ماجرای جنجالی سریال «پایتخت» چه بود؟

روزنامه هفت صبح - مرجان فاطمی: محسن تنابنده در برنامه ۳۵، برای اولین بار از تورج اصلانی به عنوان طراح ایده اولیه «پایتخت» نام برد اما این ماجرا با موضع گیری شدید اصلانی روبرو شد و جواب شدیداللحن تنابنده و الهام غفوری را در پی داشت. ماجرا چه بود؟

ماجرای مالکیت طرح مجموعه «پایتخت»، روز گذشته بد جوری جنجال به پا کرد. در کمتر از ۲۴ ساعت، تورج اصلانی، مدیر فیلمبرداری و کارگردان سینما، محسن تنابنده، نویسنده و بازیگر «پایتخت» و الهام غفوری، تهیه کننده این سریال وارد چالشی شدید با یکدیگر شدند؛ چالشی که بی نتیجه رها شد و به جایی نرسید.

تورج اصلانی دقیقا بعد از آوردن نامش توسط محسن تنابنده در برنامه ۳۵، ادعا کرد که ایده پایتخت را از او دزدیده اند و همین مسئله جرقه ای شد برای جنجال های بعدی. تنابنده و غفوری در کمتر از ۲۴ ساعت نسبت به حرف هایش واکنش نشان دادند و درباره چگونگی تعامل شان با اصلانی و شرط و شروطی که با هم داشته اند، حرف زدند.

اصلانی بعد از این واکنش ها، سکوت کرد و تماس های مکرر خبرنگار هفت صبح با اصلانی اما به جایی نرسید. او حتی به پیامک هفت صبح درباره این اتفاق ها هم پاسخی نداد. حالا واقعا چه اتفاقی باعث چنین موضع گیری عجیبی توسط او شده؟

علت پنج سال سکوت؟

اولین فصل سریال پایتخت سال ۸۹ کلید خورد و نوروز سال ۹۰ روی آنتن رفت. یعنی از زمانی که بحث تولید سریال مطرح شد تا الان، حدود شش سال می گذرد. «پایتخت از جمله سریال هایی بود که از همان فل اول به شدت مورد توجه قرار گرفت و به مهم ترین سریال نوروزی تلویزیون بدل شد. طبیعتا اگر کسی قرار باشد ادعای مالکیت روی هر بخش از سریال را داشته باشد، باید در نقطه اوج سریال ادعایش را مطرح کند. اگر تورج اصلانی واقعا مدعی بود که ایده اصلی پایتخت را از او دزدیده اند، خب می توانست همان سال ۹۰ بلافاصله بعد از نوروز، این مسئله را پیگیری کند. او در مدت پنج سالی که سریال مداوم روی آنتن بود، کمترین واکنشی به آن نشان نداد و حالا بعد از این همه وقت تازه یادش افتاده بگوید که ایده را از او دزدیده اند؟

حمله شدید به یک قدردانی

جالب اینجاست که تورج اصلانی دقیقا زمانی لب به شکایت علیه تیم «پایتخت» باز می کند که محسن تنابنده به عنوان نویسنده و بازیگر این سریال، مقابل دوربین برنامه ۳۵، از او یاد می کند و می گوید که ایده اصلی سریال متعلق به او بوده. در واقع تنابنده با نام بردن نام اصلانی، به او محبت کرده و عجیب است که اصلانی چنین پاسخی به این قدردانی داده. یعنی اگر تنابنده هیچ وقت اسمی از اصلانی مقابل دوربین ۳۵ به میان نمی آورد، می خواست تا آخر عمرش این راز را پنهان نگه دارد؟ آن هم رازی که به نظر می رسد اصلانی را به شدت کلافه کرده و باعث شده چنین لحن تندی را برای بیان آن استفاده کند.

۶ میلیون بابت ایده پایتخت

تورج اصلانی در صحبت هایش تاکید کرده که شش سال پیش علاوه بر طرح، دستمزدی هم به محسن تنابنده داده تا فیلم سینمایی بر اساس آن بسازد اما او در اوج بی اخلاقی، با سیروس مقدم دست به یکی کرده و طرح را دزدیده است. محسن تنابنده چند ساعت بعد در پاسخ به کانال خبری سینما گفته که طرح پایتخت با ایده ای که اصلانی به صورت لسانی در اختیارش گذاشته، زمین تا آسمان فرق می کند و با این حال، اصلانی ۶ میلیون تومان بابت همین ایده پول گرفته.

الهام غفوری، تهیه کننده «پایتخت» هم دقیقا این مسئله را تایید کرده و در گفتگو با همین کانال گفته که روز ۲۱ شهریور ۸۹ تورج اصلانی با دریافت ۶ میلیون تومان با رضایت کامل، این فیلمنامه را به آنها واگذار کرده و مدارک آن موجود است. خب حالا سوال اینجاست که وقتی اصلانی می داند چنین قراردادی را امضا کرده و پولی بابت این طرح گرفته، روی چه حسابی به آنها تهمت دزدی زده است؟ جالب تر اینکه بعد از فاش شدن این مسئله، حاضر به دفاع از موضع اش نیست؟

قضیه مالکیت معنوی

رعایت نشدن مالکیت معنوی و نیامدن نام اصلانی در تیتراژ سریال، مسئله دیگری است که اصلانی در پست اینستاگرامی اش به آن معترض شده. محسن تنابنده به این ادعا هم کاملا منطقی اما بسیار تند و با لحنی عجیب پاسخ داده: «در ادامه افاضاتتون فرمودین که چطور اسمتون در تیتراژ نیست، کمی به دوگوله تان فشار بیاورید متوجه می شوید که در هنگام عقد قرارداد چطور از هول حلیم به دیگ افتادید و در ازای پول خوب، پذیرفتید نامی در تیتراژ نداشته باشید.» الهام غفوری هم تاکید کرده که در همان تاریخ ۲۱ شهریور ۸۹، علاوه بر حقوق مادی، حقوق مالکیت معنوی نگارش فیلمنامه را هم به آنها واگذار کرد. حالا بعد از این همه امضایی که رد و بدل شده، کل این ماجرا عجیب به نظر می رسد.

لحن تند و خارج از عرف

نکته قابل توجه در چالش های ایجاد شده، ادبیات خارج از عرف است که رد و بدل شده. لحنی که تورج اصلانی، به عنوان یک هنرمند و متعلق به طبقه روشنفکر سینما انتخاب کرده، اصلا مناسب این طبقه اجتماعی و فکری نیست. او بدون هیچ مقدمه ای، پست اینستاگرامی اش را با این جمله شروع کرده: «ایشون نمی گن دزدیدن میگن خریدن...» یا در ادامه بحث را بدون هیچ دلیل خاصی به رییس جمهور سابق ربط داده و عملا آنها را دزد خطاب کرده.

البته لحن محسن تنابنده در واکنش به اصلانی هم اصلا قابل دفاع نیست. او به عنوان نویسنده و بازیگر سینما و تلویزیون، طبیعتا نباید از چنین لحن و ادبیات تندی برای واکنش استفاده کند.

خصومت قبلی

آنطور که محسن تنابنده در گفتگو با فریدون جیرانی تعریف کرده بود، او در دوره ای با تورج اصلانی همخانه بوده. بنابراین دوستی بسیار دیرینه ای بین آنها وجود داشته. این دو نفر با هم غریبه نبوده اند که حالا بخواهند بحث دزدی طرح از همدیگر را رسانه ای کنند و آبروی همدیگر را اینطوری ببرند. طبیعتا اصلانی می توانسته با یک تماس تلفنی، ماجرا را با خود تنابنده در میان بگذارد و ماجرا را رفاقتی حل کند. لحن تند و عجیب اصلانی در قبال فردی که پیش از این دوستی با او داشته، این ابهام را تقویت می کند که شاید ماجرای خصومت این دو نفر، به مسئله ای شخصی و قدیمی ارتباط داشته و بحث اعتراض نسبت به ایده پایتخت، صرفا به عنوان یک بهانه پیش آمده.

اگر طرح اصلانی ساخته می شد...

اصلانی ادعا کرده که طرح مجموعه پایتخت از او دزدیده شده. تنابنده در واکنش گفته فیلمنامه پایتخت، فرسنگ ها با چیزی که اصلانی به عنوان ایده در اختیارش گذاشته فرق دارد و پایتخت هیچ ربطی به ایده او ندارد. از طرف دیگر الهام غفوری هم توضیح داده که نام طرحی که اصلانی در اختیار آنها گذاشته «تهران پلاک صفر» بوده که در تلویزیون رد شده و هیچ وقت هم ساخته نشده.

محسن تنابنده نشسته و بر اساس آن یک طرح دیگری نوشته و ماحصل آن طرح جدید، فیلمنامه «پایتخت» شده. حال فرض کنیم اگر ایده اصلانی مستقیما به «پایتخت» منجر می شد، این سریال چه سر و شکلی پیدا می کرد؟ آنهایی که تنها اثر تورج اصلانی، یعنی فیلم تجربی «جینگو» را دیده باشند، خوب می دانند که سلیقه اصلانی، به هیچ عنوان با سریالی اینچنین مردمی و خانوادگی با آداب و رسوم و ... همخوانی ندارد.

به هر حال در پایان تمام این چالش ها، غفوری تاکید کرده که به زودی درباره صحبت های اصلانی، اقدام حقوقی انجام می دهند و این ادعا را پیگیری می کنند. تا ساعت ۱۹ شب گذشته، اصلانی هنوز هیچ واکنشی به این مسائل نشان نداده بود.