پشت پرده امتیازدهی فیلم ها چیست؟

روزنامه هفت صبح - محمد طالبیان: سال ها پیش محصولات فرهنگی همچون فیلم و موسیقی تنها توسط منتقدان اندکی مورد بررسی قرار می گرفتند. نقدهایی که تنها در مجلات و روزنامه های مختلفی منتشر شده و مخاطب های خاصی داشتند.

با افزایش نفوذ اینترنت و شکل گیری وبسایت های مختلف، تعداد زیادی از نقدهای اشاره شده در فضای مجازی قرار گرفته و در ادامه مخاطب های بیشتری پیدا کردند.

هر چند می توان با نگاهی به پایگاه های فارسی زبان از وضعیت کیفی فیلم های داخلی باخبر شد اما مرجع مناسب برای اطلاع از کیفیت آثار سینمای خارج از کشور چیست؟

یکی از اشتباهات رایجی که امروزه در بسیاری از محافل با آن روبرو می شوید ملاک قرار دادن وبسایت IMDB و نمرات آن به عنوان مرجع کیفی است. هر چند بسیاری از این موضوع مطلع هستند که نمرات این وبسایت توسط کاربرهای عادی ثبت می شود اما با توجه به نبود اطلاعات کافی، مرجع مناسب را به درستی نمی شناسند.


وبسایت هایی همچون Metacritic یا Rottentomato به عنوان پایگاه هایی شناخته می شوند که وظیفه جمع آوری تمامی نقدهای منتشر شده توسط منتقدهای معتبر را بر عهده دارند. در این وب سایت ها محصولات فرهنگی مختلفی همچون فیلم، سریال، موسیقی یا حتی بازی مورد توجه قرار داشته و تمامی نقدهای معتبر آنها به شکلی دقیق جمع آوری می شوند.

نکته قابل توجه این است که هر کدام از این وبسایت ها با ساختار مختلف ،عددی مشخص را به عنوان میانگین در نظر می گیرند که بررسی آن خالی از لطف نیست.

در حال حاضر راتن تومیتو با توجه به تمرکزش روی آثار سینمایی بیش از دیگر نمونه های مشابه مورد توجه مخاطب های حرفه ای سینما قرار دارد. راتن تمامی نقدهای موجود از منتقدین معتبر را جمع آوری کرده و هر کدام از آنها را در دسته خاصی تقسیم بندی می کند.

این پایگاه اینترنتی نمره نهایی منتقد به عنوان معیار کیفی فیلم را در بازه های تعیین شده ضعیف، خوب و عالی قرار می دهد. به این ترتیب نقدهای موجود میانگینی را شکل می دهند که هر چند با عدد نمایش داده می شود اما در اکثر مواقع تنوع کمتری نسبت به متاکریتیک دارد.

هر چند دقت این سیستم به نسبت وبسایت رقیب پایین است اما به عنوان معیار مناسبی برای تعیین سطح کیفی یک فیلم شناخته می شود.


در مقابل متاکریتیک از ساختار دقیق تر و البته تا حدودی خاص استفاده می کند. متاکریتیک در ابتدا برای هر اثری نیاز به چهار نقد معتبر دارد تا میانگینی را به آن اختصاص دهد. در ادامه و بعد از جمع آوری نقدها هر کدام از نمرات منتقدین با توجه به حداکثر نمره در نظر گرفته، در سیستم نقد آنها به ۱۰۰ تبدیل می شود. به این ترتیب منتقدی که از پنج نمره می دهد با اختصاص نمره چهار به یک فیلم در نهایت نمره ۸۰ را در متاکریتیک ثبت می کند.

در این میان تنها یک نکته وجود دارد که البته به عنوان یکی از نقاط قوت متاکریتیک شناخته می شود. این وبسایت با توجه به سابقه و اعتبار منتقد ضریب خاصی را به نقد او اختصاص می دهد. در میانگین نهایی، نمره ها با توجه به ضریب های موجود تغییر کرده و در نهایت کیفیت محصول مورد نظر را نشان می دهد.

کاربرها در متاکریتیک همچون IMDB این امکان را در اختیار دارند که به فیلم مورد نظر خود نمره داده و میانگین دومی که به عنوان نمره کاربرها شناخته می شود را شکل دهند. متاسفانه در این معیار اندازه گیری وبسایتی همچون IMDB با توجه به دخالت کاربرها از اعتبار خارج می شود.

یکی از نمونه های تاثیر منفی و نابجای کاربرها در نمره IMDB مربوط به اکران شوالیه تاریکی می شود. در آن زمان طرفداران شخصیت بتمن به این فیلم نمره کامل داده و آن را در فهرست وبسایت بالاتر از پدرخوانده قرار دادند. در مقابل طرفداران پدرخوانده نیز با اختصاص پایین ترین نمره ممکن به شوالیه تاریکی سعی در تنزل رتبه این اثر داشتند.