نمایشی از چشم های گریان بازیگران زن

هفت صبح : پس از مدت ها که از ساخت فیلم شیرین می گذرد؛ اکران فیلم عباس کیارستمی در سینما آزادی را می توان اکران تقریبا رسمی این فیلم دانست.

شیرین عنوان فیلمی ایرانی ساخته عباس کیارستمی است که در سال ۱۳۸۷ خورشیدی (۲۰۰۸ میلادی) تولید شد. فیلم تصویرگر نگاه ۱۱۳ بازیگر زن، بدون هیچ سخنی به دوربین فیلمبرداری است، درحالی که صداهایی از قرائت منظومه خسرو و شیرین نظامی گنجوی به گوش می رسد. درحقیقت این فیلم روایتی برآمده از واکنش های تعدادی بازیگر مطرح سینما در برابر تماشای نسخه سینمایی داستان خسرو و شیرین در سالنی فرضی را روایت می کند.


همه بازیگران فیلم به جز ژولیت بینوش، ایرانی و همگی از هنرپیشگان حرفه ای سینما هستند. بازیگرانی نظیر فاطمه گودرزی، گلشیفته فراهانی، هدیه تهرانی، مهناز افشار، مهتاب کرامتی، لیلا حاتمی، ترانه علیدوستی، نیکی کریمی، باران کوثری، فاطمه معتمدآریا، رویا نونهالی، ژاله علو، رحومه نیکو خردمند، مرحومه حمیده خیرآبادی و ژولیت بینوش در آن حضور دارند.

هرکدام از این بازیگرها تنها در صحنه ای کوتاه حضور دارند اما بسیاری از آنها در گفت و گوهای مختلف تجربه با کیارستمی را متفاوت ترین تجربه کاری خود دانسته اند و به آن افتخار می کنند.

فیلم شیرین که به شیوه دیجیتال فیلمبراری شده است، در مراسم گشایش شصت و پنجمین جشنواره فیلم ونیز و در بخش خارج از مسابقه به نمایش گذاشته شد. بعد از مدت ها این فیلم از عباس کیارستمی که بسیاری او را یکی از سردمداران سینمای هنری ایران قلمداد می کنند در داخل کشور اکران خواهد شد. «شیرین» به صورت تک سانس از چهارشنبه آینده در پردیس سینمایی آزادی روی پرده می رود. پیش از این دی.وی.دی این فیلم به صورت قاچاق وارد شبکه نمایش خانگی شده بود اما به هر حال تماشای این فیلم بر پرده عریض سینما لطف دیگری دارد. شیرین ساخته کیارستمی تاکنون در معرض نقدهای مختلف و متضادی قرار گرفته است،

برای مثال خبرگزاری رویترز که خبر اعتراض ونیزی ها به فیلم را پوشش داده بود، گزارشی نیز به قلم دبورا بانگ منتقد سرشناس سینما منتشر کرد که در آن از فیلم اینطرو اظهارنظر کرد: «واقعا ناراحت کننده است که در سا لن سینما بنشینی و واکنش عده ای دیگر از تماشاگران سنما را روی پرده تماشا کنی. این موضوع اصلی فیلم جدید عباس کیارستمی فیلمساز کهنه کار ایرانی است.»


برای بسیاری فیلم شیرینی فیلمی جذاب است که می توان بارها و بارها آن را دید. مثلا ژان میشل فرودون سردبیر مجله معتبر «کایه دو سینما»، فیلم «شیرین» ساخته کیارستمی را به عنوان فیلم برگزیده در نظرسنجی نشریه انگلیسی سایت اندساوند معرفی کرده است. یا مثلا در روزنامه گاردین پس از نمایش فیلم شیرین در جشنواره ونیز، درباره کیارستمی نوشته شد؛ «واقعیت این است که کیارستمی طی سال های حضور در سینما به تدریج از سینما فاصله گرفته و در تجربه های تازه اش بیشتر به یک «هنرمند اینستالیشن» شبیه بوده تا یک فیلمساز.»

البته کیارستمی در این باره معتقد است: «وقتی داستانی دنبال می شود هم ویدئو آرت است هم سینما یا یک سینما آرت. اگر صدای فیلم را حذف کنیم، آنچه بابت بخش دیداری می ماند، خود نوعی هنر است.»

به عقیده این کارگردان حتی اگر تاثیر بازیگران دیده شود، همچون بازدید از نمایشگاهی است که پرتره های بسیاری در آن وجود دارد و تماشاگر بعد از دیدن این پرتره ها با احساسی بیرون می رود که با بازدید از هیچ نمایشگاهی دچار این حس نشده است: «فیلم هایم با نگاه تماشاگر پایان می پذیرد. فیلم شیرین با اینکه داستانی ندارد اما یک فیلم سینمایی است.»

در این مدت بارها منتقدان خارجی درباره فیلم شیرین اظهارنظر کرده اند. نیل اسمیت گزارشگر شبکه خبری بی بی سی؛ «تصویر جالب ژولیت بینوش با یک روسری بر سر تنها چیزی است که من از این فیلم با خود خواهم برد. «شیرین» شامل تصاویر نمای نزدیک واکنش زنان مسلمان به فیلمی است که ما فقط آن را می شنویم. این تحفه پیچیده، مینی مالیسم را به یک سطح کاملا تازه می رساند.» دبورا بانگ منتتقد نشریه هالیوود ریپورتر؛ «یک چرخش جالب توجه دیگر در کارنامه فیلمسازی کیارستمی.»

منتقد نشریه ورایتی؛ «چهره زنان در «شیرین» در مقایسه با فیلم های مینی مالیستی «پنج» یک داستان تاثیرگذار است که روایتی نادیده را غیرمستقیم تفهیم یا بازسازی می کند.»

نویسنده بلومبرگ؛ «آهسته ترین فیلم، فیلم ادای دین کیارستمی به جمعیت سینمارو و نتیجه پایانی آن پیروزی فرم بر محتوا و وسیله بر هدف است.»

فیلم شیرین در سی و هشتیمن دوره جشنواره فیلم روتردام در هلند نمایش داده شد و تماشاگرانی که در سه اکران عمومی این فیلم را تماشا کردند، آن را یکی از بهترین های این جشنواره دانستند.

بد نیست بدانید کیارستمی فیلمی با عنوان «پایان» را در مرحله فیلمبرداری دارد. کل لوکیشن های این فیلم در ژاپن قرار دارد. این فیلم محصول مشترک ایران، فرانسه و ژاپن است.

باز نشر: مجله اینترنتی Bartarinha.ir