لطیفی: کی گفتم ورشکست شدیم؟!

عده ای خوششان می آید و عده ای هم ممکن است از او و کارهایش خوششان نیاید و این برای او بیشتر از کارگردان های دیگر اتفاق می افتد. کارگردانی که از «عینک دودی» که یک فیلم در ژانر کمدی است تا سریال مناسبتی «نردبام آسمان» که یک سریال تاریخی ـ مذهبی است هرگونه ژانر و فضایی را تجربه کرده و قطعاً نمی توان او را متعلق به یک فضا و فرم کار دانست. این بار با ساختن سریال «قلب یخی» مخاطب خودش را به سمت شبکه نمایش خانگی روانه کرده و پس از وقفه ای چند ماهه انتظار بینندگانش برای دیدن بخش دوم سریال را به پایان رسانده است. از همین رو تماشا با او به بحث نشسته که در زیر می خوانید:

ـ چه شد که تصمیم به ساختن فیلم برای شبکه نمایش خانگی گرفتید؟

من تصمیمی برای این کار نداشتم، این شبکه نمایش خانگی بود که دوست داشت برای آنها سریال بسازم. در حقیقت آقای طباطبایی پیگیر این قضیه بودند.

ـ بدتان هم نمی آمد که به این شکل بیشتر مطرح شوید، چون تا قبل از «قلب یخی» سریال هایی که هفته ای عرضه شود و فصل به فصل باشد نداشتیم. به همین خاطر پیشنهاد آقای طباطبایی برای ساختن سریال قبول کردید؟

نه اصلاً. من با این دید به قضیه نگاه کردم که قرار است دریچه دیگری به سوی مخاطبان باز شود. رفتن به این سمت می تواند پیامدهای مثبتی برای همه ما داشته باشد. کما اینکه تا همین زمان هم چیزی جز این نبوده و در هر جا هرکدام از دوستان و همکاران من را می بینند تبریک می گویند و از اینکه چنین اتفاقی در سریال سازی ما صورت گرفته ابراز خوشحالی می کنند. بسیاری معتقدند که انجام این کار مثل سدی بوده که حالا شکسته شده و الان خیلی ها، دیگر می توانند به راحتی در این مسیر قدم بردارند. همه این اتفاقات در حالی رخ داد که شبکه نمایش خانگی تنها به ساختن تله فیلم اکتفا می کرد و حالا ما درک درستی از سریال سازی در شبکه نمایش خانگی داریم.

ـ سریالتان خیلی پیچیده می شود و گاهی واقعاً شکل کلاف پیچ در پیچ به خودش می گیرد این برای من مخاطب ایرانی که به این شکل داستان گویی ها عادت ندارم گاهی اذیت کننده است.

اصلاً این حرف را قبول ندارم. اتفاقاً وقتی بیننده در جایی از یک هزار تو گیر می کند، آن را رها نمی کند بلکه سعی می کند با کنجکاوی بیشتر سر از جریان دربیاورد. حالا اینجا اگر ما به عنوان سازنده نتوانیم خواست ها و نیازهای مخاطب برای واکاوی جریان را برطرف کنیم و مخاطب بتواند یک جریان و معما را که طرح شده حل کند، قطعاً مشتاق می شود و اگر معمای جدیدی مطرح شود استقبال می کند. دقیقاً مثل قصه های هزار و یک شب است.

ـ از ابتدا که ساخت قلب یخی شروع و سری اول آن پخش شد، شما به تقلید از سریالهای خارجی با این شکل و فرم متهم شدید. هجمه ای هم برای شما ایجاد شد که نسخه بهداشتی از سریالهایی مثل فرار از زندان، 24، و لاست ساخته اید چه نظری در خصوص این نقدها و صحبت ها دارید؟

اگر از نظر تکنیکی و فنی به شمارش معکوس و این جور شمایل می خورد به این معنی است که کار صرفاً تقلید از سریال های دیگر است؟ اتفاقاً یادم می آید در سریال هتل خانم برومند هم میان کار یک پلان هتل نشان می دادند. این تایم لپس شیوه خیلی خوبی است که ما سعی کردیم به عنوان نفس های هر قسمت دو سه بار آن را اجرا کنیم تا فضاسازی درستی شکل گیرد. اصلاً اینها به کنار مگر قصه های جهان بیش از 10 تا است؟ همه قصه های جهان مثل هم است، حالا ما معمایی مطرح می کنیم و شبیه قصه معمایی آنها می شود، اینکه دیگر انگ و متهم کردن ندارد.

ـ به معمایی بودن سریال ها اشاره کردید؛ در حالی که لاست و فرار از زندان ژانرشان معمایی ـ جنایی است در حالی که «قلب یخی» معمایی ـ عشقی شده خودتان خواستید که این تمایز از سریال های اروپایی وجود داشته باشد؟

عشق و عاشقانه بودن نشأت گرفته از فرهنگ شرق است. «برای اینکه با مخاطب در ارتباط و کشمکش باشی باید در فرهنگ خودت کار کنی». نه تنها من حتی حامد عنقا هم بر این نظر است و با این دید سعی در نوشتن و به تصویر کشیدن فیلم داشتیم. از آنجایی که تا به حال در ایران مرسوم نبوده و مردم با یک اسم به عنوان طراح آشنا نبوده اند و به لحاظ بیرونی نمی دانند که طراح یعنی چه؟ ما اسم حامد عنقا را هم به عنوان طراح و هم نویسنده ذکر کردیم.

ـ زمانی که سی دی های غیرقانونی و کپی قلب یخی عرضه می شد، گفتید به خاطر این اتفاق ورشکست شدید و تا مدتی نمی توانید کار را ادامه دهید نکته جالب این است که بعد از مدتی حرفتان را تکذیب کردید قضیه چه بود؟

نه، این کلمه اشتباه بود. در آن زمان با خبرنگاری صحبت کردم و ایشان احساساشان از کلمات و حرف های من منجر به انعکاس آن حرف ها شد. من در هیچ جای مصاحبه، مستقیماً عنوان نکردم که به دلیل وجود سی دی های غیرقانونی ورشکست شدیم. دقیقاً خاطرم هست که گفتم: «اجازه دهید مشکلات ما حل شود، قطعاً ادامه سریال را می سازیم» و ایشان گفتند: اگر حل نشد و نتوانستید چه چیزی می شود که من هم گفتم «شما انتظار دارید، تهیه کننده ورشکست شود؟ این طور که نمی شود باید مشکل را از اساس حل کرد، جلوی کپی های غیرقانونی سی دی را باید گرفت». و این سوءتعبیر حرف و حدیث های بعدش را به وجود آورد.

ـ جدای از بحث کپی غیرقانونی، در سریال شما بازیگران سرآمدی بازی می کنند که کمتر و به ندرت در سریال ها ظاهر می شوند و ما تا به حال در سریالی ندیدیمشان، نمونه اش الناز شاکردوست و امین حیایی. اینها صرفاً به اعتبار اسم شما در قلب یخی بازی می کنند یا تجربه بازی کردن در شبکه نمایش خانگی آنها را به این سمت سوق داده؟ گمان کنم خیلی پول خرج کردید آقای لطیفی؟

نمی توانم بگویم صرفاً به خاطر من حسین لطیفی است، اما این را می گویم که من با گروهم دوست هستم و آنها را دوست دارم، طبیعی است که آنها هم از این محیط دوستانه لذت ببرند. با این اوصاف کار ما یک مرحله جلو
می افتد و پیشنهاد برای بازی را بهتر قبول می کنند. بعد از آن، بازیگر متن را می خواند و اگر از متن خوشش آمد با گروه همکاری می کند. یادم است با جمشید هاشم پور برای بازی در یک سریال صحبت کردم و جواب او منفی بود وقتی علت را پرسیدم جواب منطقی و قانع کننده ای داد و گفت: «به هر حال یک بیننده برای دیدن هاشم پور باید پول پرداخت کند، من این را دوست دارم نه اینکه بیننده تلویزیون را روشن کند و هاشم پور را ببیند». در هر صورت بازیگرانی که الان در این پروژه هستند، مطلع اند که سریال برای شبکه نمایش خانگی است و قاعدتاً بیننده برای دیدن سریال باید هزینه ای پرداخت کند. البته با این صحبت ها قصد توهین به دوستانی که در سریال بازی می کنند و یا سریال می سازند ندارم، خود من سریال می سازم و این کار را هم دوست دارم؛ حدس من این است که یکی از دلایل آنها برای بازی در شبکه نمایش خانگی این مسأله باشد و مطمئناً برای شفاف سازی این مبحث باید از خودشان پرسید.

حامد عنقا، نویسنده قلب یخی:

۷ میلیارد هزینه فصل دوم شده است

حامد عنقا یکی از چهره های تأثیرگذار سریال قلب یخی است که با عنوان نویسنده سریال با لطیفی در فصل ۱ همکاری کرده و در فصل ۲ هم باز با همین عنوان با گروه همکاری می کند. در ادامه مصاحبه ما را با عنقا می خوانید:

ـ سری جدید قلب یخی تغییر اساسی نسبت به سری قبلی آن دارد؟

نه، تغییر اساسی نسبت به سری اول آن ندارد، قصه همان قصه است با همان فضا و سوژه پردازی ها. فقط چند ماجرای جدید به ماجراهای اصلی اضافه شده.

ـ پس با این اوصاف مشکل خاصی وجود ندارد، اما چرا بین سری اول و سری دوم این قدر فاصله افتاد؟

کار کردن در فاز دوم خیلی سنگین تر از فاز اول است و هزینه ها و بودجه در نظر گرفته شده خیلی بیشتر از سری اول آن است. اتفاقاً در این چند وقت که بین سری اول و دوم وقفه افتاد بعضاً می شنیدم که قلب یخی ورشکست شده و یا با مشکل روبه رو است و البته در کشوری که حق کپی رایت در آن محلی از اعراب ندارد این شایعات هم بخوبی جواب می دهد. اما من همین جا و توسط روزنامه شما اعلام می کنم که اصلاً چنین چیزی نبوده و تکذیب می کنم.

ـ خودتان هم به این موضوع اشاره کردید که رعایت نکردن قانون کپی رایت توسط مردم در ایران
می تواند یک محصول را ورشکست کند و تا سر حد از هم گسستگی پیش ببرد، اما چرا باید چنین مسائلی در مورد قلب یخی مطرح می شد؟

بله فقط و فقط شایعه بوده، فیلمی که در سری اولش چیزی در حدود 2 میلیارد هزینه شده و برای قسمت دوم آن چیزی در حدودی 7 میلیارد بودجه کنار گذاشته چطور می تواند ورشکسته شده باشد؟ در حقیقت ماجرا از این قرار است که از همان ابتدا و ضبط سری اول سریال قرار بود بین سری اول و سری دوم وقفه ای 3 ماهه داشته باشیم که با به وجود آمدن اتفاقاتی این وقفه کمی بیش از سه ماه شد.

ـ خیلی از منتقدان پس از دیدن سریال، شما را متهم به کپی از سریال های خارجی با این شکل و شمایل کردند، شما خودتان چطور فکر می کنید؟

خب این نظر منتقدان است و از اینها گذشته ما عادت کردیم زمانی که یک فیلم یا فیلم نامه استخوان دار و چفت و بست شده به هم می بینیم شروع می کنیم به تخریب اثر و صاحب اثر که کپی برداری شده و یا تقلید است و از این قبیل صحبت ها. تا وقتی ما خودمان را در مقام یک مرجع قبول نداشته باشیم و منتظر بنشینیم تا فیلمی ساخته یا فیلم نامه ای نوشته شود و آن را به یک سینما و یا سبک خاص نسبت دهیم؛ اتفاق شگرفی در سینما و
سریال سازی ما نمی افتد. به خاطر دارم در قسمت ۳ یا ۴ فصل اول، یک سکانسی بود که شباهت بسیاری به یکی از فصل های سریال فرار از زندان پیدا کرده بود بعد از آن همه گفتند که قلب یخی برگرفته از فرار از زندان است یا سکانس هایش را از روی فرار از زندان کپی می کنند در صورتی که اصلاً اینجا قصه چیز دیگری است، شخصیتها و روابط آنها چیز دیگری است و نکته جالب این است که موضوع قلب یخی می گردد به جریان های زیرزمینی و هیچ ارتباطی با موضوع سریال های غربی ندارد و نکته جالب تر اینکه چنین سریالی با چنین موضوعی در هیچ جای دنیا تا به حال ساخته نشده است و اینجاست که منتقدان ما باید در این مسأله ریز شوند حساسیت به خرج ندهند و فقط در جهت تخریب سریال گام برندارند.

منبع: روزنامه تماشا

باز نشر: مجله اینترنتی Bartarinha.ir