تاریخچه تمبر

با چاپ اولین تمبر بریتانیا به نام «پنی سیاه» در ششم مه ۱۸۴۰ میلادی، اولین تمبر پستی جهان متولد شد. اما، مردم چگونه پیش از آن زمان نامه دریافت می کردند و چه چیز منجر به ایده استفاده از تمبر شد؟ روش های پیام رسانی اولیه از زمان حیات انسان وجود داشته است. با این حال تا سال ۱۸۴۰، صرف نظر از سادگی یا پیچیدگی آنها، تمام این روش ها بدون بهره گرفتن از تمبر پستی مورد استفاده قرار می گرفتند.

در آغازین روزهای ارایه خدمات پستی، تمبر و پاکت نامه وجود نداشت. در اکثر موارد پاکت نامه مورد استفاده قرار نمی گرفت چرا که به عنوان کاغذی اضافی تلقی می شد که مستلزم هزینه بیشتری برای ارسال بود. وقتی قصد ارسال نامه ای را داشتید، آن را تا و مهر و موم می کردید و دریافت کننده نامه مجبور به پرداخت هزینه های ارسالی آن بود. از آنجا که در آن سال ها هزینه ها بسیار بالا بود، خیلی از مردم از دریافت نامه خودداری می کردند. در حقیقت، افراد زیادی کدهای سری را درست کرده بودند که توسط آنها می توانستند سیستم پستی را گول بزنند. آنها علامت های سری را روی نامه می نوشتند که می توانست حامل پیام آنها باشد و تنها کاری که گیرنده نامه بایستی انجام می داد خواندن پیام سری و خودداری از دریافت نامه بود و بنابراین مجبور به پرداخت وجه آن نیز نبود. ارایه دهندگان خدمات پستی، بیشتر به همین دلیل به نوعی به پیش دریافت هزینه های پستی روی آوردند.

در سال ۱۸۳۷ سر رولاند هیل، وزیر پست بریتانیا، اصلاحات اداره پست را مطرح کرد که به موجب آن ارسال نامه به هر نقطه از جزایر بریتانیا با هزینه یکسان نیم پنی امکان پذیر می شد و هزینه آن باید توسط ارسال کننده آن با یک تکه کاغذ کوچک رنگی که همان تمبر بود و بر روی نامه چسبانده می شد پرداخت می شد. البته پیشنهاد هیل به شدت برای مدت چندسال مورد مجادله بود، اما پس از بحث های جدی این تغییر در سال ۱۸۴۰ تصویب و به جریان افتاد. بنابراین در ششم مه ۱۸۴۰ (اولین روز استفاده رسمی) نخستین تمبر منتشر شده دولتی متولد شد.


سر رولاند هیل خودش اولین تمبر را که یک پنی ارزش داشت و نیمرخ ملکه ویکتوریا بر آن بود طراحی کرد. از آنجا که تمبر به رنگ سیاه چاپ شده بود، این تمبر خیلی زود به «پنی سیاه» که پرطرفدارترین و معروف ترین تمبر جهان است معروف شد. این تمبرهای اولیه بی دندانه بودند، یعنی اینکه برای جدا کردن آنها مردم بایستی از قیچی استفاده می کردند. اولین تمبرهای دندانه دار جهان نیز در سال ۱۸۵۴ در انگلستان منتشر شدند.

محبوبیت این سیستم جدید ارسال نامه و دریافت وجه آن از پیش به سرعت گسترش یافت و دیری نپایید که کشورهای دیگر نیز از چنین سیستمی استفاده کردند. در سال ۱۲۴۷ خورشیدی برابر با ۱۸۶۸ میلادی و در دوره ناصرالدین شاه قاجار، اولین سری تمبر رسمی ایران معروف به باقری در بلوک چهارتایی و بدون دندانه در قیمت های یک، دو، چهار و هشت شاهی با نشان رسمی دولت ایران که شیر و خورشید بود، چاپ شد.

با تولد تمبرها سر و کله مجموعه داران تمبر یا همان کلکسیونرها نیز پیدا شد. و اکنون با گذشت بیش از یک صد و هفتاد سال از عمر تمبر، جمع آوری تمبر به عنوان پایدارترین سرگرمی دنیا شناخته شده است. از این سرگرمی می توان به عنوان سرگرمی بزرگان و بزرگ سرگرمی ها نیز یاد کرد. در حال حاضر برآورد می شود که در دنیا حدود دویست میلیون نفر به جمع آوری تمبر می پردازند و سال هاست که از تمبر به عنوان بهترین سفیر هر کشور یاد می شود.

جمع آوری تمبر پنجره بزرگی رو به دنیاست و از طریق آن به راحتی می توان به فرهنگ، زبان، تاریخ و سنن و اعتقادات ملل مختلف دسترسی پیدا کرد. آثار بزرگانی چون پیکاسو و میکل آنژ، تصاویر بزرگان علم و ادب دنیا چون بوعلی سینا، فردوسی و انیشتین، رویدادهای علمی و تاریخی مانند پیاده شدن انسان در کره ماه و یا بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی توسط امریکا و همه و همه در دل این کوچک ترین سفیر دنیا نهفته است. به تمبر می توان عنوان دائره المعارف تصویری را نیز داد. به عبارتی دیگر جمع آوری تمبر تجربه آموزشی است که در هیچ کلاسی درسی نمی توان به این گستردگی به آن دست یافت.

منبع: مجله موفقیت