۴ نشانه که می‌گوید به ایران جدید در سریال‌ها خوش آمدید

برترین‌ها: در ماه‌های اخیر، به‌نظر می‌رسد فضای تولید سریال‌های نمایش خانگی و حتی برخی آثار سینمایی در ایران با تغییرات قابل‌توجهی در حوزه ممیزی و خط قرمزها همراه شده است؛ تغییری که هم در نوع روایت‌ها و هم در میزان جسارت کارگردان‌ها در پرداخت روابط انسانی و احساسی میان شخصیت‌ها قابل مشاهده است. در حالی که سال‌های گذشته بسیاری از نشانه‌ها و کنش‌های عاطفی در قاب تصویر با محدودیت‌های جدی روبه‌رو بود، اکنون به‌تدریج شاهد استفاده از زبان‌های نمادین و جایگزین برای بیان احساسات هستیم؛ رویکردی که برخی آن را نشانه‌ای از نرم‌تر شدن سیاست‌های نظارتی و برخی دیگر آن را نوعی «بازتعریف خط قرمزها» می‌دانند. هم‌زمان، در برخی رسانه‌های خبری نیز بحث‌هایی درباره تغییر رویکردهای سانسوری و انعطاف بیشتر در انتشار محتوا مطرح شده که به این گمانه‌زنی‌ها دامن زده است.

در همین چارچوب، سریال «بدنام» در قسمت دهم خود یکی از سکانس‌هایی را به نمایش گذاشت که در فضای مجازی بازتاب زیادی داشت. در این صحنه، شخصیت با بازی ستایش رجایی‌نیا وارد اتاق شخصیت سینا مهراد می‌شود و به‌جای نمایش مستقیم یک کنش عاطفی مانند بوسه، از یک عنصر نمادین استفاده می‌شود؛ او کاغذی را که در دست دارد روی صورت او می‌کشد. این حرکت به‌نوعی جایگزین بصری برای نمایش بوسه تلقی شده و برخی کاربران آن را مشابه تکنیک‌های رایج در آثار خارجی برای عبور از محدودیت‌های تصویری دانسته‌اند. همچنین در سکانسی دیگر از همین سریال، لحظه‌ای در اتاق خواب دیده می‌شود که در آن ستایش رجایی‌نیا با لمس تصویر سینا مهراد که روی دیوار نصب شده، نوعی رابطه احساسی غیرمستقیم و نمادین را به تصویر می‌کشد؛ حرکتی که به‌عنوان «نوازش نیابتی» در فضای رسانه‌ای مورد توجه قرار گرفته است.

از سوی دیگر، سریال «گل‌سنگ» نیز در قسمت هفتم خود سکانسی خبرساز داشت. در این بخش، شخصیت با بازی مهدی حسینی‌نیا پس از مرخصی از زندان وارد خانه می‌شود و در مواجهه با تصویری از مهتاب کرامتی که به‌عنوان یادبود درگذشت شخصیت او روی میز قرار دارد، تنها به لمس قاب عکس بسنده می‌کند. این صحنه نیز از سوی برخی تحلیل‌گران به‌عنوان جایگزینی نمادین برای نمایش مستقیم روابط عاطفی تعبیر شده است.

همچنین در همین سریال، سکانس موتورسواری دونفره میان فاطمه مسعودی‌فر و یک شخصیت دیگر نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ جایی که او موتور را هدایت می‌کند و همسرش در پشت سر او نشسته است. این نوع چینش تصویری، به‌زعم برخی مخاطبان، نمونه‌ای از تغییر در شیوه نمایش روابط نزدیک میان شخصیت‌هاست.

مشابه این نوع روایت تصویری پیش‌تر در فیلم «زیبا صدایم کن» به کارگردانی رسول صدرعاملی نیز دیده شده بود؛ جایی که در سکانس موتورسواری، ژولیت رضاعی در جلو و امین حیای در پشت سر او قرار داشت و همین موضوع نیز در زمان اکران با تحلیل‌های مختلفی همراه شد.

و این هم در نظر داشته باشید که عکس‌هایی که به تازگی از فرش قرمز فیلم‌ها و سریال‌ها منتشر می‌شود نشان می‌دهد با سطح تازه‌ای از پوشش از خانم‌های بازیگر شاهد هستیم.