مرگ «هفت» را باور کنیم؛ این برند مرده!

روزنامه هفت صبح - احمد رنجبر : مدیریت جدید شبکه سه از برنامه‌های متعددی رونمایی کرده، اما خبری از برنامه سینمایی آن نیست. کسی می‌داند سرنوشت هفت چه شده؟ چرا می‌گوییم به تداوم آن امیدی نیست؟ این گزارش همچنین موارد عجیب همه برنامه‌هایی را که همزمان سینما را محور قرار دادند و همزمان به تعطیلات رفته اند، دربرمی گیرد.

نمای کلی

«برنامه «سینماگرام» از پنجشنبه ۱۲ مهر ساعت ۲۳ با اجرای شاهرخ دولکو، فرزاد موتمن، دکتر امیرحسین ندایی و مصطفی امامی روی آنتن شبکه چهار می‌رود»: این خبری است که روزهای گذشته رسانه‌ای شد و آن طور که در شرح مسئولیتش آمده «تلاش دارد با پرهیز از حواشی و همچنین توجه به سینما و تلاش برای رضایتمندی عموم مردم از سینما، فضایی متفاوت را در این زمینه احیا کند» امیدواریم «سینماگرام» موفق باشد. این خبر بهانه‌ای شد تا برنامه‌های مهم سینمایی سیما در چند سال اخیر را مرور کنیم تا مشخص شود آیا در تلویزیون این دست برنامه سازی جایگاهی دارد؟ آیا همانطور که برنامه‌های ورزشی برای مسئولان سیما حائز اهمیت هستند، سینما نیز از اعتبار برخوردار است؟ روی چه اساس در یک دوره شاهد سه برنامه سینمایی هستیم و در زمانی طولانی، آنتن از چنین برنامه‌هایی خالی است؟ به طور اخص باید از «هفت» هم گفت: برنامه‌ای بیش از دیگران توی چشم است و ظاهرا دوره اش تمام شده.

هفت فصلی شده؟

وقتی اسم برنامه سینمایی می‌آید نام «هفت» پشت آن قرار می‌گیرد: برنامه‌ای که توانست تحولی در برنامه سازی سینمایی در تلویزیون به وجود آورد و توجه بسیاری از مخاطبان را جلب کند. کرکره این برنامه بعد از سه دوره پخش پایین کشیده شده و فرجام سری تازهاش معلوم نیست. حتما می‌دانید که در زمان برگزاری جشنواره فجر روی آنتن شبکه سه بود، اما با پایان جشنواره عمر آن هم به پایان رسید و رضا رشیدپور رسما انصراف خود را اعلام کرد. اسفند ۹۵ سری سوم «هفت» تمام شد و مدتی بعد بهروز افخمی در مصاحبه گفت: دیگر مجری برنامه نخواهد بود. یک سال و نیم گذشته و همچنان سرنوشت ادامه «هفت» تعیین نشده. گویا برای مسئولان تلویزیون چنین برنامه‌ای صرفا کارکرد جشنواره‌ای خواهد داشت. آیا «هفت» به شکل فصلی روی آنتن می‌رود؟ در آخرین مصاحبه‌ای که مرتضی میرباقری، معاون سیما انجام داد تصمیم درباره این برنامه به شبکه سه واگذار شده بود. با این حال هیچ خبر رسمی از آن به بیرون درز نکرده و البته طبق پیگیری‌ها همچنان بلاتکلیف است.

شبکه سه هفت را می‌خواهد؟

بیایید ماجرا را از زاویه دیگری ببینیم: شبکه سه «هفت» را می‌خواهد؟ ارجاع این پرسش صرفا به بلاتکلیفی برنامه برنمی‌گردد. مسئله مهم‌تر را باید در برنامه‌هایی دید که در فاصله‌ای کوتاه روی آنتن شبکه سه رفته اند. با آمدن علی فروغی، برنامه‌سازی در شبکه سه سرعت گرفت و شاهد مواردی مثل «کیوسک»، «ایرانیوم»، «دخترانه»، «فوتبالیسم» و ... بوده ایم. این یعنی شبکه سه و گروه اجتماعی آن برای تولید خست به خرج نمی‌دهد و معطل نمی‌ماند (فارغ از کیفیت). در این شرایط بدیهی‌ترین سوالی که شکل می‌گیرد این است: آیا واقعا دل مسئولان شبکه سه با «هفت» است؟ مگر معاون سیما رسما نگفته امور این برنامه به شبکه محول شده؟ سال پیش «هفت» با چالشی به نام مجری مواجه بود و نام هرکس رسانه‌ای می‌شد واکنش منفی معاون سیما را به همراه داشت. حالا که دست مدیر شبکه سه و مدیر گروه اجتماعی آن باز است چرا برای «هفت» اتفاقی رقم نمی‌خورد؟ نکند مسئولان این شبکه حوضله حاشیه‌هایی را که برنامه درست می‌کند ندارند.

سینما دو کو؟

سال پیش در آستانه جشنواره فیلم فجر گزارشی نوشتیم که چرا تلویزیون در تولید ویژه برنامه‌های سینمایی دچار افراط شده. شبکه سه «هفت» را روی آنتن داشت. شبکه دو «سینما دو» و شبکه شما «شب‌های شفاهی». شهر فرنگ و برنامه شبکه چهار هم روی آنتن بود. بعد از جشنواره، اما کرکره برنامه‌ها یکی یکی پایین کشیده شد. درباره «هفت» همان ابتدا به طور رسمی اعلام شد رضا رشیدپور به شکل موقت آن را اجرا می‌کند و بعد از جشنواره مجری دائمی اش اعلام می‌شود که نشد. «سینما دو»، اما طبق اعلام رسمی قرار بود تداوم یابد، ولی پیش از نوروز به پایان رسید و همچنان خبری از آن نیست. «سینما دو» در ایام جشنواره با «هفت» قرابت داشت، اما در دیگر برنامه‌ها دنبال مدلی متفاوت می‌گشت و اساس خود را بر پرونده‌های روز گذاشته بود. فارغ از کیفیت «سینما دو» این برنامه جای خالی «هفت» را به نوعی پر می‌کرد. با این حال، با حذف «هفت» برنامه «سینما دو» هم حذف شد و حالا بیش از شش ماه است که شبکه دو برنامه سینمایی ندارد.

شب‌های شفاهی چه شد؟

سال پیش در چنین روز‌هایی تلویزیون یک برنامه جدید سینمایی رو کرد: «شب‌های شفاهی». این برنامه با اجرای محمد گبرلو از شبکه شما پخش می‌شد و تمرکز آن بر تحلیل مسائل روز سینما استوار بود. ابتدا اعلام شد «شب‌های شفاهی» به همه حوزه‌های فرهنگ و هنر با محور دغدغه‌های استانی می‌پردازد که عملا سهم سینما پررنگ‌تر بود. حتی در نقد برنامه نوشتیم که شب‌های شفاهی مدل دیگری از «هفت» است. بااین حال برنامه در میانه راه متوقف شد و حتی فرصت خداحافظی محمود گبرلو نرسید. چندی پیش اعلام شد برنامه با تهیه کننده جدید به کنداکتور باز خواهد گشت که همچنان بازنگشته. معتقد نیستیم که «شب‌های شفاهی» با همان الگو ادامه یابد. اشاره این نوشته به عدم مدیریت یکپارچه در تلویزیون است که به یک باره چند برنامه با ماموریت مشابه روی آنتن می‌روند و به طور همزمان متوقف می‌شوند. حتما رویکرد «شب‌های شفاهی» باید برجسته کردن مسائل فرهنگی و هنری مراکز استان‌ها باشد، اما در غیبت برنامه‌های سینمایی می‌توانست خلا را پر کند.

چالش تلویزیون و سینما

در سال ۹۷ سهم سینما از تلویزیون محدود به «سینما آی فیلم»، «شهر فرنگ» و چند ویژه برنامه بود. برنامه «کیوسک» هم که مدتی است روی آنتن شبکه سه می‌رود، تمرکز را از سینما برداشته و شامل هنر‌های دیگر هم می‌شود. تازه مدل متفاوتی از «هفت» را پیش گرفته... از آن سو ریل گذاری «سینما آی فیلم» معرفی صرف فیلم هاست و «شهر فرنگ» در مجالی کوتاه و به شکل گفتگو مباحث سینما را پیگیری می‌کند. آنچه عیان است اینکه یک برنامه جدی و پرملات سینمایی در تلویزیون جا ندارد و در نیمی از سالی که پشت سر گذاشتیم سهم سینما کمرنگ بوده. «سینماگرام» می‌تواند برنامه‌هایی از جنس «هفت»، «سینما دو» و «شب‌های شفاهی» را نمایندگی کند؟ این وسط یک نگاه بدبینانه هم وجود دارد و اینکه تلویزیون به دنبال عافیت طلبی است و نمی‌خواهد وارد حاشیه شود. مرور حواشی پرشمار «هفت» و نیز گلایه ابراهیم حاتمی‌کیا این فرضیه را قوت می‌بخشد... شاید هم به زودی شاهد چند برنامه سینمایی باشیم: مثل سال گذشته.