سايه چند بازيگر بر سر سريال‌ های تلويزيونی

جام جم آنلاین: اين روزها براي ديدن سريال‌هاي تلويزيوني بايد هوش و حافظه بالايي داشته باشيد. بايد يك كاغذ برداريد و اسامي و نقش‌هاي بازيگران مختلف را يادداشت كنيد تا ذهنتان سريال‌ها را با هم قاطي نكند. مثلا بايد يادتان باشد كه نيما شاهرخ‌شاهي در سريال مرد نقره‌اي پسر سعيد نيك‌پور است و در سريال ميلياردر پسر شريفي‌نيا. اگر اين نكته كليدي را ندانيد، نمي‌توانيد با ماجراهاي سريال همراه بشويد.

اين معادله وقتي پيچيده‌تر مي‌شود كه بدانيد اين بازيگر در سريال دختران حوا هم نقش برادر شوهر يك مددكار (يكتا ناصر) را بازي مي‌كند.

نكته جالب‌تر آن است كه اين سه سريال (دختران حوا، مرد نقره‌اي و ميلياردر) همزمان از سه شبكه اصلي تلويزيون (تهران، سه و يك) در حال پخش هستند البته ماجراي حضور يك بازيگر در چند سريال در حال پخش محدود به همين يك نفر نمي‌شود. پوريا پورسرخ نيز همزمان در دو سريال مرد نقره‌اي و دختران حوا بازي دارد.

اميرحسين رستمي نيز بازيگر مشترك دو سريال يك تيكه زمين و دختران حواست. اگر بخواهيم اين فهرست را كامل‌تر كنيم به موارد بيشتري هم برمي‌خوريم.

آتيلا پسياني در سه سريالي كه در چهار ماه گذشته پخش شده حضور داشته است. او در سريال ديوار نقش پليس را بازي مي‌كرد، در «راستش را بگو» مامور امنيتي بود و در «يك تيكه زمين»‌ در نقش يك آدم خلافكار جلوي دوربين رفت. اين سه سريال پشت‌سر هم در جدول پخش گنجانده شد و آتيلا پسياني را به مرد هميشه در صحنه چند ماه اخير بدل كرد.

حضور بازيگران ثابت در كارهاي مختلف اين سوال را در ذهن زنده مي‌كند كه آيا ما در تلويزيون با مشكل كمبود بازيگر مواجه شده‌ايم؟‌ آيا مديران نمي‌توانند كارهاي نمايشي را به‌گونه‌اي عرضه كنند كه اين تداخل پيش نيايد؟

سريال‌هاي مناسبتي زير ذره‌بين

يك بازيگر مي‌تواند هنگام انتخاب نقش از پذيرفتن نقش‌هاي ثابت پرهيز كند، اما نمي‌تواند درباره زمان پخش سريال‌ها كه در حوزه وظايف مديران قرار مي‌گيرد، كار خاصي انجام دهد. در اين رابطه سراغ مديران گروه فيلم و سريال رفتيم و از آنها پرسيديم كه چقدر مي‌توانند جلوي تكرار بازيگران در سريال‌هاي مختلف را بگيرند. به گفته محمدرضا معصوم‌زادگان مدير گروه فيلم و سريال شبكه تهران، معاونت سيما درباره سريال‌هاي مناسبتي اشتراك مضمون و بازيگر را بررسي مي‌كند ولي در سريال‌هاي عادي محدوديت خاصي اعمال نمي‌شود.

او در اين باره به جام‌جم گفت:‌ در مورد سريال‌هاي مناسبتي ماه رمضان، نوروز، محرم و دهه فجر از طرف معاونت سيما اين تذكر داده مي‌شود كه بازيگر و مضمون كارهاي مختلف يكي نباشد.

يك محدوديت ديگر نيز درباره بازيگراني كه نقش‌هاي خاص بازي كرده‌اند، وجود دارد. مثلا مي‌گويند بازيگر يك نقش معنوي همزمان در يك نقش منفي بازي نكند.

درباره شبكه تهران يك بار اين اتفاق افتاد. يعني ما صبر كرديم تا سريال يكي از بازيگران در شبكه يك تمام شود و بعد ما پخش سريال‌مان را شروع كرديم. اين احتياط به‌خاطر تفاوت‌هاي نقش يك بازيگر بود. اما درباره سريال‌هاي غيرمناسبتي و نقش‌هاي عادي اين تاكيد وجود ندارد.

وي با بيان اين كه اداره كل طرح و برنامه معاونت سيما بر اين مساله نظارت دارد، تاكيد كرد: در آنجا همه طرح‌هاي تله‌فيلم و سريال مجوز مي‌گيرند و يكي از ملاحظات اين است كه چند شبكه يك مضمون مشترك را كار نكند.

مثلا در ماه رمضان هر شبكه‌اي در يكي از گونه‌هاي اجتماعي،‌ طنز و ماورايي سريال مي‌سازد ولي به نظر من مشكل از آنجا ناشي مي‌شود كه زمان توليد و پخش سريال‌ها منظم نيست. يعني ممكن است كاري دو سال پيش توليد شده باشد و الان به پخش برسد.

معصوم‌زادگان در پاسخ به اين پرسش كه آيا اين مشكل ناشي از كمبود بازيگر است، گفت:‌ در تلويزيون بازيگر زياد داريم، اما بازيگر تاثيرگذار كم داريم. خيلي از نويسندگان، فيلمنامه را براساس بازيگر خاصي مي‌نويسند، چون مي‌دانند هر كسي نمي‌تواند از پس نقش بربيايد.

او با اشاره به پخش سريال تكيه بر باد از شبكه تهران گفت:‌ اگر در آن سريال فخيم‌زاده و قريبيان بازي نكرده بودند اين‌قدر از كار استقبال نمي‌شد. وقتي بازيگران خوب در يك كار حضور دارند، توان اينها با هم جمع نمي‌شود بلكه ضرب مي‌شود و تعداد مخاطب بالا مي‌رود.

نامنظم بودن زمان توليد و پخش

شبكه يك هم‌اكنون دو سريال «ميلياردر» و «كلاه پهلوي» را با بازي مشترك محمدرضا شريفي‌نيا در حال پخش دارد. شريفي‌نيا در يك سريال نقشي تاريخي به نام حاج ميرزا را بازي مي‌كند و در ديگري رئيس يك شركت به‌هم‌ريخته است.

نيما شاهرخ‌شاهي ديگر بازيگر تكراري اين شبكه است كه علاوه بر مرد نقره‌اي در ميلياردر و دختران حوا هم حضور دارد.

رحمان سيفي‌آزاد، مدير گروه فيلم و سريال شبكه يك معتقد است، اراده‌اي فراتر از شبكه‌هاي تلويزيون بايد حضور بازيگران در كارهاي مشابه را كنترل كند و بايد برنامه‌ريزي كلاني در اين زمينه صورت گيرد.

وي با بيان اين كه اين بازيگران همه اين سريال‌ها را در يك سال بازي نكرده‌اند، توضيح داد: ميلياردر يك كار تازه توليد است ولي مرد نقره‌اي دو سال پيش ساخته شده است. اگر توليد اين دو سريال همزمان بود اين اتفاق نمي‌افتاد. چون در آن صورت بازيگر وقت نداشت همزمان در دو سريال حضور داشته باشد. اين بازيگراني كه الان چند تا سريال دارند بازيگران پركاري نيستند. چون در طول چند سال در اين سريال‌ها بازي كرده‌اند. ضمن اين كه دستمزد يك بازيگر آن‌قدر زياد نيست كه بخواهد گزيده‌كاري داشته باشد.

سيفي‌آزاد با اشاره به اين كه بازيگران توانا كم داريم، توضيح داد:‌ پرورش بازيگر در تئاتر كم شده و به همين دليل بازيگران جديد كم‌ ظهور مي‌كنند. تلويزيون جاي پرورش بازيگر نيست و الان دارد كارش را درست انجام مي‌دهد. تقاضاي سينما و تلويزيون خيلي زياد است و تئاتر كنوني نمي‌تواند به اين تقاضا پاسخ بگويد.

مشكل اصلي اين است كه سينما و تلويزيون به لحاظ كمي ۱۰۰ درصد پيشرفت داشته‌ است و تئاتر متوقف مانده است. يعني تعداد اجراها زياد نشده و سالن جديدي ساخته نشده است. به نظر من اين بحران در سال‌هاي آينده خودش را بيشتر نشان مي‌دهد، چون چرخه ورود بازيگران جديد درست شكل نمي‌گيرد.

براي بازيگر هم خوشايند نيست

پخش همزمان سريال‌هاي يك بازيگر مي‌تواند به اعتبار يك بازيگر لطمه وارد كند. ضمن اين كه اين همزماني فرصت ديده شدن را از يك بازيگر مي‌گيرد. چون وقتي دو نقش‌آفريني يك بازيگر با فاصله منطقي ديده شود، بيشتر و بهتر در ذهن مي‌ماند.

اميرحسين رستمي، بازيگر سريال‌هاي يك تيكه زمين و دختران حوا درباره حضور همزمانش در دو سريال در حال پخش گفت: براي هيچ بازيگري خوشايند نيست كه دو تا سريال همزمان داشته باشد. ولي من از اين بابت خوشحالم كه هر دو سريالم فضاي جديدي داشته و هيچ‌كدام مثل كارهاي قبلي من كمدي نبوده‌ است. هر دو نقشي كه من بازي كردم جدي بود. اما نقشم در يك تيكه زمين مثبت‌تر و سفيدتر از دختران حوا بود.

وي افزود: اين كه پخش سريال‌ها همزمان بشود، دست بازيگر نيست. من زماني كه در سريال دختران حوا بازي كردم گفتند اين سريال آذر ۹۰ پخش مي‌شود، ولي پخش آن با يك سال تاخير انجام شد.