اقدام نمایشی دولت با «شورای عالی ورزش»

خبرگزاری مهر: بعد از گذشت دو دهه از آخرین دوران حیات «شورای عالی ورزش» و کاغذبازی‌های زیاد برای راه‌اندازی دوباره آن، این شورا بالاخره شکل گرفت اما زمانی که در عمل نمی‌تواند ثمربخش باشد.

«شورای عالی ورزش» که دو روز پیش حکم ریاست جمهوری برای برخی از اعضای کاملاً ورزشی آن صادر شد، تشکل تازه تاسیسی در ورزش کشور نیست، تأسیس این شورا به پیش از انقلاب و حکم شخص اول کشور برای آن باز می‌گردد طوری که در رابطه با بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ تهران هم فعال بود.

این شورا اما بعد از گذشت نیم قرن از تولدش که دو دهه آن به رکود و ایستایی کامل گذشت در شرایطی امروز دوباره شکل گرفته که سال‌ها از مصوبات ابتدایی برای احیای آن می‌گذرد اما در نهایت زمانی این مصوبات مورد عنایت قرار گرفت که به نظر می‌رسد جنبه منافع شخصی آن بیشتر از ورزش در نظر گرفته شده است.

شورای عالی ورزش و نیم قرن فعالیت و خاک خوری

تشکیل ابتدایی «شورای عالی ورزش» به سال ۱۳۵۰ باز می‌گردد، زمانیکه که این شورا طبق آنچه در ماده ۷ قانون تأسیس سازمان تربیت بدنی وقت به آن تاکید شده بود با عنوان «شورای تربیت بدنی و تفریحات سالم» آغاز به کار کرد.

این شورا در سال‌های اولیه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی هم فعال بود. اتفاقاً در دوره نخست وزیری میرحسین موسوی که احمد درگاهی ریاست سازمان تربیت بدنی را بر عهده داشت نیز جلساتی ویژه این شورا تشکیل شد و یکی از مهمترین مصوباتش در آن زمان هم مربوط به تأسیس ساختار ورزش همگانی کشور بود.

تا آن زمان نخست وزیر کشور ریاست شورا را بر عهده داشت اما بعد از بازنگری قانون اساسی ایران در سال ۱۳۶۸ که با حذف نخست وزیر همراه شد، رئیس جمهور به عنوان بالاترین مقام اجرایی کشور ریاست شورای تربیت بدنی و تفریحات سالم را عهده دار شد.

این شورا که به مرور زمان به «شورای عالی ورزش» تغییر نام داد تا دوره ریاست جمهوری مرحوم آیت الله علی اکبر هاشمی رفسنجانی و حتی دوره نخست ریاست جمهوری سید محمد خاتمی هم فعالیت‌هایش را دنبال کرد.

اتفاقاً مهیا شدن شرایط ادامه تحصیل قهرمانان با حضور در دانشگاه‌ها از مصوبات این شورا در دوره ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی بود. در دوره ریاست جمهوری خاتمی هم این شورا لزوم برگزاری مسابقات باشگاهی در سطح حرفه‌ای را برای همه رشته‌ها و فدراسیون‌ها تصویب کرد.

با همه اینها از دوره دوم ریاست جمهوری سید محمد خاتمی - یعنی ۲۰ سال پیش - فعالیت‌های شورای عالی ورزش به دلایل نامشخص لغو شد و دیگر هیچ جلسه‌ای ویژه این شورا برگزار نشد و اینگونه شورای عالی ورزش بعد از سه دهه فعالیت یک نهاد مغفول در ورزش کشور شد.

احیا بعد از کاغذ بازی‌های چندساله

مشخص نیست شورای عالی ورزش به چه دلیل از ادامه حیات بازماند اما دی ماه سال ۹۶ کمیسیون فرهنگی مجلس در جریان بررسی لایحه اهداف، وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان، تشکیل «شورای عالی ورزش» به ریاست رئیس جمهور را تصویب کرد.

حتی در خصوص ترکیب اعضای این شورا، اختیارات و وظایف آن نیز تصمیم‌گیری شد و اینگونه مصوب شد که شورای عالی ورزش در سطح استان‌ها هم شکل بگیرد. با این حال اقدام دیگری برای این شورا و آغاز به کار آن انجام نشد تا مهرماه سال ۹۸ که نمایندگان مجلس در ادامه بررسی قانون تأسیس وزارت ورزش و طبق ماده ۵ تشکیل شورای عالی به ریاست رئیس جمهور یا معاون اول وی را مورد تاکید قرار دادند.

قانون تأسیس وزارت ورزش مهرماه سال جاری ابلاغ شد و حالا بعد از گذشت پنج ماه طبق آنچه در رابطه با شورای عالی ورزش، ترکیب و وظایف آن مصوب شده است احکام اعضای آن صادر شده تا اینگونه فعالیت‌هایش را از سر بگیرد اما...

«جمع کردن» یا «درست کردن»؟!

«زمان از روی سر ما می‌گذرد اما سایه‌اش باقی می‌ماند»، این یک نقل قول از «ناتانیل هاثورن» نویسنده آمریکایی است که وصف حال دیدگاه مسئولان در رابطه با شورای عالی ورزش و اقدام دیرهنگام برای احیای آن است.

صدور حکم برای اعضای شورای عالی ورزش یعنی برداشتن گام رسمی جهت تشکیل آن در حالی که کمتر از ۶ ماه به پایان کار دولت دوازدهم باقی مانده است. با اتمام عمر این دولت و روی کار آمدن دولت جدید، قطعاً ترکیب اعضای شورای عالی ورزش دستخوش تغییرات خواهد شد چرا که طبق مصوبه مجلس، عضویت اعضا در این شورا «قائم به فرد» است.

بر اساس این مصوبه رئیس جمهور یا معاون اول وی ریاست شورای عالی ورزش را بر عهده دارند و وزیر ورزش هم دبیر شوراست. رئیس سازمان برنامه و بودجه، معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، وزیر آموزش و پرورش، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، وزیر کشور و وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح از دیگر اعضای شورا هستند. دو نفر از رؤسای فدراسیون‌ها و دو نفر از صاحب نظران ورزش هم با پیشنهاد وزیر و حکم رئیس جمهور در ترکیب این شورا قرار می‌گیرند.

طبیعی است روی کار آمدن دولت جدید و تغییری که در هیأت دولت ایجاد خواهد شد به طور خودکار نام افراد در ترکیب شورای عالی ورزش را هم تغییر می‌دهد. علاوه بر این فردی مانند سیدرضا صالحی امیری هم که به واسطه ریاست کمیته ملی المپیک حکم عضویت در این شورا را گرفته، سال آینده دوره ریاستش در این کمیته به پایان می‌رسد و در صورتیکه به هر دلیلی ریاست وی ادامه نداشته باشد نام او از ترکیب امروز خارج و نام رئیس جدید جایگزین می‌شود.

از این حیث آغاز به کار ترکیبی که به زودی و به اجبار دستخوش تغییر خواهد شد، جای نقد دارد آن‌هم در شرایطی که فضای کشور کاملاً انتخاباتی است و در عمل فرصتی برای فعالیت اعضای درگیر با انتخابات این ترکیب نیست.

از طرفی با توجه به در پیش بودن روزهای پایانی سال و بعد از آن تعطیلات نوروز و وقفه‌های کاری که ایجاد می‌کنند، اعضای شورای عالی حداکثر می‌توانند یک نشست داشته باشند. به هر حال هنوز دبیرخانه شورا هم شکل نگرفته تا وظیفه خود برای پیگیری و تشکیل جلسات را انجام دهد. بنابراین بعید است شورای تازه احیا شده ورزش بتواند در ماه‌های پیش رو و پیش از اتمام عمر دولت فعلی بیشتر از یک جلسه داشته باشد که پُرواضح است موضوع آن هم به المپیک، پارالمپیک و کرونا محدود خواهد شد.

بنابراین بیراه نیست اگر مدعی شد تشکیل و آغاز به کار شورای عالی ورزش در ماه‌های پایانی عمر دولت صرفاً برای «جمع کردن» کارنامه آقایان بوده نه «درست کردن» شرایط؛ و این مصداق همان جمله معروف آمریکایی است و اینکه مسئولان از شورای عالی ورزش و تشکیل آن به عنوان فرصتی برای پُر کردن سوابق خود استفاده کرده‌اند که با وجود گذر زمان و بدون توجه به چگونگی آن، در کارنامه کاری باقی می‌ماند.

تأثیرگذاری شورای عالی ورزش؛ شاید وقتی دیگر

خبرگزاری مهر پیش از این در گزارش‌هایی با عنوان «خواب ۱۸ ساله شورای عالی ورزش / مصوبه مجلس همچنان خاک می‌خورد» و «شورای عالی ورزش همچنان درگیر کاغذ بازی / انتظار احیا ۲۰ ساله شد» بر ضرورت آغاز به کار دوباره شورای عالی ورزش در جهت هم افزایی دستگاه‌های مختلف و سرعت بخشیدن به توسعه تخصصی امکانات و زیرساخت‌های ورزشی تاکید کرده بود.

در نهایت اما این شورا امروز شکل گرفت که نمی‌تواند در عمل کاری از پیش ببرد. بعد از روی کار آمدن دولت جدید هم زمان چند ماهه لازم است تا با تکمیل کابینه دولت، تکلیف وزیر جدید ورزش و دیگر وزرایی که عضو شورای عالی ورزش می‌شوند، مشخص شود. بعد از آن هم متصدی وزارت ورزش فرصت چندماهه لازم دارد تا به امور اشراف پیدا کند و بتواند چهار گزینه پیشنهادی خود برای عضویت در این شورا را به رئیس جمهور معرفی کند.

با این اوصاف حالا حالاها نباید منتظر خبر یا خروجی خاصی از شورای عالی ورزش باشیم در حالی که برای آن وظایف مهمی تعیین شده که عبارتند از:

۱- اتخاذ سیاست‌های اجرایی توسعه تربیت بدنی و ورزش کشور
۲- بررسی و تصویب برنامه‌های بلندمدت، راهبردی، اجرایی و نظارتی حوزه تربیت بدنی و ورزش، متناسب با سند آمایش سرزمینی کشور
۳- تقسیم و تسهیم کار ملی و هماهنگ سازی فعالیت‌های تربیت بدنی و ورزش کشور و نظارت بر حسن اجرای آن و رفع چالش‌ها و موانع توسعه ورزش وظایفی است که برای شورای عالی ورزش در دوره جدید حیاتش تعیین شده است.