جیرانی: مثل رشیدپور نیستم که بگویند برگرد

هفته نامه تماشاگران امروز: کلاه مشهورش را به سر داشت و با گام های سریع، در حالی که پاکت پر از کاغذش را زیربغل داشت، سعی می کرد ریتمش را طوری تنظیم کند تا برای ایستادن روی پله برقی تعادلش را از دست ندهد. او فریدون جیرانی بود که کارگاه فیلمسازی اش در جشنواره جهانی فجر درست همزمان شده بود با اکران فیلم «یتیم خانه ایران» ابوالقاسم طالبی.

جیرانی که این روزها برنامه 35 را برای شبکه اینترنتی فیلم نت می سازد، هفته قبل مناظره ای آتشین با حضور الیاس حضرتی، نماینده منتخب مردم تهران و عباس سلیمی نمین برگزار کرده بود. مناظره ای که بعد از لو رفتن بخش هایی از تیترهایش، به یک باره در محاق ماند. مناظره ای که کانال تلگرامی روزنامه سینمایی در هایلایت تیترهایش از قول الیاس حضرتی آورده بود: «شما چشم تان را بستید فکر می کنید مردم پشت تان هستند، آقای سلیمی شما اشتباه سمت اصولگرایی رفتی!» یا در بخشی دیگر، گفته بود: «هم ظریف آرمان است، هم سردار سلیمانی». و سلیمی نمین پاسخ داده بود: «تا سلیمانی نباشد دیپلماسی ظریف جواب نمی دهد».


این مناظره اما پخش نشد. دلیلی تا قبل از این برایش مطرح نشده بود اما روی پله های برقی مجموعه چارسو، جیرانی برای مان از برنامه اش گفت و دلیل اینکه چرا این مناظره روی شبکه اینترنت قرار نگرفت. او از این تجربه جدیدش شروع کرد: «خوب است. کم کم دارم راضی می شوم. ان شاءا... روزی به جایی می رسیم که بر بستر اینترنت، صاحب شبکه های تلویزیونی خصوصی می شویم و می توانیم برنامه هایی بسازیم که مخاطبان سراسری داشته باشد. ما دنبالش هستیم و مطمئنم این اتفاق می افتد».

شاید این اتفاق بیفتد اما حالا حتی فکر کردن به چنین روزی خیلی دور از ذهن است. به خصوص با فشاری که رسانه ملی به رسانه های موازی می آورد و پیشنهادهایی که به رقیبانش می دهد. جیرانی می گوید: «فشارها که هست اما مثلا من مثل رضا رشیدپور عزیز، مجری تلویزیون نیستم که بگویند برگرد. من بیرون از تلویزیون دارم کار می کنم. حرفه ام چیز دیگری است و سعی می کنم برنامه ای بسازم که دلم می خواهد. دنبال جنجال و سروصدا نیستم. می خواهم برنامه ای بسازم که مفید باشد.»

اما برای این مناظره مانده در محاق چه اتفاقی افتاده؟ فریدون جیرانی می گوید: «راستش کار را که ضبط کردیم، گفتند باید ۱۵ دقیقه از حرف ها حذف شود. نمی خواستند حساسیت ایجاد شود ولی اگر آن دقایق کم می شد، مناظره ریتمش را از دست می داد. برای همین تصمیم گرفتیم به کلی از پخش مناظره منصرف شویم».


این اصرار برای اصلاح ۱۵ دقیقه ای مناظره از طرف چه کسی بوده؟ کدام نهاد بر این برنامه نظارت کرده است؟ جیرانی خیلی صادقانه پاسخ می دهد: «مدیران مجموعه ما شورایی سه نفره هستند. این نظر شورای خودمان بود نه جایی بیرون از مجموعه. به هر حال برای راه اندازی این شبکه زحمات زیادی کشیده شده و نباید کل کار را به سادگی به مخاطره بیاندازیم. برای همین تصمیم گرفتیم منصرف شویم و مناظره را پخش نکنیم».

جیرانی که اولین بار ایده «هفت» را روی آنتن سیما برده است می گوید هنوز هم این برنامه را با اجرای بهروز افخمی به تماشا می نشیند. از او می پرسیم: «این برنامه های اخیر هفت را دیده اید؟ اصرار افخمی برای خرید سینما با دلارهای بلوکه شده کشور، در کشورهای اروپایی آیا جواب می دهد؟»

او می گوید: «دیده ام. به هر حال این نظر بهروز است. یک نظر است. راستش شاید این ایده در کشورهای شیخ نشین اطراف مان جواب بدهد اما آن شیخ نشین ها هم اصلا به ما سینما نمی فروشند چون به صلاح شان نیست. اما مثلا اگر این را از من بپرسی می گویم ما اگر فیلمی داشته باشیم که قابلیت پخش جهانی داشته باشد، حتما به سراغش می آیند. من دلیل اصرار بهروز را نمی دانم اما به هر حال او هم عقیده اش را می گوید».


کارگاه کارگردانی جیرانی در حاشیه جشنواره درست همزمان با اکران فیلم «یتیم خانه ایران» بود. به همین دلیل هم او هنوز جدیدترین کار ابوالقاسم طالبی را ندیده. البته خودش می گفت در هیات انتخاب فیلم برای جشنواره فیلم ۴۰ دقیقه از فیلم را دیده. فیلمی که سرانجام هم نسخه نهایی اش به جشنواره نرسید.

طالبی می گفت چند راش از فیلمش در دبیرخانه جشنواره گم شده اما به نظر می رسید فیلم آماده اکران نبوده. سکانس نهایی فیلمی که در جشنواره جهانی پخش شد و کلیپ های پخش شده از بازداشت سربازان آمریکایی هم به نظر می رسد با توجه به نزدیکی آن اتفاق با آغاز جشنواره، این احتمال که فیلم آماده نبوده را تشدید می کند. جیرانی در این باره می گوید: «راستش من واقعا نمی دانم فیلم آماده بود یا نه. ما ۴۰ دقیقه از کار را دیدیم. نظر جمع این بود که ابوالقاسم طالبی در بخش مسابقه، فیلم داشته باشد اما خودش نخواست فیلمش در بخش رقابتی باشد. در هیات انتخاب هم نظرات، مختلف بود اما تصمیم نهایی حضور فیلم بود. دیگر نمی دانم چه اتفاقی برای فیلم افتاد که نسخه کاملش اکران نشد».

و اما نظر جیرانی درباره فیلم: «راستش درباره تصاویر و صحنه های اکشن، که به نظرم کار خوبی بود اما وقتی نوبت دیالوگ ها می شد، اصلا انگار بعد از علی حاتمی کسی در سینمای ایران نتوانسته دیالوگ تاریخی ماندگار بنویسد. اصلا نوشته های او روح داشت. شاعرانه بود و ریتم فیلم را جان دار می کرد.» این مسیر که با طمانینه با جیرانی طی کردیم به پایان رسید و او که وسیله شخصی برای مسیر طرح نیاورده بود، مسیر خیابان جمهوری را در پیش گرفت و رفت.