همکاری مجدد ناصر ملک مطیعی و کیمیایی

مجله تماشاگران امروز: گویا برنامه مسعودخان کیمیایی برای ساختن «خائن کشی»، پروژه تازه اش، به طور کل متوقف شده است و این روزها مشغول پرداخت قصه ای دیگر است تا بتواند با ساخت آن، بار دیگر با رفیق قدیمی اش سینما را تسخیر کنند.

کیمیایی که خودش تازه از بستر بیماری بلند شده، پس از عیادتی که ناصر ملک مطیعی از او کرد، تصمیم گرفته فیلمنامه ای بنویسد و خاطره همکاری اندگارش با ملک مطیعی، «قیصر» را زنده کند. پیش از این قرار بود او سراغ ساخت «خائن کشی» برود. ساخت داستانی طولانی دارد. پیش از «متروپل» کیمیایی تصمیم داشت فیلمی به نام «دست تنها» را بسازد اما با عدم اعطای مجوز از سوی اداره ارزشیابی و نظارت روبرو شد؛ بنابراین تصمیم گرفت «خائن کشی» را بسازد و مجوز ساختنش را هم دریافت کرد.


این فیلم به دلیل بودجه سنگینی که می طلبد، در زمان خودش نتوانست اسپانسر مالی پیدا کند و در نهایت این «متروپل» بود که قرعه به نامش افتاد و ساخته شد.

پس از «متروپل» کیمیایی دوباره قصد داشت «خائن کشی» را جلوی دوربین ببرد؛ فیلمی خیابانی که در دهه چهل و پنجاه ایران می گذرد و روایتی سینمایی از زندگی آرسن لوپن ایرانی بوداما گویا باز هم «خائن کشی» به تعویق می افتد تا فیلمنامه ای مختص ناصر ملک مطیعی توسط مسعود کیمیایی، نوشته شود.

این تصمیم گویا از دل عیادت ملک مطیعی از کیمیایی که به همت بابک صحرایی و مجله هفت نگاه بوده، درآمد. در دیداری که مسعود کیمیایی و ناصر ملک مطیعی در خانه کیمیایی داشته اند، پس از نقل خاطرات زیاد، کیمیایی رو به ناصر ملک مطیعی گفته است: «یک قصه برای خودت می نویسم که کاری درست با هم انجام بدهیم. هستی؟» و ناصر ملک مطیعی هم توضیح داده: «اگر دیر بشود ممکن است نتوانم. من رو به افولم. امکان دارد چند وقت دیگر حتی نتوانم راه بروم.»

هر چند کیمیایی همان موقع قاپ رفیق قدیمی را دزدیده است و گفته: «خودت برای من بس هستی. خودت راه می روی|، می دوی و روی صحنه می روی» و ناصر ملک مطیعی هم بلافاصله «قبول» را گفته است.


بعد از این صحبت ها هم ناصر ملک مطیعی دستش را به سوی مسعود کیمیایی برده و گفته است: «این هم قراردادش یا علی. من همیشه پای یا علی ام ایستده ام.»

ملک مطیعی همچنین درباره این همکاری گفته است: «واقعا دلم می خواهد یادگاری با ارزشی از خودم داشته باشم. حیفم می آید بعد از این ۳۵ سالی که در خانه نشستم و کارهای مختلفی که دوست نداشتم کردم، دلم می خواهد کار بزرگی انجام بدهم.»

و البه این آرزوی ملک مطیعی با فیلم تازه مسعود کیمیایی جان خواهد گرفت؛ فیلمی که کیمیایی از آن اینطور یاد می کند: «این دوران شروع اورسن ولزی ناصر است. ناصر را لای پنبه می برم و می آورم.»

مسعود کیمیایی، حدود دوسال پیش نیز در گفتگویی با «هفت نگاه» از علاقه اش به کار کردن با ملک مطیعی گفته بود: «او در همین سن هنوز یکی از بهترین های سینما را می تواند از خودش به یادگار بگذارد و خدا کند این اتفاق پیش بیاید و ایشان قبول کند که این حرکت را انجام بدهد. می شود با پنبه بردش و با پنبه آوردش و کار فوق العاده ای می شود با او انجام داد.»

علاقه به همکاری مجدد میان کیمیایی و ملک مطیعیی، البته که یک سویه نبوده است. ملک مطیعی، در گفتگویی از دیداری غیرمترقبه با کیمیایی تعریف کرده بود، زمانی که بعد از انقلاب حیاط خانه اش را تبدیل به شیرینی فروشی کرده بود و هر روز تعداد زیادی از مردم می آمدند تا ناصر ملک مطیعی را در حال شیرینی پزی ببینند. در یکی از همان روزها مسعود کیمیایی به شیرینی فروشی اش می رود. ناصر ملک مطیعی در آن مصاحبه می گوید: «یادم نمی رود یک روزی در آن اوایل کار، مسعود کیمیایی آمد و دم مدر ایستاد. پلان خیلی قشنگی می شد اگر از داخل مغازه ازش فیلم می گرفتم. کیمیایی نگاه کرد و گفت پاشو بیا سر کارت.»

جالب اینکه در روز عیادت ملک مطیعی، کیمیایی همین خاطره را تعریف کرده و گفته است: «من وارد مغازه شدم. فکر می کردم الان می روم پشت مغاازه که خانه اشت و ناصر را می بینم. در را که باز کردم دیدم ناصر پشت دخل ایستاده. با بغض بهش گفتم پاشو بیا سر کارت.»

ناصر ملک مطیعی، «فرمون» فیلم «قیصر» بود؛ فیلمی که یکی از مهمترین آثار تاریخ سینمای ایران و البته یکی از بهترین آثار کیمیایی است. جالب اینجاست که کیمیایی و ملک مطیعی به رغم شباهت حال و فضا، تنها در همین یک فیلم با یکدیگر همکاری داشته اند.

کیمیایی در این باره گفته است: «من خیلی مریض رفاقتم. ناصر ملک مطیعی همیشه برای من تعریفی از یک مرد دارد. مثل فردین. هر دوشون خیلی مردن. من فقط یک فیلم با ایشون داشتم. یک فیلم برای من خیلی کمه. آقای ملک مطیعی سال ۱۳۲۹ «شرمسار» را بازی کرد. ایشان یکی از بخش های پیدایش سینمای ماست.»


شیرینی خاطرات «قیصر» گویا اصلی ترین دلیل این همکاری مجدد است. ناصر ملک مطیعی هنوز هم بعد از سال ها درگیر بازی در نقش «فرمان» است. او در بخشی از خاطراتش درباره ساخت «قیصر» گفته: «آمریکا که بودم یک روز رفتم به آریزونا پیش جواد قائم مقامی، حسن شاهی آمد (بازیگر نقش یکی از برادران آب منگول که به فرمون چاقو می زند و او را می کشد) به حسن گفتم از امامزاده یحیی اومدم آریزونا که جواب چاقوتو بدم!»

او همچنین درباره مسعود کیمیایی گفته: «کسی که قیصر را می سازد این خصوصیات را در خودش دارد، اگر نداشته باشد که نمی تواند قیصر را بسازد. مسعود کیمیایی در متن عشق بوده. در متن دوستی و رفاقت بوده. در متن لوطی گری و جوانمردی بوده اگر نه که نمی توانست قصه ای بنویسد که آنقدر جوانمردی و لوطی گری و مردانگی در خودش داشته باشد. تمام شخصیت های «قیصر» به نحوی سمبل دوستی و رفاقتند. از مادر، دایی گرفته تا حتی برادرای آب منگول. آن سه برادر هم با هم بودند. در نامردی، آن سه تا پشت هم بودند.»

حالا باید منتظر ماند و دید دو رفیق قدیمی، دو سینماگر لوطی و دو لژنشین سینمای ایران، بعد از گذشت ۴۵ سال از تجربه ساخت «قیصر» چگونه دل سینمادوستان، نوستالژی بازها و قدیمی هایی مثل خودشان را به دست می آورند.