بحرین راه قهرمانی را نشان‌مان می‌دهد
کروش گفته انتظار قهرمانی از ایران در شانزدهمین دوره جام ملت‌های آسیا با حضور تیم‌هایی چون کره‌جنوبی، ژاپن و استرالیا انتظاری منطقی به نظر نمی‌رسد اما قابل باور نیست که کروش و تیمش نیت حضورشان در استرالیا کسب عنوانی غیر از قهرمانی باشد.
خبر ورزشی: کروش گفته انتظار قهرمانی از ایران در شانزدهمین دوره جام ملت‌های آسیا با حضور تیم‌هایی چون کره‌جنوبی، ژاپن و استرالیا انتظاری منطقی به نظر نمی‌رسد اما قابل باور نیست که کروش و تیمش نیت حضورشان در استرالیا کسب عنوانی غیر از قهرمانی باشد. در جام‌جهانی و در مصاف با آرژانتین دیدیم که کروش و تیمش خوب دفاع کردند و حتی در دقایقی حریف را تحت فشار قرار دادند و برای پیروزی تلاش کردند. حال آنکه در جام ملت‌های آسیا تیم‌های یادشده هر قدر قوی باشند به اندازه آرژانتین نیستند.
شايد نيت كروش اشاره به واقعيت‌هايي است كه برخي آن را ناديده مي‌گيرند از جمله اينكه تيم‌ملي در مسير آماده‌سازي فقط دو بازي تداركاتي برگزار كرده و به زعم او در رنكينگ آماده‌سازي آخر است و اين يعني اينكه اگر قهرمان نشديم كروش و تيم‌ملي را سرزنش نكنيم...
اين اتفاق نخواهد افتاد. تيم‌ملي در هر مرحله از بازي‌ها حذف شود نقد خواهد شد و كروش هم از اين قاعده مستثني نخواهد بود اما الان زمان پرداخت به اين مسائل و همچنين اتفاقات احتمالي نيست. در اين برهه از زمان فقط بايد به حريف اول فكر كرد يعني بحرين. بحرين مانع اول است و دونده مانع پيشروي را مي‌بيند و بعد از مانع اولي به عبور از مانع دومي فكر مي‌كند. خوشبختانه كروش به تغيير سيستم بازي تيم‌ملي از ۱-۳-۲-۴ به ۳-۳-۴ رسيده و دست‌كم در بازي با تيم‌هايي چون بحرين اين‌گونه بازي خواهيم كرد همين‌طوركه در بازي با عراق با همين شيوه بازي كرديم. در اين صورت اين بحرين خواهد بود كه بايد بيشتر مواظب دروازه‌‌اش باشد. اگر چه بحرين در منطقه يك سوم دفاعي پرتعداد است اما خيلي زود با خوردن گل اول قدرت دفاعي‌‌اش فروكش خواهد كرد و در چنين شرايطي مي‌توانيم گل‌هاي بعدي را به اين تيم بزنيم، همانند ديداري كه در استاديوم آزادي ۶ گل به تيم بحرين زديم. امان از اينكه بحرين روي اتفاق به گل برسد. آن وقت است با يك بازي تأخيري درصدد حفظ نتيجه برخواهد آمد و از هر ترفندي براي بسته نگه داشتن دروازه‌‌اش استفاده خواهد كرد. بنابراين تيم‌ملي بايد هوشيار باشد و با بازي تهاجمي از همان شروع بحريني‌ها را وادار به دفاع كردن و كمتر گل خوردن كند.
نگاهي به بازي‌هاي آغازين ايران در ادوار جام ملت‌هاي آسيا
بحرين، قرباني شروع خوب ايران
اولين بازي ايران در شانزدهمين دور جام ملت‌هاي آسيا در برابر بحرين است، بحريني كه البته حريف آساني نيست اما دور از ذهن است مانعي براي كروش و تيمش ايجاد كند... خوشبختانه تيم‌ملي همواره در دوره‌هاي حضور در جام ملت‌هاي آسيا شروع خوبي داشته و تنها يك بار بازي را به عراق باخت. بازي مورد اشاره‌مان برمي‌گردد به سال ۱۹۹۶ كه جام ملت‌هاي آسيا در امارات برگزار شد و ايران نتيجه را ۲ بر يك به حريف داد. البته در جام ۱۹۹۶ ايران بازي‌هاي شايسته‌اي با مربيگري محمد مايلي‌كهن از خود به نمايش گذاشت و در نهايت با يك تيم جوان بر سكوي سوم آسيا ايستاد. سه قهرماني در جام ملت‌هاي آسيا و چندين عنوان سومي بدين معني است كه ايران يكي از تيم‌هاي پرافتخار جام ملت‌هاي آسياست و با اين عقبه قوي مي‌تواند در شانزدهمين دوره بازي‌ها در جست‌وجوي قهرماني باشد. قهرماني در جام ملت‌هاي آسيا بعد از ۳۹ سال حلاوت خاصي براي فوتبال ايران خواهد داشت خصوصاً كه سبب ادامه حضور كروش در رأس كادرفني تيم‌ملي مي‌شود.
ايران ،كم‌تجربه‌ترين دروازه جام ملت‌ها را دارد
تيم ايران صاحب كم‌تجربه‌ترين دروازه جام ملت‌هاست. در شرايطي كه اكثر تيم‌ها درون دروازه خود از دروازه‌باناني باتجربه استفاده مي‌كنند، كارلوس كروش ترجيح داده در اين منطقه نيز دست به تغيير و تحولاتي اساسي بزند. او در جام جهاني عليرضا حقيقي را به عنوان دروازه‌بان فيكس تيم ملي قرار داد و رحمان احمدي و دانيال داوري ذخيره‌هاي او بودند اما در جام ملت‌ها احمدي و داوري هم در تيم ملي نيستند و جاي آنها فروزان و بيرانوند دعوت شدند كه روي هم ۳ بازي ملي دارند. بدين ترتيب تيم ايران صاحب كم‌تجربه‌ترين دروازه رقابت‌هاست البته حقيقي هر چند تنها ۱۰ بازي ملي را در كارنامه‌اش دارد اما به واسطه بازي در جام جهاني، خيال كروش را از دروازه راحت كرده است. در زير نگاهي داريم به ميانگين بازي ملي سه دروازه‌بان هر تيم در جام ملت‌هاي ۲۰۱۵ آسيا:
گروه اول
۱- استراليا- ۶/۸ بازي ملي
2- كره جنوبي- 6/25 بازي ملي
۳- عمان- ۳/۳۸ بازي ملي
4- كويت- 6/42 بازي ملي
گروه دوم
1- ازبكستان- 3/32 بازي ملي
۲- عربستان- ۳/۲۰ بازي ملي
3- چين- 3/13 بازي ملي
۴- كره شمالي- ۲۸ بازي ملي
گروه سوم
۱- ايران- ۳/۴ بازي ملي
2- امارات- 6/4 بازي ملي
۳- قطر- ۶/۲۷ بازي ملي
4- بحرين- 6/18 بازي ملي
گروه چهارم
1- ژاپن- 3/26 بازي ملي
۲- اردن- ۳/۴۰ بازي ملي
3- عراق- 6/8 بازي ملي
۴- فلسطين- ۳/۲۵ بازي ملي
۴۰ سال براي تكرار قهرماني كافي نيست؟
همه موفقيت تيم‌ملي در دهه‌هاي اخير و در جام ملت‌هاي آسيا به حضور در ديدار رده‌بندي و كسب عنوان خلاصه شده است. البته برخي از آمار و ارقام هم دلخوش‌كننده بوده، مثل هت‌تريك بازيكنان ما كه ۶ بار اتفاق افتاده است. امروز تكرار هت‌تريك نياز نيست. البته كه هت‌تريك سخت است چرا كه فوتبال گروهي‌تر از گذشته شده و كمتر به بازيكنان در قالب حركات انفرادي اجازه هنرنمايي داده مي‌شود و شايد به همين خاطر است كه فوتبال ايران تهي از نابغه شده است. نزديك به ۴ دهه است كه به ديدار پاياني جام ملت‌هاي آسيا راه نيافته‌ايم. البته اين هيچ‌گاه باعث نشد كه مورد بحث نباشيم. وقتي تيم‌ملي با محمد مايلي‌كهن در جام ملت‌هاي ۱۹۹۶ امارات سوم شد و كرهجنوبي را ۶-۲ شكست داد، همه از جوانگرايي مايلي‌كهن گفتند و نسل تازه‌اي كه او به تيم‌ملي دعوت كرده بود. پيروزي تاريخي ۶-۲ در برابر كره به عنوان يكي از نتايج عجيب جام نام برده شد و... در جام ملت‌هاي ۲۰۰۴ چين هم از ناداوري‌ها گفته شد و گل‌هاي زيبايي كه علي كريمي زد و بازي‌هاي خوبي كه مهدي مهدوي‌كيا به نمايش گذاشت. امروز تركيب تيم‌ملي خالي از اين بازيكنان و اين نابغه‌هاست. امروز شايد تيم‌ملي نتواند هت‌تريك كند همان‌طور كه در سال‌هاي اخير و در بهترين شرايط با اختلاف يك گل به برتري مي‌رسيد اما ايرادي وارد نيست. همين كه تيم‌ملي در ديدار با حريفان، فوتبالي هجومي به نمايش بگذارد و خود را در حد و اندازه‌هاي قهرماني فرض كند، كافي است. ۴۰ سال از آخرين قهرماني‌مان در جام ملت‌هاي آسيا مي‌گذرد. آيا اين همه زمان براي تكرار قهرماني كافي نيست؟
از دفاع كم كن، بر حمله بيفزاي
تيم‌ملي در ديدار با عراق با دو مهاجم فوتبال كرد و اين سبب نگرش تازه به ايران شده است. حال اين سؤال پيش مي‌‌آيد كه آيا ايران در بازي با بحرين هم با يك مهاجم فوتبال خواهد كرد يا مثل هميشه با سيستم ۱-۳-۲-۴ به ميدان خواهد آمد؟ تفاوت‌هايي در شكل بازي عراق با بحرين وجود دارد. عراق تيمي است كه هيچ‌گاه دست از فوتبال تهاجمي برنمي‌دارد و برخلاف بحرين در منطقه يك سوم دفاعي تجمع نمي‌كند و اهل اتلاف وقت نيست. وقتي در برابر چنين تيمي با دو مهاجم فوتبال كرديم در ديدار با بحرين بازي با دو بازيكن در نوك خط حمله يك ضرورت اسـت. بحرين بي‌شك در دقايق ابتدايي و در نيمه نخست تلاش خواهد كرد كه بازي را اداره كند و در ادامه به گل برسد. قطعاً بازي با يك مهاجم، بحرين را به پيشروي و رسيدن به گل ترغيب خواهد كرد و اين تيم اگر به گل برسد به لاك دفاعي فروخواهد رفت و اتلاف وقت خواهد كرد. آن‌وقت است كه بازي با دو مهاجم براي ايران ثمربخش نخواهد بود. به واقع ايران بايد از ابتدا در برابر بحرين با دو مهاجم فوتبال كند تا با تهديد دروازه حريف مانع پيشروي بحريني‌ها و رسيدن به گل شود. مقاومت تيم‌هايي چون بحرين فقط تا پيش از دريافت گل اول است و بعد از دريافت گل اول دچار از هم گســــيختگي مي‌شوند و اين مي‌تــواند زمينه‌ساز پيروزي پرگل شود. ايران نبايد به بحرين اجازه طراحي حمله در ميانه ميدان و همچنين نزديك شدن به دروازه‌مان را بدهد و بازي با دو مهاجم مي‌تواند مانع از اجراي اين نقشه‌ها شود اما اگر بخواهيم با يك مهاجم فوتبال كنيم بحرين جلو خواهد كشيد. سبك بازي بحرين بعد از رسيدن به گل اول، بازي با روحيه و روان حريف است و با اتلاف وقت و بازي تأخيري اين كار را به نحو احسن انجام خواهد داد. شايد بازي با سيستم ۱-۳-۲-۴ در برابر تيم‌هايي چون كرهجنوبي، ژاپن و استراليا يك ديدگاه منطقي باشد اما استفاده از اين شيوه براي بازي در برابر تيم‌هايي چون بحرين سودمند نيست و بيشتر به سود حريفان تمام خواهد شد. پيامي كه از راه دور براي تيم‌ملي مخابره مي‌كنيم، اين است: از دفاع كم كن، بر حمله بيفزاي.
شما تيم‌ملي را در جام‌جهاني پسنديده‌ايد
توقع قهرماني از تيم‌ملي يا رسيدن به بازي فينال جام ملت‌هاي آسيا، كارلوس كروش را وادار به واكنش كرده است. او در مصاحبه‌اي گفته چنين انتظاري از تيم‌ملي با عنايت به آنچه بر ما گذشت، منطقي نيست. اين توقعي است كه نه مردم عادي كه برخي از كارشناسان و مربيان تيم‌هاي ليگ برتري از تيم‌ملي دارند. توقعي كه در سطح عالي‌ترين مسئولان ورزش كشور از تيم‌ملي وجود دارد. تيمي كه نه براي جام ملت‌هاي آسيا به خوبي تدارك ديده، نه بازي‌هاي تداركاتي و اردوهاي آمادگي آنچناني را پشت‌سر گذاشته با توجه به كدام عقبه و سابقه اين همه اميد را در دل مسئولان زنده كرده است؟ آيا كارنامه‌اي به جز صعود تيم‌ملي به جام‌جهاني و بازي‌هاي ما در برزيل، در بالا رفتن سطح انتظارها از اين تيم در اين مسئله دخيل بوده است؟ بي‌ترديد مربيان و كارشناسان، بازي‌هاي تيم‌ملي را در جام‌جهاني ديده‌اند و براساس همان مسابقه‌ها درباره تيم‌ملي قضاوت مي‌كنند. هر چند كه خيلي از آنها بازي‌هاي تيم‌ملي در جام‌جهاني را معمولي ارزيابي كردند و حتي برخي گفته‌اند كه تيم‌ملي نتيجه خاصي نگرفته است. با اين همه، احساس مي‌كنيم اگر امروز توقعي از تيم‌ملي وجود دارد، بي‌شك اين انتظار مرهون رقابت‌هاي جام‌جهاني است. چون اين به اصطلاح كارشناسان، تيم‌ملي را در جام‌جهاني محك زده‌اند و بر اساس كارنامه ما در برزيل، جام ملت‌هاي آسيا را قضاوت مي‌كنند. اگر ملاك دوستان اين است پس بايد بگوييم لطفاً حرفتان را در مورد نتايج ضعيف تيم‌ملي در جام‌جهاني پس بگيرید. شما كه بازي‌هاي تيم‌ملي را در جام‌جهاني ضعيف ارزيابي كرديد و آن مسابقه رؤيايي مقابل آرژانتين را نديديد يا نخواستيد كه ببينيد، فقط با اتكا به همين بازي‌هاست كه مي‌فرماييد تيم‌ملي بايد قهرمان جام ملت‌ها شود!
ايراني‌ها، آقاي هت‌تريك آسيا
طي ۱۵ دوره قبلي جام ملت‌هاي آسيا در ۸ دوره هرگز هت‌تريكي رقم نخورد و در ۷ دوره ديگر مجموعاً ۱۵ هت‌تريك به ثبت رسيد كه سهم ايراني‌ها از اين بين ۶ هت‌تريك بوده است. در اين بين جام‌هاي ۱۹۸۰ و ۲۰۰۰ هر كدام با چهار هت‌تريك ركورددار بوده‌اند. جالب اينكه چهار هت‌تريك نخست تاريخ جام ملت‌ها توسط ايراني‌ها رقم خورد.
در شرايطي كه اغلب هت‌تريك‌هاي جام ملت‌ها توسط مهاجمان تيم‌هاي قوي‌تر مقابل تيم‌هاي ضعيف رقم خورده، علي دايي و علي كريمي در مقابل كرهجنوبي هت‌تريك كردند و تنها بازيكنان تاريخ جام ملت‌ها هستند كه در مرحله حذفي موفق به هت‌تريك شده‌اند.
جالب اينكه در تاريخ جام ملت‌ها هنوز هيچ بازيكني موفق به ثبت دو هت‌تريك نشده است ضمن اينكه بهتاش فريبا و علي دايي از ايران و اسماعيل عبداللطيف از بحرين تنها بازيكناني هستند كه موفق به زدن ۴ گل در يك ديدار شده‌اند.
همه هت‌تريك‌هاي تاريخ جام ملت‌هاي آسيا به شرح زير است:
(۱۹۷۲ - مرحله گروهي)
ايران 3 - عراق صفر- (حسين كلاني - 3 گل)
(1972 - مرحله گروهي)
ايران ۳ - تايلند ۲- (علي جباري - ۳ گل)
(۱۹۷۲ - مرحله گروهي)
ايران 8 - يمن صفر -(غلامحسين مظلومي - 3 گل)
(1980 - مرحله گروهي)
ايران ۷ - بنگلادش صفر- (بهتاش فريبا - ۴ گل)
(۱۹۸۰ - مرحله گروهي)
كرهجنوبي 4 - امارات يك -(چوي سون هو - 3 گل)
(1980 - مرحله گروهي)
چين ۶ - بنگلادش صفر- (شن ژيانگفو - ۳ گل)
(۱۹۸۰ - مرحله گروهي)
چين 6 - بنگلادش صفر- (ژو يونگلاي - 3 گل)
(1996 - يك چهارم)
ايران ۶ - كرهجنوبي ۲- (علي دايي - ۴ گل)
(۲۰۰۰- مرحله گروهي)
ژاپن 8 - ازبكستان يك- (اكينوري نيشينواوا - 3 گل)
(2000- مرحله گروهي)
ژاپن ۸ - ازبكستان يك- (نائوهيرو تاكاهارا - ۳ گل)
(۲۰۰۰ - مرحله گروهي)
كرهجنوبي 3 - اندونزي صفر -(لي دونگ گوك - 3 گل)
(2000 - مرحله گروهي)
عربستان ۵ - ازبكستان صفر -(محمد شلهوب - ۳ گل)
(۲۰۰۴ - يك‌چهارم)
ايران 4 - كرهجنوبي 3- (علي كريمي - 3 گل)
(2011 - مرحله گروهي):
بحرين ۵ - هند ۲ -(اسماعيل عبداللطيف - ۳ گل)
(۲۰۱۱ - مرحله گروهي)
ژاپن 5 - عربستان صفر -(شينجي اوكازاكي - 3 گل)
1968 (میزبان : ايران - مقام ایران: قهرمان)
تيم‌ملي در بازي نخست با دو گل بهزادي و علي جباري هنگ‌كنگ را شكست داد. در ديدار پاياني با نتيجه 2-يك رژيم اشغالگر قدس را شكست داديم و در استاديوم آزادي تهران جام قهرماني را بالاي سر برديم. گل‌هاي ايران در فينال توسط بهزادي و قليچ‌خاني به‌ثمر رسيد. اين اولين حضور تيم‌ملي در جام ملت‌هاي آسيا بود. در سه دوره اول اين بازي‌ها كه در سال‌هاي 1956، 1960 و 1964 برگزار شد، ايران حضور نداشت كه دلايل عدم حضور مسائل مختلفي از جمله درگيري با جنگ جهاني بود.
1972 (میزبان : تايلند - مقام ایران: قهرمان)
ايران گام نخست را محكم برداشت. گل‌هاي حسين كلاني و صفر ايرانپاك رأي به برتري 2 بر صفر ما در بازي با كامبوج داد. موفقيت‌ها تا بازي فينال ادامه داشت تا اينكه در ديدار پاياني با كرهجنوبي روبه‌رو شديم. 2- يك نتيجه‌اي بود كه در بازي فينال رقم خورد و تيمي كه پيروز از ميدان خارج شد ايران بود. گل‌هاي ما در اين بازي توسط علي جباري و حسين كلاني به‌ثمر رسيد. اين دومين قهرماني پياپي ايران در جام ملت‌هاي آسيا بود. اين قهرماني نگاه رسانه‌ها را به تيم ايران بيشتر كرد.
1976 (میزبان : ايران - مقام ایران: قهرمان)
تيم‌ملي بار ديگر در تهران شروع خوبي داشت. حريف اول ما عراق بود كه 2 بر صفر شكست خورد. نورايي و حسن روشن شادي را در اين بازي به اردوي تيم ايران به ارمغان آوردند. عزم تيم‌ملي براي قهرماني در اين دوره از بازي‌ها و هت‌تريك در جام ملت‌هاي آسيا از همان ابتدا مشخص بود. كويت در بازي پاياني حرف خاصي براي گفتن نداشت و در نهايت تيم‌ملي بود كه اين بازي را با يك گل به سود خود پايان برد و با گل علي پروين جشن قهرماني گرفت.
1980 (میزبان : كويت - مقام ایران: سوم)
قرعه‌كشي بازي‌ها، ما را در ديدار اول با سوريه روبه‌رو كرد. تلاش ايراني‌ها در 90 دقيقه بازي ره به جايي نبرد و در نهايت اين بازي با نتيجه مساوي بدون گل خاتمه يافت. تلاش تيم‌ملي به حضور در بازي رده‌بندي ختم شد. اين ديدار نتيجه خوبي براي ايران به همراه داشت. ايران 3 - كره‌شمالي صفر، اين نتيجه‌اي بود كه در بازي رده‌بندي 1980 رقم خورد. حسين فركي مربي امروز سپاهان در آن بازي زننده 2 گل از 3 گل تيم ايران بود و ديگر گل ما توسط بهتاش فريبا به‌ثمر رسيد.
1984 (میزبان : سنگاپور - مقام ایران: چهارم)
در اين دوره از بازي‌ها مصاف اول‌مان با تيم‌ملي امارات بود. بازي را با 3 گل به سود خود پايان برديم. حميد عليدوستي، ناصر محمدخاني و شاهرخ بياني كه در آن برهه از زمان در زمره نابغه‌هاي فوتبال ايران بودند دروازه امارات را گشودند. اين شروع خوب نويد قهرماني را مي‌داد اما نه تنها به ديدار پاياني راه نيافتيم بلكه در بازي رده‌بندي مقابل كويت با نتيجه يك- يك متوقف شديم و متأسفانه در ضربات پنالتي نتيجه را 5-3 باختيم. در اين بازي ناصر محمدخاني و جعفر مختاري‌فر پنالتي خراب كردند.
1998 (میزبان : قطر - مقام ایران: سوم)
گل‌هاي كريم باوي و فرشاد پيوس رأي به برتري‌مان در بازي نخست با قطر داد. ما در اين دوره از بازي‌ها در مرحله نيمه‌نهايي مغلوب شديم و بالاجبار در بازي رده‌بندي حضور يافتيم و بازي با تيم چين را تجربه كرديم. بازي دو تيم در وقت قانوني با نتيجه مساوي بدون گل خاتمه يافت اما در ضربات پنالتي روي واكنش‌هاي ديدني احمدرضا عابدزاده چين را 3 بر صفر شكست داديم. بي‌جهت نبود كه به احمدرضا لقب عقاب آسيا را داده بودند.
1992 (میزبان : ژاپن - مقام ایران: حذف در مرحله مقدماتي)
اين براي اولين بار بود كه تيم‌ملي در مرحله مقدماتي حذف مي‌شد. اگر چه در بازي نخست موفق شديم با گل‌هاي فرشاد پيوس و مرحوم سيروس قايقران كره‌شمالي را 2 بر صفر شكست دهيم اما اين براي صعود كافي نبود و تساوي بدون گل در برابر امارات و همچنين شكست در برابر ژاپن با يك گل رأي به حذف ما داد. در نهايت تيم‌ملي مغموم و دست خالي به تهران بازگشت. دستاورد اين تورنمنت سرخوردگي اهالي فوتبال و انتقاد رسانه‌هاي گروهي از تيم‌ملي و كادرفني بود.
1996 (میزبان : امارات - مقام ایران: سوم)
تيم‌ملي با باخت 2 بر يك در برابر تيم عراق استارت زد. زننده تك گل ايران در اين بازي علي دايي بود اما تيم جوان محمد مايلي‌كهن بازي به بازي بهتر مي‌شد و پيروزي 6-2 ايران در برابر كرهجنوبي نقطه اوج تيم‌ملي بود. حيف كه در بازي نيمه‌نهايي شكست خورديم و بار ديگر مجبور به حضور در ديدار رده‌بندي شديم آن هم در برابر كويت. با وجود گل علي دايي اين بازي با نتيجه مساوي يك - يك خاتمه يافت اما در ضربات پنالتي 3-2 بازي را برديم و سوم شديم.
2000 (میزبان : لبنان - مقام ایران: حذف در مرحله يك چهارم نهايي)
بازي اول ما در جام ملت‌هاي 2000 لبنان با تيم‌ملي ميزبان بود. شروع توفاني نويد قهرماني مي‌داد اما حيف كه تيم‌ملي با مربيگري جلال طالبي اسير يكسري مسائل حاشيه‌اي شد و در مرحله يك چهارم نهايي با باخت مقابل كرهجنوبي نتوانست روي سكو برود. علي دايي، كريم باقري و حميد استيلي زننده گل‌هاي تيم‌ملي در بازي اول بودند. البته حميد استيلي در اين بازي دو گل به‌ثمر رساند و نتيجه نهايي 4- صفر به سود ايران بود. مسائل حاشيه‌اي اين جام تا ماه‌ها خوراك رسانه‌ها بود.
2004 (میزبان : چين - مقام ایران: سوم)
مثل هميشه اين بار هم در شروع خوب بوديم. تايلند در بازي با ما حرف خاصي براي گفتن نداشت و با 3 گل مغلوب شد. رضا عنايتي، جواد نكونام و علي دايي زننده گل‌هاي تيم‌ملي در اين بازي بودند. با اين حال حسرت حضور در ديدار پاياني برايمان تكرار شد و بار ديگر مجبور به حضور در ديدار رده‌بندي شديم. در مصاف بحرين با نتيجه 4-2 پيروز شديم. جواد نكونام و علي كريمي هركدام يك گل و علي دايي 2 گل براي ايران به‌ثمر رساندند.
2007 (میزبان : اندونزي، مالزي، تايلند و ويتنام - مقام ایران: حذف در مرحله يك چهارم نهايي)
مصاف‌مان با ازبكستان 3 امتياز ارزشمند برايمان به همراه داشت. هر چند سخت اما با نتيجه 2 بر يك و با گل‌هاي سيد جلال حسيني و جواد كاظميان پيروز شديم. باخت به كرهجنوبي در مرحله يك چهارم نهايي، هم براي تيم‌ملي گران تمام شد و هم براي امير قلعه‌نويي. البته نتيجه‌اي كه در وقت قانوني اين بازي رقم خورد صفر - صفر بود اما در پنالتي 4-2 نتيجه را واگذار كرديم. رسول خطيبي و مهدي مهدوي‌كيا ضربات پنالتي خود را گل نكردند.
2011 (میزبان : قطر - مقام ایران: حذف در مرحله يك چهارم نهايي)
بازي ابتدايي ما در برابر تيم عراق بود. با گل‌هاي غلامرضا رضايي و ايمان مبعلي كه هر دويشان اين روزها پيراهن تيم نفت تهران را برتن دارند بازي را 2 بر يك به سود خود پايان برديم اما يك بار ديگر در مرحله يك چهارم نهايي به كرهجنوبي خورديم و متأسفانه بازي را باختيم و دست‌مان از جام كوتاه ماند. نزديك به چهار دهه و اگر بخواهيم دقيق اشاره كنيم 39 سال از آخرين قهرماني‌مان در جام ملت‌هاي آسيا مي‌گذرد اما به گواه تاريخ نبايد نگران شروع بازي‌ها باشيم چون در بيشتر بازي‌هاي نخستين، پيروز بوده‌ايم.
دايي همچنان ركورددار جام ملت‌ها
علي دايي همچنان با 14 گل زده بهترين گلزن تاريخ جام ملت‌ها طي 15 دوره برگزاري اين رقابت‌ها محسوب مي‌شود و شانزدهمين دوره اين بازي‌ها در حالي برگزار مي‌شود كه در اين دوره خطر جدي ركورد دايي را تهديد نمي‌كند.
اگرچه در جدول برترين گلزنان تاريخ جام ملت‌ها بازيكنان 8، 9 يا 10 گله هم ديده مي‌شود اما همگي آنها همچون دايي از دنياي فوتبال كناره‌گيري كرده‌اند و نزديك‌ترين تعقيب‌كننده، يونس محمود 31 ساله و 6 گله از عراق است كه در اين رقابت‌ها حاضر است و پس از او اسماعيل عبداللطيف 28 ساله از بحرين و كوبا چئول 25 ساله از كره در استراليا حضور دارند كه بعيد به نظر مي‌رسد هيچ‌كدام بتوانند در اين جام به ركورد علي دايي برسند. برترين گلزنان تاريخ جام ملت‌ها به شرح زير هستند:
14 گل: علي دايي (ايران)
10 گل: لي اونگ گوك (كرهجنوبي)
9 گل: نائو هيرو تاكاهارا (ژاپن)
8 گل: جاسم الهويدي (كويت)
7 گل: بهتاش فريبا (ايران)، حسين كلاني (ايران)، چوي سون هو (كره جنوبي)، فيصل الدخيل (كويت)
6 گل: يونس محمود (عراق)، ياسر القحطاني (عربستان)، الكساندر گينريخ (ازبكستان)
5 گل: علي كريمي (ايران)، علي جباري (ايران)، اسماعيل عبداللطيف (بحرين)، علا حبيل (بحرين)، اكينوري نيشيزاوا (ژاپن)، ووسانگ كئون (كره جنوبي)، كوچا چئول (كره جنوبي)، ناهوم استلهاخ (رژيم اشغالگر)، شائو جيائي (چين)
ايران؛ ركــــورددار در جام ملت‌ها
تاكنون 32 تيم تجربه حضور در رقابت‌هاي جام ملت‌هاي آسيا را داشته‌اند و تيم ملي فلسطين سي و سومين تيمي خواهد بود كه اين مهم را تجربه خواهد كرد اما در اين بين ايران و كره جنوبي كه سيزدهمين حضور خود را تجربه خواهند كرد ركورددارند البته كره جنوبي كه از دوره اول جام ملت‌ها حضور داشته در 3 دوره از حضور در مرحله نهايي بازمانده اما ايران كه از دوره چهارم در اين رقابت‌ها شركت كرده طي 13 دوره اخير به صورت متوالي حاضر بوده و از اين حيث داراي ركورد منحصر به فردي در آسياست؛ ضمن اينكه ايران با 58 بازي در جام ملت‌ها از اين نظر نيز ركورددار است. ايران همچنين با پيروزي در 58 درصد ديدارهاي خود در جام ملت‌ها پيروزترين تيم تاريخ اين بازي‌ها، با قبول شكست در 12 درصد ديدارهايش كم‌شكست‌ترين تيم رقابت‌هاست، ايران همچنين از نظر ميانگين در گل زده و گل خورده در جمع برترين تيم‌هاي تاريخ جام ملت‌ها بوده و تنها تيمي است كه ميانگين بيش از 2 امتياز از دو ديدار در جام ملت‌ها كسب كرده است.
10 تيم برتر تاريخ جام ملت‌ها از نظر امتياز به شرح زير هستند:
شايد نيت كروش اشاره به واقعيت‌هايي است كه برخي آن را ناديده مي‌گيرند از جمله اينكه تيم‌ملي در مسير آماده‌سازي فقط دو بازي تداركاتي برگزار كرده و به زعم او در رنكينگ آماده‌سازي آخر است و اين يعني اينكه اگر قهرمان نشديم كروش و تيم‌ملي را سرزنش نكنيم...
اين اتفاق نخواهد افتاد. تيم‌ملي در هر مرحله از بازي‌ها حذف شود نقد خواهد شد و كروش هم از اين قاعده مستثني نخواهد بود اما الان زمان پرداخت به اين مسائل و همچنين اتفاقات احتمالي نيست. در اين برهه از زمان فقط بايد به حريف اول فكر كرد يعني بحرين. بحرين مانع اول است و دونده مانع پيشروي را مي‌بيند و بعد از مانع اولي به عبور از مانع دومي فكر مي‌كند. خوشبختانه كروش به تغيير سيستم بازي تيم‌ملي از ۱-۳-۲-۴ به ۳-۳-۴ رسيده و دست‌كم در بازي با تيم‌هايي چون بحرين اين‌گونه بازي خواهيم كرد همين‌طوركه در بازي با عراق با همين شيوه بازي كرديم. در اين صورت اين بحرين خواهد بود كه بايد بيشتر مواظب دروازه‌‌اش باشد. اگر چه بحرين در منطقه يك سوم دفاعي پرتعداد است اما خيلي زود با خوردن گل اول قدرت دفاعي‌‌اش فروكش خواهد كرد و در چنين شرايطي مي‌توانيم گل‌هاي بعدي را به اين تيم بزنيم، همانند ديداري كه در استاديوم آزادي ۶ گل به تيم بحرين زديم. امان از اينكه بحرين روي اتفاق به گل برسد. آن وقت است با يك بازي تأخيري درصدد حفظ نتيجه برخواهد آمد و از هر ترفندي براي بسته نگه داشتن دروازه‌‌اش استفاده خواهد كرد. بنابراين تيم‌ملي بايد هوشيار باشد و با بازي تهاجمي از همان شروع بحريني‌ها را وادار به دفاع كردن و كمتر گل خوردن كند.
نگاهي به بازي‌هاي آغازين ايران در ادوار جام ملت‌هاي آسيا
بحرين، قرباني شروع خوب ايران
اولين بازي ايران در شانزدهمين دور جام ملت‌هاي آسيا در برابر بحرين است، بحريني كه البته حريف آساني نيست اما دور از ذهن است مانعي براي كروش و تيمش ايجاد كند... خوشبختانه تيم‌ملي همواره در دوره‌هاي حضور در جام ملت‌هاي آسيا شروع خوبي داشته و تنها يك بار بازي را به عراق باخت. بازي مورد اشاره‌مان برمي‌گردد به سال ۱۹۹۶ كه جام ملت‌هاي آسيا در امارات برگزار شد و ايران نتيجه را ۲ بر يك به حريف داد. البته در جام ۱۹۹۶ ايران بازي‌هاي شايسته‌اي با مربيگري محمد مايلي‌كهن از خود به نمايش گذاشت و در نهايت با يك تيم جوان بر سكوي سوم آسيا ايستاد. سه قهرماني در جام ملت‌هاي آسيا و چندين عنوان سومي بدين معني است كه ايران يكي از تيم‌هاي پرافتخار جام ملت‌هاي آسياست و با اين عقبه قوي مي‌تواند در شانزدهمين دوره بازي‌ها در جست‌وجوي قهرماني باشد. قهرماني در جام ملت‌هاي آسيا بعد از ۳۹ سال حلاوت خاصي براي فوتبال ايران خواهد داشت خصوصاً كه سبب ادامه حضور كروش در رأس كادرفني تيم‌ملي مي‌شود.
ايران ،كم‌تجربه‌ترين دروازه جام ملت‌ها را دارد
تيم ايران صاحب كم‌تجربه‌ترين دروازه جام ملت‌هاست. در شرايطي كه اكثر تيم‌ها درون دروازه خود از دروازه‌باناني باتجربه استفاده مي‌كنند، كارلوس كروش ترجيح داده در اين منطقه نيز دست به تغيير و تحولاتي اساسي بزند. او در جام جهاني عليرضا حقيقي را به عنوان دروازه‌بان فيكس تيم ملي قرار داد و رحمان احمدي و دانيال داوري ذخيره‌هاي او بودند اما در جام ملت‌ها احمدي و داوري هم در تيم ملي نيستند و جاي آنها فروزان و بيرانوند دعوت شدند كه روي هم ۳ بازي ملي دارند. بدين ترتيب تيم ايران صاحب كم‌تجربه‌ترين دروازه رقابت‌هاست البته حقيقي هر چند تنها ۱۰ بازي ملي را در كارنامه‌اش دارد اما به واسطه بازي در جام جهاني، خيال كروش را از دروازه راحت كرده است. در زير نگاهي داريم به ميانگين بازي ملي سه دروازه‌بان هر تيم در جام ملت‌هاي ۲۰۱۵ آسيا:
گروه اول
۱- استراليا- ۶/۸ بازي ملي
2- كره جنوبي- 6/25 بازي ملي
۳- عمان- ۳/۳۸ بازي ملي
4- كويت- 6/42 بازي ملي
گروه دوم
1- ازبكستان- 3/32 بازي ملي
۲- عربستان- ۳/۲۰ بازي ملي
3- چين- 3/13 بازي ملي
۴- كره شمالي- ۲۸ بازي ملي
گروه سوم
۱- ايران- ۳/۴ بازي ملي
2- امارات- 6/4 بازي ملي
۳- قطر- ۶/۲۷ بازي ملي
4- بحرين- 6/18 بازي ملي
گروه چهارم
1- ژاپن- 3/26 بازي ملي
۲- اردن- ۳/۴۰ بازي ملي
3- عراق- 6/8 بازي ملي
۴- فلسطين- ۳/۲۵ بازي ملي
۴۰ سال براي تكرار قهرماني كافي نيست؟
همه موفقيت تيم‌ملي در دهه‌هاي اخير و در جام ملت‌هاي آسيا به حضور در ديدار رده‌بندي و كسب عنوان خلاصه شده است. البته برخي از آمار و ارقام هم دلخوش‌كننده بوده، مثل هت‌تريك بازيكنان ما كه ۶ بار اتفاق افتاده است. امروز تكرار هت‌تريك نياز نيست. البته كه هت‌تريك سخت است چرا كه فوتبال گروهي‌تر از گذشته شده و كمتر به بازيكنان در قالب حركات انفرادي اجازه هنرنمايي داده مي‌شود و شايد به همين خاطر است كه فوتبال ايران تهي از نابغه شده است. نزديك به ۴ دهه است كه به ديدار پاياني جام ملت‌هاي آسيا راه نيافته‌ايم. البته اين هيچ‌گاه باعث نشد كه مورد بحث نباشيم. وقتي تيم‌ملي با محمد مايلي‌كهن در جام ملت‌هاي ۱۹۹۶ امارات سوم شد و كرهجنوبي را ۶-۲ شكست داد، همه از جوانگرايي مايلي‌كهن گفتند و نسل تازه‌اي كه او به تيم‌ملي دعوت كرده بود. پيروزي تاريخي ۶-۲ در برابر كره به عنوان يكي از نتايج عجيب جام نام برده شد و... در جام ملت‌هاي ۲۰۰۴ چين هم از ناداوري‌ها گفته شد و گل‌هاي زيبايي كه علي كريمي زد و بازي‌هاي خوبي كه مهدي مهدوي‌كيا به نمايش گذاشت. امروز تركيب تيم‌ملي خالي از اين بازيكنان و اين نابغه‌هاست. امروز شايد تيم‌ملي نتواند هت‌تريك كند همان‌طور كه در سال‌هاي اخير و در بهترين شرايط با اختلاف يك گل به برتري مي‌رسيد اما ايرادي وارد نيست. همين كه تيم‌ملي در ديدار با حريفان، فوتبالي هجومي به نمايش بگذارد و خود را در حد و اندازه‌هاي قهرماني فرض كند، كافي است. ۴۰ سال از آخرين قهرماني‌مان در جام ملت‌هاي آسيا مي‌گذرد. آيا اين همه زمان براي تكرار قهرماني كافي نيست؟
از دفاع كم كن، بر حمله بيفزاي
تيم‌ملي در ديدار با عراق با دو مهاجم فوتبال كرد و اين سبب نگرش تازه به ايران شده است. حال اين سؤال پيش مي‌‌آيد كه آيا ايران در بازي با بحرين هم با يك مهاجم فوتبال خواهد كرد يا مثل هميشه با سيستم ۱-۳-۲-۴ به ميدان خواهد آمد؟ تفاوت‌هايي در شكل بازي عراق با بحرين وجود دارد. عراق تيمي است كه هيچ‌گاه دست از فوتبال تهاجمي برنمي‌دارد و برخلاف بحرين در منطقه يك سوم دفاعي تجمع نمي‌كند و اهل اتلاف وقت نيست. وقتي در برابر چنين تيمي با دو مهاجم فوتبال كرديم در ديدار با بحرين بازي با دو بازيكن در نوك خط حمله يك ضرورت اسـت. بحرين بي‌شك در دقايق ابتدايي و در نيمه نخست تلاش خواهد كرد كه بازي را اداره كند و در ادامه به گل برسد. قطعاً بازي با يك مهاجم، بحرين را به پيشروي و رسيدن به گل ترغيب خواهد كرد و اين تيم اگر به گل برسد به لاك دفاعي فروخواهد رفت و اتلاف وقت خواهد كرد. آن‌وقت است كه بازي با دو مهاجم براي ايران ثمربخش نخواهد بود. به واقع ايران بايد از ابتدا در برابر بحرين با دو مهاجم فوتبال كند تا با تهديد دروازه حريف مانع پيشروي بحريني‌ها و رسيدن به گل شود. مقاومت تيم‌هايي چون بحرين فقط تا پيش از دريافت گل اول است و بعد از دريافت گل اول دچار از هم گســــيختگي مي‌شوند و اين مي‌تــواند زمينه‌ساز پيروزي پرگل شود. ايران نبايد به بحرين اجازه طراحي حمله در ميانه ميدان و همچنين نزديك شدن به دروازه‌مان را بدهد و بازي با دو مهاجم مي‌تواند مانع از اجراي اين نقشه‌ها شود اما اگر بخواهيم با يك مهاجم فوتبال كنيم بحرين جلو خواهد كشيد. سبك بازي بحرين بعد از رسيدن به گل اول، بازي با روحيه و روان حريف است و با اتلاف وقت و بازي تأخيري اين كار را به نحو احسن انجام خواهد داد. شايد بازي با سيستم ۱-۳-۲-۴ در برابر تيم‌هايي چون كرهجنوبي، ژاپن و استراليا يك ديدگاه منطقي باشد اما استفاده از اين شيوه براي بازي در برابر تيم‌هايي چون بحرين سودمند نيست و بيشتر به سود حريفان تمام خواهد شد. پيامي كه از راه دور براي تيم‌ملي مخابره مي‌كنيم، اين است: از دفاع كم كن، بر حمله بيفزاي.
شما تيم‌ملي را در جام‌جهاني پسنديده‌ايد
توقع قهرماني از تيم‌ملي يا رسيدن به بازي فينال جام ملت‌هاي آسيا، كارلوس كروش را وادار به واكنش كرده است. او در مصاحبه‌اي گفته چنين انتظاري از تيم‌ملي با عنايت به آنچه بر ما گذشت، منطقي نيست. اين توقعي است كه نه مردم عادي كه برخي از كارشناسان و مربيان تيم‌هاي ليگ برتري از تيم‌ملي دارند. توقعي كه در سطح عالي‌ترين مسئولان ورزش كشور از تيم‌ملي وجود دارد. تيمي كه نه براي جام ملت‌هاي آسيا به خوبي تدارك ديده، نه بازي‌هاي تداركاتي و اردوهاي آمادگي آنچناني را پشت‌سر گذاشته با توجه به كدام عقبه و سابقه اين همه اميد را در دل مسئولان زنده كرده است؟ آيا كارنامه‌اي به جز صعود تيم‌ملي به جام‌جهاني و بازي‌هاي ما در برزيل، در بالا رفتن سطح انتظارها از اين تيم در اين مسئله دخيل بوده است؟ بي‌ترديد مربيان و كارشناسان، بازي‌هاي تيم‌ملي را در جام‌جهاني ديده‌اند و براساس همان مسابقه‌ها درباره تيم‌ملي قضاوت مي‌كنند. هر چند كه خيلي از آنها بازي‌هاي تيم‌ملي در جام‌جهاني را معمولي ارزيابي كردند و حتي برخي گفته‌اند كه تيم‌ملي نتيجه خاصي نگرفته است. با اين همه، احساس مي‌كنيم اگر امروز توقعي از تيم‌ملي وجود دارد، بي‌شك اين انتظار مرهون رقابت‌هاي جام‌جهاني است. چون اين به اصطلاح كارشناسان، تيم‌ملي را در جام‌جهاني محك زده‌اند و بر اساس كارنامه ما در برزيل، جام ملت‌هاي آسيا را قضاوت مي‌كنند. اگر ملاك دوستان اين است پس بايد بگوييم لطفاً حرفتان را در مورد نتايج ضعيف تيم‌ملي در جام‌جهاني پس بگيرید. شما كه بازي‌هاي تيم‌ملي را در جام‌جهاني ضعيف ارزيابي كرديد و آن مسابقه رؤيايي مقابل آرژانتين را نديديد يا نخواستيد كه ببينيد، فقط با اتكا به همين بازي‌هاست كه مي‌فرماييد تيم‌ملي بايد قهرمان جام ملت‌ها شود!
ايراني‌ها، آقاي هت‌تريك آسيا
طي ۱۵ دوره قبلي جام ملت‌هاي آسيا در ۸ دوره هرگز هت‌تريكي رقم نخورد و در ۷ دوره ديگر مجموعاً ۱۵ هت‌تريك به ثبت رسيد كه سهم ايراني‌ها از اين بين ۶ هت‌تريك بوده است. در اين بين جام‌هاي ۱۹۸۰ و ۲۰۰۰ هر كدام با چهار هت‌تريك ركورددار بوده‌اند. جالب اينكه چهار هت‌تريك نخست تاريخ جام ملت‌ها توسط ايراني‌ها رقم خورد.
در شرايطي كه اغلب هت‌تريك‌هاي جام ملت‌ها توسط مهاجمان تيم‌هاي قوي‌تر مقابل تيم‌هاي ضعيف رقم خورده، علي دايي و علي كريمي در مقابل كرهجنوبي هت‌تريك كردند و تنها بازيكنان تاريخ جام ملت‌ها هستند كه در مرحله حذفي موفق به هت‌تريك شده‌اند.
جالب اينكه در تاريخ جام ملت‌ها هنوز هيچ بازيكني موفق به ثبت دو هت‌تريك نشده است ضمن اينكه بهتاش فريبا و علي دايي از ايران و اسماعيل عبداللطيف از بحرين تنها بازيكناني هستند كه موفق به زدن ۴ گل در يك ديدار شده‌اند.
همه هت‌تريك‌هاي تاريخ جام ملت‌هاي آسيا به شرح زير است:
(۱۹۷۲ - مرحله گروهي)
ايران 3 - عراق صفر- (حسين كلاني - 3 گل)
(1972 - مرحله گروهي)
ايران ۳ - تايلند ۲- (علي جباري - ۳ گل)
(۱۹۷۲ - مرحله گروهي)
ايران 8 - يمن صفر -(غلامحسين مظلومي - 3 گل)
(1980 - مرحله گروهي)
ايران ۷ - بنگلادش صفر- (بهتاش فريبا - ۴ گل)
(۱۹۸۰ - مرحله گروهي)
كرهجنوبي 4 - امارات يك -(چوي سون هو - 3 گل)
(1980 - مرحله گروهي)
چين ۶ - بنگلادش صفر- (شن ژيانگفو - ۳ گل)
(۱۹۸۰ - مرحله گروهي)
چين 6 - بنگلادش صفر- (ژو يونگلاي - 3 گل)
(1996 - يك چهارم)
ايران ۶ - كرهجنوبي ۲- (علي دايي - ۴ گل)
(۲۰۰۰- مرحله گروهي)
ژاپن 8 - ازبكستان يك- (اكينوري نيشينواوا - 3 گل)
(2000- مرحله گروهي)
ژاپن ۸ - ازبكستان يك- (نائوهيرو تاكاهارا - ۳ گل)
(۲۰۰۰ - مرحله گروهي)
كرهجنوبي 3 - اندونزي صفر -(لي دونگ گوك - 3 گل)
(2000 - مرحله گروهي)
عربستان ۵ - ازبكستان صفر -(محمد شلهوب - ۳ گل)
(۲۰۰۴ - يك‌چهارم)
ايران 4 - كرهجنوبي 3- (علي كريمي - 3 گل)
(2011 - مرحله گروهي):
بحرين ۵ - هند ۲ -(اسماعيل عبداللطيف - ۳ گل)
(۲۰۱۱ - مرحله گروهي)
ژاپن 5 - عربستان صفر -(شينجي اوكازاكي - 3 گل)
1968 (میزبان : ايران - مقام ایران: قهرمان)
تيم‌ملي در بازي نخست با دو گل بهزادي و علي جباري هنگ‌كنگ را شكست داد. در ديدار پاياني با نتيجه 2-يك رژيم اشغالگر قدس را شكست داديم و در استاديوم آزادي تهران جام قهرماني را بالاي سر برديم. گل‌هاي ايران در فينال توسط بهزادي و قليچ‌خاني به‌ثمر رسيد. اين اولين حضور تيم‌ملي در جام ملت‌هاي آسيا بود. در سه دوره اول اين بازي‌ها كه در سال‌هاي 1956، 1960 و 1964 برگزار شد، ايران حضور نداشت كه دلايل عدم حضور مسائل مختلفي از جمله درگيري با جنگ جهاني بود.
1972 (میزبان : تايلند - مقام ایران: قهرمان)
ايران گام نخست را محكم برداشت. گل‌هاي حسين كلاني و صفر ايرانپاك رأي به برتري 2 بر صفر ما در بازي با كامبوج داد. موفقيت‌ها تا بازي فينال ادامه داشت تا اينكه در ديدار پاياني با كرهجنوبي روبه‌رو شديم. 2- يك نتيجه‌اي بود كه در بازي فينال رقم خورد و تيمي كه پيروز از ميدان خارج شد ايران بود. گل‌هاي ما در اين بازي توسط علي جباري و حسين كلاني به‌ثمر رسيد. اين دومين قهرماني پياپي ايران در جام ملت‌هاي آسيا بود. اين قهرماني نگاه رسانه‌ها را به تيم ايران بيشتر كرد.
1976 (میزبان : ايران - مقام ایران: قهرمان)
تيم‌ملي بار ديگر در تهران شروع خوبي داشت. حريف اول ما عراق بود كه 2 بر صفر شكست خورد. نورايي و حسن روشن شادي را در اين بازي به اردوي تيم ايران به ارمغان آوردند. عزم تيم‌ملي براي قهرماني در اين دوره از بازي‌ها و هت‌تريك در جام ملت‌هاي آسيا از همان ابتدا مشخص بود. كويت در بازي پاياني حرف خاصي براي گفتن نداشت و در نهايت تيم‌ملي بود كه اين بازي را با يك گل به سود خود پايان برد و با گل علي پروين جشن قهرماني گرفت.
1980 (میزبان : كويت - مقام ایران: سوم)
قرعه‌كشي بازي‌ها، ما را در ديدار اول با سوريه روبه‌رو كرد. تلاش ايراني‌ها در 90 دقيقه بازي ره به جايي نبرد و در نهايت اين بازي با نتيجه مساوي بدون گل خاتمه يافت. تلاش تيم‌ملي به حضور در بازي رده‌بندي ختم شد. اين ديدار نتيجه خوبي براي ايران به همراه داشت. ايران 3 - كره‌شمالي صفر، اين نتيجه‌اي بود كه در بازي رده‌بندي 1980 رقم خورد. حسين فركي مربي امروز سپاهان در آن بازي زننده 2 گل از 3 گل تيم ايران بود و ديگر گل ما توسط بهتاش فريبا به‌ثمر رسيد.
1984 (میزبان : سنگاپور - مقام ایران: چهارم)
در اين دوره از بازي‌ها مصاف اول‌مان با تيم‌ملي امارات بود. بازي را با 3 گل به سود خود پايان برديم. حميد عليدوستي، ناصر محمدخاني و شاهرخ بياني كه در آن برهه از زمان در زمره نابغه‌هاي فوتبال ايران بودند دروازه امارات را گشودند. اين شروع خوب نويد قهرماني را مي‌داد اما نه تنها به ديدار پاياني راه نيافتيم بلكه در بازي رده‌بندي مقابل كويت با نتيجه يك- يك متوقف شديم و متأسفانه در ضربات پنالتي نتيجه را 5-3 باختيم. در اين بازي ناصر محمدخاني و جعفر مختاري‌فر پنالتي خراب كردند.
1998 (میزبان : قطر - مقام ایران: سوم)
گل‌هاي كريم باوي و فرشاد پيوس رأي به برتري‌مان در بازي نخست با قطر داد. ما در اين دوره از بازي‌ها در مرحله نيمه‌نهايي مغلوب شديم و بالاجبار در بازي رده‌بندي حضور يافتيم و بازي با تيم چين را تجربه كرديم. بازي دو تيم در وقت قانوني با نتيجه مساوي بدون گل خاتمه يافت اما در ضربات پنالتي روي واكنش‌هاي ديدني احمدرضا عابدزاده چين را 3 بر صفر شكست داديم. بي‌جهت نبود كه به احمدرضا لقب عقاب آسيا را داده بودند.
1992 (میزبان : ژاپن - مقام ایران: حذف در مرحله مقدماتي)
اين براي اولين بار بود كه تيم‌ملي در مرحله مقدماتي حذف مي‌شد. اگر چه در بازي نخست موفق شديم با گل‌هاي فرشاد پيوس و مرحوم سيروس قايقران كره‌شمالي را 2 بر صفر شكست دهيم اما اين براي صعود كافي نبود و تساوي بدون گل در برابر امارات و همچنين شكست در برابر ژاپن با يك گل رأي به حذف ما داد. در نهايت تيم‌ملي مغموم و دست خالي به تهران بازگشت. دستاورد اين تورنمنت سرخوردگي اهالي فوتبال و انتقاد رسانه‌هاي گروهي از تيم‌ملي و كادرفني بود.
1996 (میزبان : امارات - مقام ایران: سوم)
تيم‌ملي با باخت 2 بر يك در برابر تيم عراق استارت زد. زننده تك گل ايران در اين بازي علي دايي بود اما تيم جوان محمد مايلي‌كهن بازي به بازي بهتر مي‌شد و پيروزي 6-2 ايران در برابر كرهجنوبي نقطه اوج تيم‌ملي بود. حيف كه در بازي نيمه‌نهايي شكست خورديم و بار ديگر مجبور به حضور در ديدار رده‌بندي شديم آن هم در برابر كويت. با وجود گل علي دايي اين بازي با نتيجه مساوي يك - يك خاتمه يافت اما در ضربات پنالتي 3-2 بازي را برديم و سوم شديم.
2000 (میزبان : لبنان - مقام ایران: حذف در مرحله يك چهارم نهايي)
بازي اول ما در جام ملت‌هاي 2000 لبنان با تيم‌ملي ميزبان بود. شروع توفاني نويد قهرماني مي‌داد اما حيف كه تيم‌ملي با مربيگري جلال طالبي اسير يكسري مسائل حاشيه‌اي شد و در مرحله يك چهارم نهايي با باخت مقابل كرهجنوبي نتوانست روي سكو برود. علي دايي، كريم باقري و حميد استيلي زننده گل‌هاي تيم‌ملي در بازي اول بودند. البته حميد استيلي در اين بازي دو گل به‌ثمر رساند و نتيجه نهايي 4- صفر به سود ايران بود. مسائل حاشيه‌اي اين جام تا ماه‌ها خوراك رسانه‌ها بود.
2004 (میزبان : چين - مقام ایران: سوم)
مثل هميشه اين بار هم در شروع خوب بوديم. تايلند در بازي با ما حرف خاصي براي گفتن نداشت و با 3 گل مغلوب شد. رضا عنايتي، جواد نكونام و علي دايي زننده گل‌هاي تيم‌ملي در اين بازي بودند. با اين حال حسرت حضور در ديدار پاياني برايمان تكرار شد و بار ديگر مجبور به حضور در ديدار رده‌بندي شديم. در مصاف بحرين با نتيجه 4-2 پيروز شديم. جواد نكونام و علي كريمي هركدام يك گل و علي دايي 2 گل براي ايران به‌ثمر رساندند.
2007 (میزبان : اندونزي، مالزي، تايلند و ويتنام - مقام ایران: حذف در مرحله يك چهارم نهايي)
مصاف‌مان با ازبكستان 3 امتياز ارزشمند برايمان به همراه داشت. هر چند سخت اما با نتيجه 2 بر يك و با گل‌هاي سيد جلال حسيني و جواد كاظميان پيروز شديم. باخت به كرهجنوبي در مرحله يك چهارم نهايي، هم براي تيم‌ملي گران تمام شد و هم براي امير قلعه‌نويي. البته نتيجه‌اي كه در وقت قانوني اين بازي رقم خورد صفر - صفر بود اما در پنالتي 4-2 نتيجه را واگذار كرديم. رسول خطيبي و مهدي مهدوي‌كيا ضربات پنالتي خود را گل نكردند.
2011 (میزبان : قطر - مقام ایران: حذف در مرحله يك چهارم نهايي)
بازي ابتدايي ما در برابر تيم عراق بود. با گل‌هاي غلامرضا رضايي و ايمان مبعلي كه هر دويشان اين روزها پيراهن تيم نفت تهران را برتن دارند بازي را 2 بر يك به سود خود پايان برديم اما يك بار ديگر در مرحله يك چهارم نهايي به كرهجنوبي خورديم و متأسفانه بازي را باختيم و دست‌مان از جام كوتاه ماند. نزديك به چهار دهه و اگر بخواهيم دقيق اشاره كنيم 39 سال از آخرين قهرماني‌مان در جام ملت‌هاي آسيا مي‌گذرد اما به گواه تاريخ نبايد نگران شروع بازي‌ها باشيم چون در بيشتر بازي‌هاي نخستين، پيروز بوده‌ايم.
دايي همچنان ركورددار جام ملت‌ها
علي دايي همچنان با 14 گل زده بهترين گلزن تاريخ جام ملت‌ها طي 15 دوره برگزاري اين رقابت‌ها محسوب مي‌شود و شانزدهمين دوره اين بازي‌ها در حالي برگزار مي‌شود كه در اين دوره خطر جدي ركورد دايي را تهديد نمي‌كند.
اگرچه در جدول برترين گلزنان تاريخ جام ملت‌ها بازيكنان 8، 9 يا 10 گله هم ديده مي‌شود اما همگي آنها همچون دايي از دنياي فوتبال كناره‌گيري كرده‌اند و نزديك‌ترين تعقيب‌كننده، يونس محمود 31 ساله و 6 گله از عراق است كه در اين رقابت‌ها حاضر است و پس از او اسماعيل عبداللطيف 28 ساله از بحرين و كوبا چئول 25 ساله از كره در استراليا حضور دارند كه بعيد به نظر مي‌رسد هيچ‌كدام بتوانند در اين جام به ركورد علي دايي برسند. برترين گلزنان تاريخ جام ملت‌ها به شرح زير هستند:
14 گل: علي دايي (ايران)
10 گل: لي اونگ گوك (كرهجنوبي)
9 گل: نائو هيرو تاكاهارا (ژاپن)
8 گل: جاسم الهويدي (كويت)
7 گل: بهتاش فريبا (ايران)، حسين كلاني (ايران)، چوي سون هو (كره جنوبي)، فيصل الدخيل (كويت)
6 گل: يونس محمود (عراق)، ياسر القحطاني (عربستان)، الكساندر گينريخ (ازبكستان)
5 گل: علي كريمي (ايران)، علي جباري (ايران)، اسماعيل عبداللطيف (بحرين)، علا حبيل (بحرين)، اكينوري نيشيزاوا (ژاپن)، ووسانگ كئون (كره جنوبي)، كوچا چئول (كره جنوبي)، ناهوم استلهاخ (رژيم اشغالگر)، شائو جيائي (چين)
ايران؛ ركــــورددار در جام ملت‌ها
تاكنون 32 تيم تجربه حضور در رقابت‌هاي جام ملت‌هاي آسيا را داشته‌اند و تيم ملي فلسطين سي و سومين تيمي خواهد بود كه اين مهم را تجربه خواهد كرد اما در اين بين ايران و كره جنوبي كه سيزدهمين حضور خود را تجربه خواهند كرد ركورددارند البته كره جنوبي كه از دوره اول جام ملت‌ها حضور داشته در 3 دوره از حضور در مرحله نهايي بازمانده اما ايران كه از دوره چهارم در اين رقابت‌ها شركت كرده طي 13 دوره اخير به صورت متوالي حاضر بوده و از اين حيث داراي ركورد منحصر به فردي در آسياست؛ ضمن اينكه ايران با 58 بازي در جام ملت‌ها از اين نظر نيز ركورددار است. ايران همچنين با پيروزي در 58 درصد ديدارهاي خود در جام ملت‌ها پيروزترين تيم تاريخ اين بازي‌ها، با قبول شكست در 12 درصد ديدارهايش كم‌شكست‌ترين تيم رقابت‌هاست، ايران همچنين از نظر ميانگين در گل زده و گل خورده در جمع برترين تيم‌هاي تاريخ جام ملت‌ها بوده و تنها تيمي است كه ميانگين بيش از 2 امتياز از دو ديدار در جام ملت‌ها كسب كرده است.
10 تيم برتر تاريخ جام ملت‌ها از نظر امتياز به شرح زير هستند:
ارسال نظر