پنج راهکار برای جلوگیری از تکرار ماجرای تبریز

هفته نامه تماشاگران امروز: اتفاقات هفته پایانی لیگ برتر در تبریز، کماکان سوژه محافل ورزشی و غیرورزشی است؛ تا جایی که هفته گذشته ریاست جمهوری هم در سفر به تبریز سعی در آرام کردن فضا داشت.

فارغ از اینکه عامل اتفاقات تبریز چه کسی یا گروهی بود، موضوع واضح، مظلوم واقع شدن هواداران تراکتور و به بازی گرفتن احساسات آنها بود. در چنین شرایطی هر کسی ممکن است واکنش خاصی نشان دهد. اینکه از جمع صد هزار هوادار پرشور، کمتر از یک چهارم آنها دست به تخریب استادیوم و خراب کردن جود زدند، نشان دهنده شعور بالای سه چهارم دیگر است.

پنج راهکار زیر، به خوبی می تواند از حوادثی مشابه آنچه در آخرین بازی لیگ در تبریز افتاد پیشگیری کند. راهکارهای پیشگیری در برنامه بازی ها، به نوعی الگوبرداری از مسابقات سری A است.

در ایتالیا هیچ گاه پیش نیامده تیمی از برنامه ریزی بازی هایش در طول فصل گله کند و تئوری توطئه را به این نسبت دهد، دلیل آن همین ظرافت های برنامه ریزی سری A است.

1- مهمانی در هفته آخر

در ایتالیا با توجه به سابقه اتفاقات بد در بازی های حساس، هیچ یک از دربی ها و رقابت های حساس، در هفته ابتدایی و انتهایی فصل برگزار نمی شوند. یعنی اگر در قرعه کشی برای مثال دربی رم یا بازی یوونتوس - ناپولی به هفته آخر بیفتد، همانند همین فصل، آن را یک هفته جابجا می کنند. تراکتوری ها غیر از تهران و تبریز، پایگاه هواداری در شهرهای دیگر ندارند. به طور یقین اگر آنها هفته آخر در شهری غیر از این دو و مقابل رقیبی نه چندان حساس بازی کنند، حتی در سخت ترین شرایط جدول هم اتفاق بدی نخواهد افتاد.

2- پایان کم حاشیه

تراکتور در سه هفته پایانی لیگ امسال، یک بار مقابل تیم همشهری (گسترش فولاد) و دو بار مقابل تیم های مدعی قهرمانی (استقلال که آن زمان فقط شانس سهمیه داشت و نفت در هفته آخر) بازی کرد. فشار روانی چنین موضوعی، قطعا هر هواداری را زودرنج می کند.

برای مثال سپاهان که قهرمان شد در همین بازه با استقلال خوزستان، نفت مسجدسلیمان و سایپای بی انگیزه بازی داشت و هوادارانش طعم واقعی آدرنالین را حس نکردند. اگر هفته های پایانی برای آنها، در بازی های متعادل تری به پایان برسد، قطعا هواداران این تیم فشار کمتری را تحمل خواهند کرد.

البته جدول در طی لیگ درست می شود اما از همین حالا می توان 5 تیم را از شانس های اصلی قهرمانی فصل بعد دانست و برای 5 تیم هم به سختی می توان شانس حضور در نیمه بالای جدول را متصور بود. در ایتالیا افتادن بازی حساس به هفته آخر غیرممکن است و رویارویی یک مدعی قهرمانی با دو مدعی طی دو هفته متوالی نیز هیچ گاه اتفاق نمی افتد.

3- میزبانی های سخت در فصل سرما

تبریز از جمله شهرهایی است که در زمستان، کلمه سرما را به بهترین شکل معنا می کند و فقط عاشقان واقعی فوتبال در این فصل به استادیوم یادگار امام می روند. برنامه ریزی لیگ در سال های گذشته طوری نبوده که بتوان با قاطعیت گفت کدام هفته در چه فصلی از سال برگزار می شود اما هفته های 20 تا 24 لیگ در فصول بالای 14 تیم، حتما در زمستان بوده است.

اگر تراکتور در نیم فصل اول بین هفته های چهارم تا هشتم چند بازی خارج از خانه مهم داشته باشد، در نیم فصل دوم این بازی ها بی تردید در فصل سرما برگزار خواهندش د. تجربه ثابت کرده در بازی های فصل زمستان به خاطر جو و فضای ورزشگاه ها، معمولا بازی ها به مراتب کم حاشیه تر هستند. تنها نمونه نقض آن، بازی تراکتور - استقلال در لیگ یازدهم بود که ترکی در همان دقایق ابتدایی بدون برخورد توپ به دست حاجی صفی پنالتی اخراج گرفت.

4- بلیت الکترونیک

ورزشگاه یادگار امام پس از اتفاقات هفته آخر تا همین لحظه به صورت کامل تعمیر نشده است. بدون غرض ورزی می توان تعداد صندلی های کنده شده ورزشگاه را شمرد و به سختی می توان عددی بیش از 2 هزار را برای آن متصور شد.

این در جایی است که بیش از صد هزار نفر از نزدیک تماشاگر بازی بودند. یعنی از هر پنجاه نفر، دست بالا فقط یک نفر به استادیوم آسیب رسانده است، ضمن اینکه شاید برخی بیش از یک صندلی کنده باشند و نمی توان چوب تر و خشک را با هم سوزاند.

اگر دوباره مسئله بلیت فروشی الکترونیک جدی گرفته شود و هر صندلی متعلق به شخص خاصی باشد، غیرممکن است که این اتفاق تکرار شود و افراد متخلف ناشناس باقی بمانند. طرح بلیت الکترونیک، در ابتدا در تبریز مورد آزمایش قرار گرفت و همین موضوع نشان می دهد رفاه حال تماشاگران تراکتورسازی چقدر موضوع مهمی برای گردانندگان فوتبال ایران بود.

مسئله مهمان نوازی مردم تبریز، موضوعی است که به تجربه ثابت شده اما در هر تیمی هواداران افراطی وجود دارند و اینکه از صد هزار هوادار، تعداد انگشت شماری از آنها دست به حرکات خارج از عرف بزنند موضوع عجیبی نیست.

در ایتالیا، پس از مرگ یکی از افسران پلیس در جریان مسابقات سری A، گیت و بلیت الکترونیکی برای همه استادیوم ها اجباری شد و هر استادیومی این امکانات را نداشت مجاز به برگزاری بازی با تماشاگر نبود؛ اتفاقی که باعث شد میلانی ها طی چند ساعت سن سیرو را برای بازی با لیوورتو مجهز به گیت الکترونیکی کنند.

در ایران حتی بعد از آسیب دیدن چشم سرباز احمدی در ورزشگاه نقش جهان، تلاشی برای جلوگیری از تکرار وقوع این فاجعه نشد و هنوز هر کدام از تماشاگران بازی های حساس می توانند یک سرباز احمدی دیگر شوند.