برترین های سینمای جهان در سال ۹۵

سالنامه روزنامه ایران: اگر بخواهیم «ترین» های سال سینمای جهان را بشناسیم، نظرمان به ده ها سمت و سو و صدها گزینه پایاپای می رود اما اینها که اوصاف شان می آید، استمرار و عمق فزون ترین در خبرسازی و رسیدن به حدود و ثغوری تازه داشته اند.

پدیده سال؛ دیمی ین چازه له

این هنرمند متولد شهر پروویدنس در ایالت رودایلند امریکا و فارغ التحصیل دانشگاه هاروارد نخستین فیلم بلند سینمایی اش را در سال 2009 و در شرایطی رو کرد که فقط 24 سال سن داشت و آن فیلم موزیکالی به نام «مرد و ماده لین روی نیمکت پارک» نام داشت.

پس از پنج سال صبر چازه له فیلم طوفانی «ضربه شلاق» را درباره برخوردهای تند یک معلم موسیقی بیرحم با یک محصل جوان در یک مدرسه عالی موسیقی روکرد و با آن اسکار نقش دوم مرد سال را نصیب جی. کی سیمونز ایفاگر نقش این معلم کرد. او حالا در سن 32 سالگی «سرزمین لالا» را عرضه داشته که یک نئوموزیکال و نگاه یک جوان عصر پست مدرن سایبری به یک ژانر اصیل و قدیمی سینما است.

فیلمی که با فتح هفت جایزه گلدن گلوب رکورددار این جوایز شد و به 14 کاندیدایی اسکار نایل آمد که برابر با رکورد این رقابت ها است.

چازه له که خواهرش نمایشگر سیرک است، ابتدا به موسیقی عشق می ورزید و سپس به سمت سینما آمد و در نتیجه به راحتی می توانید بفهمید که چرا دو فیلم از سه فیلم بلند وی موزیکال بوده و برپایه آواها و ترنم ها به پیش می رفته اند. «لالالند» به قدری خوب ساخته شده که بازیگرانی «معمولی» مثل رایان گاسلینگ و اما استون در آن «بزرگ» جلوه می کنند.

بازیگر سال؛ ایزابل هوپر

برای این بازیگر زن فرانسوی که نخسیتن ظهور عمده هنری اش به 46 سال پیش بر می گردد و 40 سال پیش برای بازی در فیلم «The Lacemaker» جایزه بافتا را در شاخه بهترین هنرپیشه نورس تصاحب کرد و با 16 بار کاندیدا شدن برای جایزه سزار (اسکار سینمای فرانسه) رکورددار این جوایز است و در سال 1995 سزار برترین بازیگر زن سال را برای فیلم در بازی «جشن» تصاحب کرد، سال سپری شده (2016) یک سال ویژه بوده است.

زیرا سرانجام «هالیوود پرادعا و کم عمل» را هم وادار کرد با اهدای جایزه گولدن گلوب برترین بازیگر زن دراماتیک سال به وی و کاندیدا کردنش برای اسکار بهترین بازیگر سال عملا اعتراف کند که وی را هنرمندی توانا می شناسد.

هوپر 46 ساله در فیلم خبرساز «الی» به کارگردانی پل ورهوون هلندی رییس قدرتمند یک کمپانی موفق بازی های ویدئویی است که مورد تعرض یک مرد نقابدار و ناشناخته قرار می گیرد ولی به دلیل ده ها مورد مشکل خانوادگی قبلی و اتهامات وارده به خود و اطرافیانش مجبور است موضوع را مسکوت بگذارد و به پلیس گزارش نکند. هوپر برخلاف هموطنان خود ایزابل آجانی و ماریون کوتیلار هرگز جذب هالیوود نشده است.

بازگشت سال؛ مل گیبسون

این بازیگر و کارگردان متولد سال ۱۹۵۶ در شهر کوچک پیک اسکیل واقع در ایالت نیویورک امریکا و بزرگ شده در استرالیا را به سبب افشاگری هایش علیه نظام سلطه گرایی های صهیونیستی و رواج پول کثیف آنان در هالیوود و حتی به خاطر اعتقادات مذهبی اش سال ها کوبیدند اما خالق حماسه ۵ اسکاری «شجاع دل» (۱۹۹۵) و سراینده «مصائب مسیح» (۲۰۰۳) و تعریف کننده تمدن کهن «اپوکالیپتو» (۲۰۰۶) پس از ۱۰ سال زندگی اجباری در محاق بازگشت پرشکوهی در سال گذشته داشت و با روکردن فیلم جنگی و احساسی «Hacksaw Ridge» یک بار دیگر ثابت کرد سینماگری برجسته و یک قصه گوی ویژه در هنر فیلمسازی است.

او البته ۳۵ سال پیش با تریلوژی پرُبرخورد و سطحی «مکس دیوانه» در سینما مشهور شد و چهارگانه «اسلحه مرگبار» او نیز فقط ماشین پولسازی بود اما فیلم جدید او درباره سربازی که در دل جنگ جهانی دوم با پافشاری بر ایده «سلاح در دست نگیر» به نجات ده ها سرباز اسیر شده دیگر کشورش بر می خیزد، با کاندیدا شدنش برای سه جایزه اسکار (منجمله اسکار کارگردانی برای گیبسون) ثابت کرد که او سال ها است ابتدا به اندیشه های اصلاح گرایانه خود روی می آورد و نه فقط گیشه های تنیده شده بر بنیاد سودجویی های صرف اقتصادی.

طناز سال؛ الک بالدوین

روی کار آمدن دونالد ترامپ افراطی و تازه کار و احکام گاه کوتاه مدت و بحث برانگیزش بهترین سوژه و بهانه را به دست هالیوودی دها داده که از دیرباز طرفدار حزب دموکرات و مخالف جمهوریخواهان بوده اند و دومی را طبق یک رسمی تاریخی بی محابا کوبیده اند تا زیمنه ساز حکومت کارترها و کلینتون ها و اوباماها در امریکا باشند.

در این میان چه سوژه ای بهتر از ترامپ تاجر که در قامت یک سیاستمدار همانقدر شبیه به یک رییس جمهوری است که رونالد ریگان بازیگر رییس جمهوری شده امریکا در سال های 1980 تا 1988 بود.

در میان طوفانی ترین حملات هالیوودی ها به ترامپ الک بالدوین ۵۹ ساله که بیش از ۳۵ سال است در جامعه هنری و سینمایی امریکا فعال است و در فیلم هایی چون «بیتل جویس»، «cooler»، «سایه»، «مرحوم»، «شکار اکتبر سرخ» و «ضربه مغزی» نقش آفرینی کرده، سهم اول را به خود اختصاص داد و شایسته لقب طناز سال شد. زیرا به سبب شباهت نسبتی قیافه و گذاشتن کلاه گیسی به شکل موهای ترامپ بر سر خود، استندآپ کمدی پشت استندآپ کمدی از سخنرانی ها و حرکات رییس جمهوری امریکا اجرا کرد و او را به طرز چشمگیری به سخره گرفت و ترامپ جوابی به او بجز توییت های رنگ باخته همیشگی اش نداشت.

ضدقهرمان سال؛ Dead pool

درست است که Dead pool در میان ده ها قهرمان تبلیغاتی کمیک بوکی یک ضدقهرمان و موجودی خلافکار است و زندگی در سایه را دوست می دارد، اما وقتی مانند سایر مخلوقات کمپانی مارول در نخستین نسخه سینمایی خود پول جارو کرده و 792 میلیون دلار در سطح جهان به جیب سران این کمپانی غول آسا ریخت، به نظر می رسید که سهمی ولو اندک از اسکارهای 2017 لااقل در بخش های فنی و به ویژه جلوه های متنوع بصری و افکت های صوتی داشته باشد اما مارول که حتی با قهرمان میکروسکوپی اش (مرد مورچه ای) نیز در یک سال پیش انبوهی از اسکناس چاپ کرد، پس از اعلام کاندیداهای اسکار 2017 احساس یک شکست خورده بزرگ را داشت زیرا Dead pool که نقش اصلی اش را رایان رینولدز البته در پشت نقابی قرمز و سیاه بازی می کند حتی کاندیدای یک اسکار هم نشد.

شاید برای مارول که امپراتوری پول و سمبل رواج فرهنگ های سطحی است فرقی نکند زیرا از حالا کارهای ساخت قسمت دوم Dead pool آغاز شده اما برای هالیوود انگار سهم سترگ کمیک استریپ های در استمرار حیات پرزرق و برق چهار ده اخیرش از طریق ندیدن ویژگی های چشمگیر «ددپول» یک اعلام موضع نو است.

فراموشی سال؛ پیدا کردن دوری

«پیدا کردن دوری» که کارتون اعجاب آمیز دیگری از پیکسار شریک و زیرمجموعه قدرتمند والت دیسنی است، کولاکی از علاقه و سود و جذابیت در سال گذشته به راه انداخت و با کسب یش از یک میلیارد دلار در گیشه ها به نخستین محصول پیکسار از 2010 به بعد تبدیل شد که از این رقم شگرف در امر پولسازی فراتر رفته است.

«پیدا کردن دوری» که ادامه ای بر «پیدا کردن نمو» انیمیشن محبوب سال 2003 پیکسار و پیرامون ماهی ای است که هر حادثه ای را فقط به مدت 10 ثانیه به یاد می آورد و گم شدن و ارجاعش به یک آکاریوم عمومی در ایالت کالیفرنیای امریکا و تلاش وابستگانش برای درآوردن او و بازگشت اش به اقیانوس را به تصویر می کشد.

می توانست برنده جایزه اسکار بهترین کارتون سال هم بشود اما آکادمی علوم سینمایی و هنرهای تصویری در اقدامی بشدت عجیب و سوال برانگیز این فیلم را حتی کاندیدای جایزه هم نکرد و اسامی 5 کارتون دیگر را برای این مهم اعلام کرد که در میان شان فیلم سوییسی «زندگی من به عنوان یک زوکینی» هم مشاهده می شود تا کارش بزرگ ترین پشت پا زدن سال به انگاره های کاری خود تشبیه و تبدیل شود و فراموشی سال تلقی گردد.