوان پرشر و شوری به یاد می‌آورند که آرام و قرار ندارد: ژان پل بلموندو.

ژان پل بلموندو، با موج نو به دنیا آمد، اما درست‌تر آن است که گفته شود، او مُرد تا موج نو زاده شود. او با «از نفس افتاده» ساخته ژان لوک گدار به شهرت رسید، او پیش از آن هم روی صحنه تئاتر و پرده سینما نقش‌های کوچکی ایفا کرده بود، اما استعداد‌های او هنوز آشکار نشده بود. این گدار، کارگردان جسور و جوان موج نو بود که توانست استعداد بلموندو را کشف کند و از او که به نظر بسیاری سیمای غیرسینمایی داشت، یک ستاره سینما بیرون بیاورد.

او با بازی در ۸۰ فیلم در نقش‌های مختلف، از جمله کمدی و هیجان انگیز به چهره‌ای مطرح در سینِما تبدیل شد. کمتر علاقه‌مند حتی آماتور سینما هم پیدا می‌شود که فیلم حرفه‌ای او را با آن موسیقی درخشان ندیده باشد. در اینجا نگاهی داریم بر تعدادی از مشهورترین فیلم‌های او.

از نفس افتاده - A Bout De Souffle

میشل پوآکار، مردی جوان، بی‌قیدوبند و بی‌کار، شخصیت سینمائی هامفری بوگارت را الگوی زندگی‌اش قرار داده است و هرچیزی را که می‌خواهد، برای خود برمی‌دارد. یک روز در اطراف مارسی اتوموبیلی را می‌دزدد، عازم شمال می‌شود و با اسلحه‌ای که در داشبورد اتوموبیل یافته است، با خونسردی پلیسی را می‌کشد. سپس به پاریس می‌رود و با پاتریشا فرانچینی مهاجر آمریکائی که در شانزه‌لیزه روزنامه می‌فروشد، قرار می‌گذارد. از نفس‌افتاده از مشهورترین آثار موج نوی سینمای فرانسه و معروف‌ترین فیلم گدار است. شیوهٔ تازهٔ فیلمسازی گدار، به‌ویژه استفادهٔ جسورانه‌اش از جامپ‌کات بسیار مورد توجه قرار گرفت. این فیلم در اکران اولیه‌اش در فرانسه، نظر بیش از دو میلیون تماشاگر را به خود جلب کرد.

حرفه‌ای - The Professional

ژوسلَن بومُن معروف به «ژوس» یک مأمور اطلاعاتی فرانسوی است که از سوی دولت فرانسه مأمور به قتل رئیس‌جمهور دیکتاتورِ مالاگاوی (کشوری خیالی در قارهٔ آفریقا) می‌شود. اما این مأموریت شکست می‌خورد و او دستگیر و زندانی می‌شود. بومُن پس از دو سال موفق به فرار از مالاگاوی می‌شود و وقتی به فرانسه بازمی‌گردد متوجه می‌شود که در طول مأموریتِ او روابط دولت‌های فرانسه و مالاگاوی تغییر کرده و او قربانی این ماجرا بوده‌است. موسیقی این فیلم یکی از ماندگار‌ترین آثار ساخته شده توسط انیو موریکونه است.

پی‌یرو خله - Pierrot le Fou

این فیلم را یکی از نقاط اوج موج نوی فرانسه می‌دانند. فردینان یا همان پی‌یرو از زندگی مرفه بورژوایش در پاریس خسته شده‌است. وقتی از یک کوکتل پارتی کسالت‌بار تنها به خانه برمی‌گردد ناگهان تصمیم می‌گیرد همسر و فرزندانش را رها کند و با پرستار بچه‌هایش، ماریان رنوآر، که دوست‌دختر سابقش هم هست، فرار کند.

مردی از ریو - L'homme De Rio

آدری ین برای دیدار نامزدش آگنس به پاری می‌آید. یکی از عتیقه‌های گران قیمت متعلق به قبایل آمازون از موزه‌ای که پدر آگنس، دست داده و دوستش، پروفسور کاتالان معتقد است که عتیقه قیمتی به همراه دو عتیقه دیگر، راز گنج رویائی و ارزشمند مالتک را در خود پنهان دارند. «مردی از ریو» فیلمی سراسر حادثه‌ای و اغلب آمیخته به طنز، در مایه‌های شمال به شمال غربی آلفرد هیچکاک (۱۹۵۹) که هجویه عالی آثار جیمز باندی دهه ۱۹۶۰ نیز به شمار می‌آید.

فیلم آیا پاریس می‌سوزد؟ - ?Is Paris Burning

این فیلم براساس فیلم‌نامه‌ای از ویدال و کوپولا با اقتباس از اثر لاپی‌یره و کالینز. سه اقتباس قبلی از کتاب توسط سه فیلم‌نامه‌نویس فرانسوی بروله، اورانش و بوست با شکست مواجه شده بود. آگوست سال ۱۹۴۴. در آستانه ورود نیرو‌های متفقین به پاریش اغلای، هیتلر به فرمانده جدید شهر ژنرال دیتریش فون کولتیتس دستور می‌دهد که در صورت ممکن نبودن حفظ پاریس، آن را بسوزانند و ویران کنند.

دو زن - La Ciociara

رم، جنگ جهانی دوم، سال ۱۹۴۳. چزپرا، مادری بیوه، با دختر سیزده ساله خود، رزتا زندگی می‌کند. با شدت گرفتن بمباران شهر از سوی متفقین، چزیرا تصمیم می‌گیرد که خواربارفروشی کوچک خود را رها کند و همراه دخترش به دهکده زادگاهش در منطقه چوچاریا بگریزد. فیلم در سراسر دنیا مورد استقبال عامه تماشاگر قرار می‌گیرد، اما از لحاظ انتقادی چندان مورد توجه قرار نمی‌گیرد. دسیکا نشان می‌دهد که بیشتر فیلم‌سازی مناسب مایه‌های ملودرام است تا نئورآلیستی!

یک زن یک زن است - A Woman Is a Woman

فیلم براساس طرحی دو خطی از ژنه‌ویو کلونی، یک زن یک زن است ادای دین عاشقانه و در عین حال آگاهانه گدار است به موزیکال‌های آمریکائی و به سرزندگی پویائی و سادگی ذاتی‌شان. آنژلا است که با دوست خود امیل زندگی می‌کند و دلش بچه می‌خواهد، اما

کلاه - Le Doulos

موریس که تازه از زندان آزاد شده، مقامات سرقتی را فراهم می‌آورد. ابتدا انتقام جفای دوستی قدیمی را می‌گیرد و سپس از سیلی‌ین، دوستی جدید، تقاضای کمک می‌کند. سومین فیلم گنگستری ملویل از بهترین آثارش نیست و رجعت به گذشته‌های مکرر به ساختار روائی آن لطمه می‌زند. با این همه فیلمی با امضای او است.

لئون مورن، کشیش - Leon Morin, Pretre

بارنی زنی کمونیست به لئون مورن کشیشی جوان دل می‌بندد. رمان پرآوازه بک که با توجه به خاطرات شخصی او نوشته شده، اثری روشن‌فکرانه است و لئون مورن، کشیش چنین فیلمی نیست. اغلب منتقدان نیز فیلم را به جرم ناتوانی در انعکاس عمق رابطه‌ای که بک منظور داشته محکوم کرده‌اند.

بینوایان - LES MISERABLES

سال ۱۹۰۰. مردی اشراف‌زاده خودکشی می‌کند، اما هانری فورتن، راننده‌اش، به اتهام قتل بازداشت می‌شود و در نتیجه خانواده‌اش از هم می‌پاشد.روژه̎، پسرهانری، بزرگ می‌شود، ورزش بوکس روی می‌آورد و قهرمان فرانسه می‌شود.