یک ملت در انتظار برگزاری مردمی‌ترین جشن موسیقی ایران

بیلبورد: چهارمین فستیوال مردم نهاد بوشهر که تحت عنوان «فستیوال کوچه» برگزار می‌شود، رسما اعلام کرد که از ۵ تا ۱۰ اردیبهشت، میزبان مخاطبان موسیقی خواهد بود. فستیوالی که در سالهای اخیر به دلیل برخورداری از شاخصه هایی چون «مردم نهاد بودن» و برگزاری از سوی بخش خصوصی، مقبولیت فراوانی را در بین مردم ایران به دست آورده است. حالا اما پس از حواشی تمام نشدنی دور سوم این فستیوال که باعث شد حتی اختتامیه دور قبل هم به دلایل نامعلوم برگزار نشود، شنیده ها حاکی ست که برخی از دست اندرکاران «کوچه» تلاش هایی را برای تجاری کردن این فستیوال کرده اند تا خطر بیخ گوش «کوچه» باشد. فستیوالی که از دورهمی های عصرگاهی بومی های بوشهر و خیام خوانی های غروب های مرطوب پایه ریزی شده، حالا در آستانه برچسب هایی ست که بی شک می تواند ضربه ای بزرگ بر پیکره این فستیوال مهم و جریان ساز باشد. 

برخی از دست اندرکاران برگزاری این فستیوال، در ماه های گذشته فستیوالی پرحاشیه به نام «جزیرتی» را برگزار کردند که به مرور با ناراحتی و گلایه های گروه های شرکت کننده در این فستیوال همراه بود. درج لوگوی «سازمان منطقه آزاد کیش» در پوستر این فستیوال، برخی گمانه زنی‌ها درباره نگاه تجاری در این فستیوال را قوت بخشید و ناهماهنگی های عجیب مدیریتی باعث شد گروه ها و برخی هنرمندان از حضور در این فستیوال انصراف دهند. گروه «بمرانی» با انتشار بیانیه ای به دلیل «عدم برنامه ریزی درست مدیران فستیوال» و دیر رسیدن بلیت های پرواز، از حضور در «جزیرتی» باز ماند و گلایه های بسیاری از اعضای گروه های دیگر درباره بی برنامه و نامنظم بودن مدیریت فستیوال، منتشر شد. حالا و در شرایطی که ستاد برگزاری «فستیوال کوچه» بدون اشاره به اسامی مدیران فستیوال امسال «5 تا 10 اردیبهشت» را تاریخ قطعی برگزاری این فستیوال اعلام کرده اند، نگرانی از برخی تلاش‌ها برای مصادره «کوچه» به نفع چند جریان تجاری افزایش یافته است.

جریانی که می‌تواند بکر بودن این فستیوال را به خطر بیندازد و حمایت مخاطبین عمومی آن‌ را به چالش بکشد. ویدئوهای وایرال شده از این رویداد در دوره قبل، نمایان‌گر یک فستیوال واقعی موسیقی در بوشهر بود. مردمی که با به راه انداختن کارناوال‌های بزرگ، تصاویری ویژه و حیرت‌انگیز را ساختند و فستیوالی که صدایش از جغرافیای رسانه‌های ایرانی، به مهم‌ترین رسانه‌های جهان هم رسید. فستیوالی که لغو اختتامیه آن هم خبرساز شد، و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامیِ وقت،درباره لغو مراسم اختتامیه فستیوال موسیقی « کوچه» در بوشهر توسط ارگان‌های دیگر گفت که دستور بررسی علت لغو اختتامیه این رویداد را صادر کرده است. با این حال در نهایت مشخص نشد که چرا این رویداد در آخرین ایستگاه خود با مشکل‌سازی سلیقه‌ای برخی مواجه شد.

امید است این رویداد در چهارمین دوره برگزاری خود دیگر با برخوردهای سلیقه‌ای که در شهرستان‌های ایران، نسبت به اجرای موسیقی صورت می‌گیرد،مواجه نشود؛ چرا که این دست از رویدادها پیش از برگزاری مجوزهای لازم را دریافت می‌کنند و مانع آن‌ها شدن هیچ توجیه قانونی‌ای ندارد. فستیوالی که با یکدلی مدیران استانی بدون شک می‌تواند به بزرگترین فستیوال موسیقی مردم نهاد در ایران تبدیل شود.

این فستیوال بدین جهت مستقل است که بدون حمایت مالی از سوی هر شخص یا ارگانی برگزار می‌شود. در اساسنامه این فستیوال هیچ سود و دستمزدی برای برگزارکنندگان در نظر گرفته نشده است و بلیت فروشی تنها با هدف تأمین هزینه‌های برگزاری و پرداخت دستمزد گروه‌های موسیقی انجام شده است. البته که برگزارکنندگان این رویداد قصد نداشتند صرفا یک رویداد موسیقی برگزار کنند که مردم چند شبی در آن به سرخوشی بگذرانند و هدف آن‌ها امری والاتر بود؛ «گردهمایی هنرمندان از چهارگوشه کشور در این فستیوال، کمک به ریشه‌های فرهنگی - هنری در بین اقوام، تقویت جایگاه موسیقی و پیوند مردم با آهنگ‌های محلی نواحی، به تصویر کشیدن فرهنگ آداب معاشرت مردم بوشهر و باز بودن در خانه‌ها به روی مهمان و تقویت گردشگری منطقه.» در حقیقت این رویداد که یک جشن موسیقی بومی - محلی است تلاشی برای حفظ میراث خوانندگی و نوازندگی محلی محسوب می‌شود.

بزرگ‌ترین کاری که این جشنواره انجام می‌دهد، این است که فرهنگ آداب و معاشرت مردم بوشهر را نشان می‌دهد و باز بودن در خانه‌هایشان را به تصویر می‌کشد. اینکه مهمانان فستیوال سر سفره بندرنشینان می‌نشینند و غذا می‌خورند، فرصتی برای رشد فرهنگ، بوم و زیست بوشهری‌ها است. همچنین در این رویداد به انواع موسیقی پرداخته می‌شود؛ از موسیقی‌های شاد محلی گرفته تا نوحه‌خوانی. احسان عبدی پور (فیلمساز بوشهری) درباره برگزاری این رویداد گفته است: «با برگزاری فستیوال «کوچه» تصمیم گرفتیم به ریشه‌های مشترک فرهنگی - هنری در بین اقوام و به تقویت جایگاه موسیقی و پیوند مردم با آهنگ‌های محلی نواحی کمک کنیم.»