فسخ یکطرفه، کابوس جدید مدیران فوتبال

روزنامه ایران ورزشی: هواداران پرسپولیس صبح دیروز با خبر تلخ جدایی شجاع خلیل‌زاده و بشار رسن از خواب بیدار شدند؛ دو بازیکنی که در صعود این تیم به فینال لیگ قهرمانان آسیا نقش کلیدی داشتند. هافبک عراقی هنوز قرارداد دارد و باشگاه با جدایی او کاملاً مخالف است، ولی شجاع با توجه به عقب افتادن دستمزدش توانسته قراردادش را فسخ کند.

کمال کامیابی‌نیا، بازیکن دیگری است که راه شجاع را در پیش گرفته و احتمالاً به زودی می‌تواند قراردادش را یکطرفه با باشگاه فسخ کند. جدایی هرکدام از این بازیکنان ضربه بزرگی به پرسپولیس است که دوست ندارد نوار موفقیت‌هایش در لیگ برتر و لیگ قهرمانان قطع شود.فسخ یکطرفه قرارداد تنها مشکل پرسپولیس نیست و اکثر باشگاه‌ها به تازگی با آن روبه‌رو شده‌اند. استقلال فصل گذشته استراماچونی، مربی محبوب هوادارانش را به خاطر سهل‌انگاری در پرداخت دستمزدش از دست داد و اگر دیر بجنبد ممکن است دیاباته و میلیچ هم در آستانه شروع لیگ بیستم از دست این تیم بپرند.

مدیران فوتبال پیش از این روزهای آرامی داشتند. آنها مربیان و بازیکنان را با وعده‌های مختلف به پای میز مذاکره می‌کشاندند، ولی بعد از امضای قرارداد خبری از اجرای تعهدات نبود و بدهی‌ها سهم مدیر بعدی می‌شد. با چنین مدیریتی بود که بدهی روی بدهی نشست و تعدادی از باشگاه‌های لیگ برتری با بدهی‌های تلنبار شده در آستانه ورشکستگی یا جریمه‌های سنگین هستند.

سختگیری فیفا اما راه را بر این مدیریت بی‌مسئولانه بسته و باشگاه‌ها را موظف می‌کند که به تعهدات‌شان نسبت به بازیکنان و مربیان پایبند باشند. بنا بر قانون بین‌المللی فوتبال بازیکنانی که حقوق‌شان دو ماه به تعویق بیفتد، می‌توانند قراردادشان را فسخ کنند و به تیم دیگری بروند. برای مربیان این زمان به سه ماه می‌رسد.

جمشید نورشرق، رئیس کمیته تعیین وضعیت فدراسیون فوتبال درباره مراحل فسخ یکطرفه بازیکنان در سازمان لیگ گفت: «برابر مقررات نقل و انتقالات، بازیکن ممکن است در پایان فصل براساس قراردادی که با باشگاه دارد خودش را مستحق فسخ بداند. مقررات بر این مبنای عقلایی تضمین شده که بازیکن مربوطه به سازمان لیگ مراجعه و فرم اعلام فسخ را پر می‌کند. حداقل دو جای مقررات نقل و انتقالات تصریح شده که ثبت این فرم نزد سازمان لیگ به هیچ‌وجه به منزله تأیید، معتبر بودن و صحت فسخ اعلامی نیست. بنابراین بدون ورود در ماهیت، مرجع مربوط یعنی سازمان لیگ این فرم را ثبت می‌کند.

مسئولیت معتبر بودن فسخ و اینکه برابر مفاد قرارداد هست یا نیست، متوجه شخص بازیکن است. اتفاقی که از اینجا به بعد می‌افتد این است که طبیعتاً آن بازیکن بعد از اعلام فسخ با باشگاه دیگری قرارداد می‌بندد. آن باشگاه ابتدایی که بازیکن را تحت قرارداد خودش دارد و قراردادشان را کماکان معتبر می‌داند، نزد کمیته وضعیت بازیکنان طرح دعوی و از بازیکن یا احیاناً باشگاه مربوطه اعلام شکایت و تقاضای رسیدگی می‌کند. ما در این مدتی که با همکارانمان درگیر رسیدگی به پرونده‌ها هستیم چندین پرونده را رسیدگی کردیم و حسب مورد اعلام کردیم فسخ غیرموجه بوده و برای بازیکن و آن باشگاه جرایمی را در نظر گرفتیم.»

نورشرق در ادامه تأیید کرد که اگر یک بازیکن دو ماه حقوق نگیرد می‌تواند قراردادش را یکطرفه فسخ کند و درباره جزئیات حقوقی آن هم اینگونه توضیح داد: «این در ماده بیست و چهار مقررات نقل و انتقالات فیفا هم پیش‌بینی شده، هرچند تشریفاتی دارد. در صورت مواجهه با عدم پرداخت حقوق با این تعبیر شدید باید ابتدا یک اخطار برای باشگاه ارسال کنید.

سپس مهلت حسن‌نیت مثلاً مدت ۱۵روزه به آنها اعطا کنید. بعد از ابلاغ و گذشت این مدت اگر اقدامی صورت نگرفت می‌توانید اعلام فسخ کنید.» پیش از این تنها بازیکنان و مربیان خارجی از این فرمول برای جدایی استفاده می‌کردند، ولی به تازگی بازیکنان ایرانی هم به کمک کارگزاران یا وکلای‌شان متوجه این امتیاز قانونی شده‌اند. البته تنها بازیکنانی سراغ چنین روشی می‌روند که پیشنهاد بهتری از یک تیم داخلی یا خارجی داشته باشند، وگرنه ترجیح می‌دهند معترض نشوند و دستمزدشان را با تأخیر دریافت کنند.

این دقیقاً مورد شجاع خلیل‌زاده است که برای رفتن به لیگ ستارگان قطر تصمیم گرفته از این حق قانونی استفاده کند و این مدیریت باشگاه است که باید بابت تعلل و کوتاهی مقصر این جدایی شناخته شود. در عرف فوتبال ایران معمولاً رقم قرارداد بازیکنان در سه قسط پرداخت می‌شود و آن هم معمولاً با تأخیر چندماهه است، ولی قانون فسخ یکطرفه به کابوس جدیدی برای مدیران تبدیل شده و حالا مجبورند که حقوق بازیکنان را به موقع پرداخت کنند. شاید همین اجبار کمک کند که فوتبال ایران از نظر مالی سر و سامان بگیرد!