جایزه ای سیاسی به نام «توپ طلا»

طرفداری: "وقتی فصل گذشته در مراسم اهدای توپ طلا حاضر شده بودم، چیزهای زیادی را یاد گرفتم. همان ابتدا که به آن‌جا رسیدم به همسرم گفتم که من بازنده خواهم بود. سیاست‌های زیادی وجود دارد، می دیدم که سپ بلاتر چگونه رونالدو را در آغوش می گیرد و تمام اعضای خانواده او آنجا حضور داشتند. من احمق نیستم، واضح بود که او برنده توپ طلا خواهد بود." - فرانک ریبری در گفتگو با نشریه بیلد آلمان

از زمان به وجود آمدن جایزه ای به نام توپ طلا که ۵۹ سال از آن می گذرد و بعدها ادغام این جایزه با، جایزه بهترین بازیکن سال فیفا در ۲۰۱۰، هنوز هم بسیاری معتقدند که این جایزه تحت عنوان توپ طلای فیفا، تنها یک جایزه پر از سیاست است. "

در طول سال های اخیر، ژوزه مورینیو، زلاتان ابراهیموویچ، دیگو مارادونا و حتی مانوئل نویر و کریستیانو رونالدو نامزدهای دریافت توپ طلای ۲۰۱۴، بارها صحبت های ریبری را تکرار کرده اند.

شواهد نشان می دهد که آن‌ها کاملاً حق دارند نسبت به این مسائل چنین واکنشی داشته باشند.


در سال ۲۰۱۴، تقریباً تمام چهره های شاخص باشگاه بارسلونا و وابسته به کشور آرژانتین، لوئیز انریکه، لوئیز سوارز، بارتومئو، تاتا مارتینو و مارچلو بیلسا از لیونل مسی حمایت کرده اند. از طرفی هر شخصی که به رئال مادرید و کشور پرتغال وابسته بوده، کارلو آنچلوتی، گرت بیل، مارسلو، پپه، رونالدو برزیلی، از کریستیانو رونالدو حمایت کرده اند، آلمان‌ها نیز همگی از مانوئل نویر حمایت کرده اند.

مشخصاً آن‌ها به این مسئله که به دنبال بهترین بازیکن سال باشند توجه نمی کنند و به سادگی به لابی برای باشگاه خود و یا هموطنشان فکر می کنند. این جنبه از صورت مسئله، با نگاهی به آرا مربیان و کاپیتان های تیم ملی در سال گذشته قابل مشاهده است. چزاره پراندلی و جیانلوئیجی بوفون به آندره آ پیرلو رأی داده اند. دشام و هوگو لوریس به فرانک ریبری. دیدیر دروگبا به یحیی توره، ماریو یپس به رادامل فالکائو. رابین فان پرسی به آرین روبن، دیگو لوگانو به لوئیز سوارز.

برای پیروز شدن در هر انتخاباتی، شما باید وارد جریان یک بازی شوید و بدون شک به رسانه ها نیاز خواهید داشت، ابزاری که به عنوان عنصر X در نظر گرفته می شود و به عنوان "قویترین موجودیت بر روی زمین که می تواند ذهن توده ی مردم را کنترل کند." توصیف می شوند. در اسپانیا، مارکا و AS وابسته به رئال مادرید هستند و وزنه سنگینی به سود رونالدو خواهند بود و از طرف دیگر ال موندو دپورتیوو و روزنامه Sport نیز مسی را حمایت می کنند.

زمان نیز بسیار مهم و حیاتی است. رئال مادرید و رونالدو در اکتبر ۲۰۱۳ به خاطر گفته های سپ بلاتر ریاست فیفا و خطاب کردن رونالدو به عنوان یک فرمانده و تقلید حرکات او، مشغول سرزنش کردن ریاست فیفا بودند.

رونالدو در توئیترش در واکنش به این موضوع نوشته بود: "برای آقای بلاتر سلامتی و طول عمر فراوان آرزو می کنم، او قطعاً شاهد موفقیت های تیم و بازیکنان مورد علاقه اش خواهد بود "

این مشخصاً از سوی رونالدو یک حرکت استادانه برای به نفع خود کردن آرا بود، او تهدید به بایکوت کردن مراسم گرفت و همین مسئله همه چیز را تغییر داد.

برای ماه‌ها ممکن است که یک کاندید به پیروزی نزدیک شود، امّا رأی دهندگان بیشتر اتفاقات روزهای نزدیک به انتخابات را به یاد می آورند. مشخصاً مسی و ریبری رقابت دوگانه ای برای کسب توپ طلا داشتند، امّا ناگهان فیفا به شکل عجیبی رأی گیری را تا اواخر نوامبر تمدید کرد و درخشش رونالدو مقابل تیم ملی سوئد و صعود این تیم به جام جهانی و اتفاقات اخیر باعث شد تا رأی ها به سمت او کشیده شود.

"افکار عمومی را جابجا کردند" -ابراز تأسف اولی هوینس ریاست باشگاه بایرن مونیخ نسبت به این موضوع

به نظر می رسد، مسائل و جنبه اخلاقی کاندیدا هم نسبت مستقیم با انتخاب او داشته باشد. علی رغم عملکرد فوق العاده لوئیز سوارز در تیم لیورپول، او حتی در لیست ۲۳ نفره کاندیداهای توپ طلا سال ۲۰۱۴ نیز قرار نگرفت. ظاهراً محرومیت چهار ماهه او به خاطر گاز گرفتن کتف کیه لینی در جام جهانی دلیل اصلی این اتفاق بود. اگر برای فعالیت های سیاسی، رسوایی واترگیت واشنگتن و شنودهای اطلاعاتی جمهوری دموکرات‌ خواه‌های، بدترین مسئله برای یک نامزد سیاسی باشد، به نظر می رسد، رسوایی اخلاقی نیز برای از دست دادن شانس کسب توپ طلا بدترین مسئله برای دوران فوتبالی یک بازیکن خواهد بود.

البته این مسئله اخلاقی همیشه نیز از سوی فیفا یکسان در نظر گرفته نشده است. در سال ۲۰۰۶، زین الدین زیدان در انتخاب بهترین بازیکن سال در رده دوم قرار گرفت، در حالی که در رأی گیری رسانه ها برای توپ طلا او ششم بود. این اتفاقات در حالی افتاد که او در فینال جام جهانی با ضربه سر به سینه مارکو ماتراتزی کوبیده بود.

لیست اولیه توپ طلا هر ساله توسط بخش کمیته فوتبال فیفا و خبرنگاران نشریه فرانس فوتبال انتخاب و منتشر می شود. این انتخابات پشت در های بسته انجام می شود و هنوز وضعیت و شرایط این انتخابات به صورت مبهم باقی مانده است.

در سال ۱۹۹۵، جورج وه‌آ بازیکن تیم میلان هر دو جایزه بهترین بازیکن سال و هم جایزه توپ طلا را ازآن خود کرد. بسیاری از رسانه ها مدعی بودند که این ترفند جدید فیفا برای بازاریابی جهانی است، چرا که یک بازیکن خارج از اتحادیه فوتبال اروپا این جایزه را تصاحب کرده است. به همین خاطر اگر یک بازیکن آفریقایی، آسیایی و یا آمریکای جنوبی در لیست اولیه حضور داشته باشد از نظر تجاری منفعت های زیادی برای فیفا به دنبال خواهد داشت.

انتخاب ستاره غنایی، آساموا جیان بالاتر از دیگو میلیتو آرژانتینی در ۲۰۱۰ شاید یکی از جنجالی ترین انتخابات فیفا باشد. جیان در تیم رنس فرانسه ۱۳ گل به ثمر رسانده بود و با این تیم به مقام نهمی لیگ فرانسه رسیده بود و سه گل در جام جهانی (دو پنالتی) را تبدیل به گل کرده بود. در طرف مقابل میلیتو برای اینتر ۳۰ گل به ثمر رسانده بود و با این تیم سه گانه اروپا را فتح کرده بود و دو گل تیمش در فینال لیگ قهرمانان اروپا و گل پیروزی بخش تیمش در فینال کوپا ایتالیا را نیز به ثمر رسانده بود.

حذف میلیتو از لیست فیفا، نشان داد که برند یک فوتبالیست چقدر ارزشمند خواهد بود. مطمئناً میلیتو به اندازه ستاره هایی چون مسی و رونالدو جنبه بازاریابی و منفعتی برای فیفا ندارد. چراکه او توجه کمتر رسانه های را در سال ۲۰۱۰ به خود جلب کرد. علاوه بر این، آدیداس به عنوان همکار رسمی فیفا، اسپانسر اختصاصی کفش های بازیکن دریافت کننده توپ طلا خواهد بود و همین مسئله باعث می شود تا حتی آدیداس نیز به دست داشتن در انتخابات بعضاً متهم شود.

مطمئناً مسائل سیاسی و اقتصادی و تأثیرش بر انتخابات، ایده آل نیست امّا به خوبی نشان می دهد که استعداد تنها برای برنده شدن کافی نیست، درست مانند یک انتخابات سیاسی. از سال ۱۹۵۶ تاکنون تنها یک دروازه بان و سه مدافع این جایزه را تصاحب کرده اند.

ژروم شامپانه که قرار است در سال جاری در انتخابات ریاست فیفا شرکت کند، به شدت این مسئله که جایزه توپ طلا یک جایزه سیاسی است را رد می کند، امّا او این مسئله که منابع خارج از فیفا در این انتخاب تأثیر دارند را تأیید می کند.

"چه کسی می گوید این جایزه سیاسی است؟ تمام مربیان و کاپیتان های تیم ملی رأی می دهند و شما می گویید این مسئله سیاسی است؟ این جایزه سیاسی است به خاطر اینکه برخی رهبران حق اعلام رأی خود را در جایگاهی که قرار دارند، ندارند. به عنوان یک رئیس و نامزد هیچ وقت به اولویتم در این مسئله فکر نکرده ام، احساس می کنم به من مربوط نیست."

"امروزه کاپیتان ها و بازیکنان تیم ملی و خبرنگاران در ۲۰۹ کشور دنیا در این رأی گیری شرکت می کنند و این انتخابات کاملاً فوتبالی است، اگرچه به نظرم تنها یک مسئله می تواند این جایزه را سیاسی کند و آن‌هم این است که برخی افراد می خواهند آقای X و آقای Y را پیروز انتخابات کنند." - ژروم شامپانه در گفتگو با سایت گل

مطمئناً نمی توان به سرعت به یک سیستم فوق العاده سالم برای این انتخابات دست پیدا کرد، امّا تغییراتی می تواند کمی اوضاع توپ طلا و نحوه انتخابات را برای مخاطبان شفاف تر سازد. شاید اولین گام این باشد که به هر ۲۳ بازیکن حاضر در لیست در بخش هایی مجزا امتیاز داده شود. به عنوان مثال از نظر عملکرد در تیم باشگاهی، در تیم ملی، عملکرد فردی، افتخارات تیمی، خلق لحظه ای بزرگ، استمرار جداگانه امتیاز داده شود.این می تواند یک بازتاب صحیح و دقیق تر از بهترین بازیکن سال به ما بدهد. یکی دیگر از تغییرات می تواند جلوگیری از رأی دادن کاپیتان ها و مربیان ملی و خبرنگاران به هموطن و یا هم بازی باشگاهی خود باشد.

متأسفانه فعلاً همچنان این جایزه برچسب "سیاسی" را یدک خواهد کشید.