فیلم «شیون»؛ تلنگر سینمای کره به ژانر وحشت

روزنامه صبا - آرش واحدی:

فیل هود (گاردین)

ترسی که شما را در لبه پرتگاه رها می‌کند

سبک جدید سینمای کره اساتید منحصربه‌فرد خودش را دارد، برای مثال پارک چان ووک و بونگ جون هو با آثار شاخص خود در این سال‌‌ها توجه بسیاری از علاقه‌مندان به سینما را جلب کرده‌اند. نا هونگ جین با دو اثر پیشین خود به‌خوبی ثابت کرد که استاد روایت‌‌های پرجزئیات است، روایت‌‌هایی که با کمک اعمال‌‌ غریزی قهرمان‌‌هایش به‌شکلی ساده پیش می‌رود و با پیچش‌‌های شوک‌آور فیلمنامه‌ای مخاطب را شگفت‌زده می‌کند. «شیون» در دنباله این راه جایگاه مناسبی برای خود به‌وجود می‌آورد، گروهبانی با نقش‌آفرینی کواک در پی وقوع قتل‌‌هایی خانوادگی متوجه مرتبط بودن آن‌ها با یکدیگر می‌شود. اولین گمانه‌زنی او مربوط به شیوع بیماری جنون‌آمیزی است که روان طعمه‌‌هایش را برهم می‌ریزد. حضور یک غریبه مرموز در روستا به این گمانه‌زنی‌‌هایش دامن می‌زند.

فیلم با تکیه بر بخش خرافات و ترس کار خود را آغاز می‌کند و باتوجه به بی‌مهارت بودن تمام پلیس‌‌های قصه شکلی کمدی به خود می‌گیرد، این فضای کمدی بسیار زود با اتفاقات فجیع و وحشت‌‌آوری که می‌بینیم فضای فیلم را تغییر داده و وحشت را زیر پوست مخاطب تزریق می‌کند. یکی از راهکارهای هونگ جین برای انتقال وحشت بیشتر به تماشاگران در بروز لایه‌ای اطلاعات به آن‌ها خلاصه می‌شود، روایت ترسناک اثر لایه‌‌های بسیار زخیمی دارد که با دقت روی هم چیده شده‌اند و به‌تدریج ارائه می‌شوند. پنهانکاری یکی از بزرگ‌ترین امتیازات فیلم محسوب می‌شود؛ شیوه‌ای که بدون توهین به شعور مخاطب او را در منجلابی شیطانی قرار می‌دهد. شما در انتهای داستان حس می‌کنید مدت زمان زیادی است که جریان را حدس زده‌اید ولی جرات لازم برای کنار هم قرار دادن و نتیجه‌گیری را نداشتید. فیلم با اشاره بر مقوله‌‌هایی چون خرافات، شایعه‌پراکنی و گناه، روایتی ترسناک را از ابعاد مختلف به نمایش می‌گذارد و مخاطب را نگران وقوع چنین اتفاق ماوراءطبیعی می‌کند.

بنجامین مرسر (ای‌وی‌کلاب)

تلفیق صحیح وحشت، کمدی و معما

روایت فیلم «شیون» پنج بار مسیر تغییر می‌دهد و می‌توان گفت که تمامی آن‌ها کارآمد نیستند ولی درنهایت تلفیق مناسب وحشت و کمدی و معما می‌تواند کلیت اثر را واجد جذابیت‌‌هایی هوش‌ربا کند. فیلم با سبک و مکانیک خاص روایتش قوه تخیل شما را به کار گرفته و مجبور به حدس زدن می‌کند. شما با سری قتل‌‌هایی مواجه هستید که در نگاه اول زیاد ترسناک به نظر نمی‌رسند، اما با پیش رفتن داستان متوجه ابعاد دیگر فاجعه شده و ترس را زیر پوست خود حس می‌کنید. روایت ذره به ذره برای شما حقایقی را رو می‌کند تا قوه تخیل و گمانه‌زنی خود را به چالش بکشید و به‌ناگهان با سکانس‌‌هایی مواجه می‌شوید که بسیار تکان‌دهنده است و شما را میخکوب می‌کند. یکی از نکات مثبتی که ارزشگذاری فیلم را تحت تاثیر قرار می‌دهد محیطی است که ماجرا در آن اتفاق می‌افتد.

روستایی دور افتاده با بافتی سنتی که تاثیر زیادی روی باورپذیری نیروی شر موجود در داستان می‌گذارد. نا هونگ جین در راه ساختن «شیون» بار دیگر با فیلمبردار آثار پیشین‌‌اش هنگ کیونگ پیو همکاری کرده است، آن‌ها موفق شده‌اند در محیطی ساده و به‌ظاهر عادی، حس شومی را به وجود بیاورند و مشخص است برای تمام صحنه‌‌های تکان‌دهنده موجود در اثر زحمات بسیار زیادی کشیده شده است. «شیون» به‌علت پایان‌بندی عجیب و غریب خود شاید در اذهان باقی بماند ولی مدت زمان طولانی اثر از علاقه تماشاگران برای شروع ماجرا می‌کاهد، بهتر بود هونگ جین به‌جای به‌کار بردن پیچش‌‌های داستانی بی‌موردی که در برخی از لحظات فیلم خسته‌کننده می‌شود بر حل معمای اصلی‌‌اش پافشاری می‌کرد تا زمان اثر نیز کمتر شود.

گمانه زنیِ یک ذهن پارانوئید

هیچ چیز ترسناک‌تر از این نیست که ندانید باید از چه چیزی بترسید. روستای آرامی را تصور کنید که یک سری جنایت دهشتناک در آن رخ دهد، قتل‌‌هایی که کاملا شبیه به همدیگر است ناگهان شکل جدی‌تری به خود گرفته و شما را مجبور به گمانه‌زنی می‌کند؛ گمانه‌زنی‌‌هایی که با پیشرفت داستان‌گویی از یک ذهن بیمار و پارانوئید نشأت می‌گیرد. یکی از استادهای سبک جدید سینما در کره‌جنوبی نا هونگ جین این‌بار، سراغ داستانی پرتعلیق رفته است تا مرزهای وحشت بومی کشورش را تا گیشه‌‌های معتبر جهان چون آمریکا و چین گسترش دهد. «شیون» بسیار بی‌پروا ساخته شده است، همین تلفیق جهان روستایی و جهان ماوراءطبیعی که به مقوله‌‌هایی چون آنیمیزم(همزادگرایی) و فرقه‌‌هایی این چنین اعتقاد دارند دلیل خوبی برای اثبات این ادعا محسوب می‌شود.

ما با یک فانتزی توهم‌زا مواجه هستیم که پیش از این در سینمای ژاپن کونیمورا با آن نگاه اقتدارگرایانه‌‌اش به قتل آن را بررسی کرده بود. «شیون» بی‌شک علاقه دارد توسط مخاطبان قضاوت شود، حدس‌‌هایی که هنگام تماشای این اثر که دوساعت‌ونیم به طول می‌انجامد، می‌زنید تاثیر زیادی در پیچش انتهای داستان دارد. درحقیقت تاثیر فضای توهم‌زای فیلم، هنگامی بهتر اثر می‌کند که با منطق آن همراه شوید و خود را به دست بازی ذهنی هونگ جین بسپارید. برای نشان دادن جامعه رو به پیشرفتی که هنوز در خرافات باستانی غوطه‌ور است هنر فیلمبردار اثر هنگ کیونگ پیو کاملا چشمگیر است، تصاویر اثر باتوجه به استفاده از نور طبیعی و بافت غبارآلود تصویر، بازده تاریکی ارائه داده است که در انتقال وحشت کلی اثر بی‌تاثیر نیست.

در سکانس‌‌های کلیدی اثر هیچ نمای بسته‌ای از بازیگران دیده نمی‌شود و حتی گاهی فوکوس مناسبی روی هیچ یک از سوژه‌‌ها وجود ندارد، این عملکرد حس گمنامی انسان در برخورد با مقوله‌ای چون خرافات را تداعی می‌کند. این نکته را نیز باید در نظر داشت که اشیای دنیوی در فیلم کارایی شومی دارند و درنهایت باعث قربانی شدن انسان‌‌ها می‌شوند، نگاه هونگ جین به سینمای وحشت نه‌تنها پر از تعلیق و هیجان است بلکه ابعادی فلسفی به خود گرفته است؛ نگاهی که وجه تمایز اثر با دیگر آثار ترسناک این سال‌‌ها به شمار می‌رود.

فیلمی که می‌ترساند و قلب شما را می‌شکند

فیلم «شیون» درباره قدرت مخرب خرافاتی است که می‌تواند به اندازه نیرویی شیطانی مخرب باشد. این اتفاق نادر و غیرطبیعی است که یک فیلم در ژانر وحشت مدت زمانی دوساعت‌ونیم داشته باشد، چنین رویکردی نشان می‌دهد که فیلمساز هونگ جین علاقه دارد مخاطبان نیز همراه با خط روایی داستان پیش رفته و انتهای آن را حدس بزنند. فیلم اشتباهات خاص خودش را دارد، همین که شخصیت اصلی داستان هر بار از خواب بیدار می‌شود و حس کابوس بودن آنچه دیده است را به او انتقال می‌دهد یکی از ضعف‌‌های فیلم محسوب می‌شود. البته باید توضیح داد این عملکرد با تکرار بیش از حد باعث به‌وجود آمدن این حس می‌شود. جون کونیمارا در نقش غریبه ژاپنی در «شیون» بار دیگر درخشان ظاهر شده است. فیلم موجی از جرم و جنایت و بیماری جسمی به سوی مخاطبش روانه می‌کند.

توجه داشته باشید که «شیون» گرچه شما را می‌ترساند ولی همزمان قلب شما را نیز می‌شکند. کشاندن مبحث خرافات به کلیسا چیزی نبود که از فیلمسازی چون هونگ جین توقع داشتیم و همین نکات به همراه پایان‌بندی نه‌چندان جذاب فیلم ارزش‌‌های اثر را کم می‌کند. «شیون» روی نکات بسیار مهمی دست می‌گذارد و با آن شما را به وحشت می‌اندازد، اثری سخت چه از لحاظ ساختار، چه از لحاظ فهم و چه از لحاظ مرز باریک مقوله‌‌هایی که به آن می‌پردازد، بنابراین فیلم را می‌توان مانند بسته خطرناک و مجهولی در نظر گرفت که باید با احتیاط حمل شود.

کارگردان و فیلمنامه‌‌نویس: نا هونگ جین

بازیگران: جون کونیمورا، وانگ جونگ مین، کواک دو وون

ژانر : ترسناک، فانتزی، درام

زمان : ۱۵۶دقیقه

فروش کلی : ۵۱,۳ میلیون دلار

افتخارات: حضور در فستیوال کن۲۰۱۶، کسب جایزه بهترین کارگردانی از جوایز فیلم آسیا۲۰۱۷، کسب جوایز بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر مکمل مرد، بهترین تدوین و بهترین موسیقی متن از فستیوال فیلم کره‌جنوبی ملقب به اژدهای آبی و...

امتیاز از منبع‌‌های معتبر سینمایی :‌ ای‌ام دی بی‌: ۷,۵ از ۱۰، روتن تومیتوز: %۹۹، گاردین: ۵ ستاره از ۵

خلاصه داستان : بیماری روانی واگیرداری در روستایی واقع در کره‌جنوبی شیوع پیدا کرده است، مردم به جنون رسیده و تمام اعضای خانواده خود را به‌شکلی فجیع سلاخی می‌کنند. در همین حین پلیسی با نام جونگ گوو(با نقش‌آفرینی کواک دو وون) متوجه حضور غریبه‌ای ژاپنی در اطراف روستا می‌شود و...

توضیحات: این سومین اثر بلند سینمایی نا هونگ جین محسوب می‌شود، وی پیش از این با ارائه فیلم «تعقیب‌کننده» در سال۲۰۰۸ به شهرت رسیده بود با اثر مشهورش «دریای زرد» مورد استقبال منتقدان در فستیوال کن سال۲۰۱۰ قرار گرفته بود. «شیون» در ادامه موفقیت‌‌های این فیلمساز کره‌ای در فستیوال کن۲۰۱۶ به نمایش درآمد و مورد توجه علاقه‌مندان به ژانر وحشت قرار گرفت.