مقصد جدید لژیونرهای شکست خورده ایران

هفته نامه تماشاگران امروز: یک دهه قبل، درخشش هر بازیکنی در لیگ برتر فوتبال ایران موجبات انتقال او به کشورهای حاشیه خلیج فارس را فراهم می کرد. ستاره های فوتبال ایران در ازای دریافت مبلغی نجومی، از امیدواری برای بازی در اروپا دست می کشیدند و سقف آرزوهای شان را تا بازی برای تیم های عربی پایین می آوردند. با تزریق مبالغ بیشتر به باشگاه های ایرانی، روند انتقال بازیکنان به لیگ های حاشیه خلیج برای مدتی کند شد.

از چند سال قبل، بازیکنان ایرانی دوباره با پیشنهادهای متعددی از فوتبال قطر رو به رو شده اند اما به نظر می رسد حالا دیگر مسیر آنها رفته رفته از آخرین لیگ عربی نیز جدا خواهد شد. ماندگاری در فوتبال ایران یا بازی برای باشگاه های ضعیف تر اروپایی، تنها گزینه های پیش روی بازیکنان ایرانی در دوران بعد از فاصله گرفتن از فوتبال قطر نیستند. کشورهای شرق آسیا، به جذب ایرانی ها علاقه مند شده اند تا مقصد تازه ای برای لژیونرشدن در اختیار بازیکنان وطنی قرار بگیرد.

اعراب در برابر ایران

امارات، اولین کشور عربی بود که باشگاه هایش به شکل گسترده ای برای جذب بازیکنان ایرانی دست به کار شدند. آنها چندین سال از هافبک ها و مهاجمان ایرانی بهره بردند و قراردادهای سنگینی با ستاره های لیگ برتر امضا کردند. به محض درخشش یک چهره در فوتبال ایران، پیشنهاد اماراتی ها از راه می رسید. این روند تا چند سال قبل ادامه داشت اما تغییر نام لیگ فوتبال امارات و قرار گرفتن یک نام جعلی در عنوان این لیگ، موجب افزایش تنش ها بین دو کشور در حوزه فوتبال شد.


محمدرضا خلعتبری آخرین بازیکن ایرانی بود که در فوتبال امارات قرارداد بست اما حساسیت های نام لیگ امارات موجب شد او به هر قیمتی به ایران برگردد. مدیران ایرانی در مقابل انتقال واد نکونام به امارات نیز ایستادند تا دیگر هیچ بازیکنی از فوتبال ایران با پیشنهاد اماراتی ها رو به رو نشود.

روابط نه چندان صلح آمیز اخیر ایران و کشورهای عربی، بدون تردید روند انتقال بازیکنان ایرانی به این لیگ ها را تحت تاثیر قرار خواهدداد. حالا تنها این لیگ فوتبال قطر است که در بین همه لیگ های عربی هنوز هم به عنوان مشتری مهره های ایرانی باقی مانده اما بعید نیست که در آینده ای نزدیک، قانونی برای بازیکن نگرفتن از فوتبال ایران در این کشور نیز به تصویب برسد.

پایان پادشاهی

علی کریمی، جایزه بهترین بازیکن سال آسیا را در زمان بازی با پیراهن الاهلی دریافت کرد. او یکی از مهم ترین مهره های تاریخ این باشگاه بود و در امارات، حتی آنهایی که علاقه زیادی به فوتبال نداشتند، درخشش جادوگر شماره ۸ و حرکات تکنیکی او در زمین مسابقه را می ستودند. کریمی یک فوتبالیست پرستیدنی برای اماراتی ها بود و بهانه ای برای آن که آنها به دنبال بازیکنان ایرانی بیشتری در بازار نقل و انتقالات باشند.


فرهاد مجیدی نیز یکی از ستاره های مهم فوتبال امارات به شمار می رفت و سال ها در این کشور فوتبال بازی کرد و به عنوان بازیکن کمکی، به قهرمانی جام باشگاه های آسیا نیز رسید. بعدتر جواد کاظمیان و ایمان مبعلی هم سال های موفقی را در لیگ های عربی پشت سر گذاشتند و با ضربات ایستگاهی دیدنی شان سکوهای نه چندان شلوغ ورزشگاه های اماراتی را به وجود آوردند.
مهرزاد معدنچی حتی در یک فصل بهترین بازیکن خارجی سال فوتبال امارات شد اما بعد از این نسل، بازیکنان ایرانی شاغل در لیگ های عربی به ندرت تجربه موفقی در این لیگ ها داشتند تا جذب ایرانی ها به تدریج از اولویت باشگاه های ثروتمند حاشیه خلیج فارس خارج شود.

تنزل در قطر

مرتضی پورعلی گنجی، تازه ترین مهره ایرانی فوتبال قطر به شمار می رود. بازیکنی که وعده حضور در فوتبال اروپا را به خودش و تعقیب کنندگان فوتبال ایران داده بود اما در نهایت پای میز مذاکره با باشگاه السد نشست و به این باشگاه ثروتمند اضافه شد تا به بهانه همبازی شدن با ژاوی هرناندز، مبلغی باورنکردنی از این باشگاه دریافت کند.


بازیکنانی که مدتی قبل از مرتضی به این لیگ رفته اند اما شرایط خوبی در این کشور ندارند. مسعود شجاعی به زحمت، خودش را از فهرست مازاد باشگاه الغرافه جدا کرده اما همچنان با روزهای خوب فوتبالش فاصله بسیار زیادی دارد و بعید به نظر می رسد در قطر احیا شود. محمد نوری که بازوبند کاپیتانی پرسپولیس را برای پیوستن به مسیمیر پس زده بود، از همان هفته اول در آخرین رده جدول لیگ قرار گرفته و قطعا به همراه تیمش به دسته پایین تر سقوط خواهد کرد. پژمان منتظری به جز مصدومیت در آستانه جام ملت ها، آورده دیگری از لیگ قطر نداشته و اشکان دژاگه نیز بالاخره به پایین بودن سطح رقابت در لیگ قطر اعتراف کرد.

اوضاع بهترین بازیکن ایران در جام جهانی ۲۰۱۴ نیز از همه این مهره ها بدتر است. پولادی در دسته دوم فوتبال قطر بازی می کند و به نظر می رسد برای برنگشتن به ایران حتی حاضر است در رقابت های منطقه ای قطر هم توپ بزند. مجتبی جباری شاید تنها استثنای ایرانی این لیگ باشد اما حتی درخشش او نیز کافی به نظر نمی رسد تا نگاه ها به این نسل از لژیونرهای ایرانی تغییر کند. نسلی که به نظر می رسد ظرف مدتی نه چندان دور موجب خواهند شد که دیگر نه ایرانی ها تمایل زیادی به حضور در این لیگ سطح پایین اما سرشار از پول داشته باشند و نه خود قطری ها بازیکنان ایرانی استفاده کنند. تفاوت سطح لیگ قطر با لیگ ایران، شاید از تعداد سهمیه های دو کشور در لیگ قهرمانان مشخص باشد. در لیگ ۱۶ تیمی ایران، ۳ تیم به صورت مستقیم به لیگ قهرمانان راه پیدا می کنند اما در لیگ ۱۴ تیمی قطر، فقط و فقط یک تیم می تواند جواز صعود مستقیم به لیگ قهرمانان آسیای را به دست بیاورد.

سوژه جدید؛ شرق آسیا

به نظر می رسد باشگاه های شرق آسیا، مشتری های جدید مهره های ایرانی هستند. فوتبال چین در ماه های اخیر به جذب ستاره های لیگ برتر علاقه زیادی نشان داده است. آنها که از امضای قرارداد با سوپراستارهای دنیای فوتبال سود چندان زیادی نبرده اند، حالا به دنبال ستاره های آسیایی هستند و به نظر می رسد قوانین کنفدراسیون فوتبال آسیا در مورد جذب مهره های خارجی نیز آنها را به سمت امضای قرارداد با آسیایی ها سوق می دهد.


چینی ها در فصل گذشته موفق به جذب مرتضی پورعلی گنجی نشدند. بازیکنی که یکی از پدیده های جام ملت ها بود و بلافاصله بعد از پایان این جام، به تیانجین تدا پیوست. این فصل سخت اما مرتضی را مجاب نکرد که در فوتبال چین بماند و به پیشنهادهای دیگرش فکر نکند. چینی ها برای جذب جلال حسینی، کمال کامیابی نیا و چند بازیکن ایرانی دیگر نیز اقدام کردند و مبالغ جالب توجهی به آنها پیشنهاد دادند؛ اما به نظر می رسد شرایط خاص کشور چین، جذابیت چندانی برای فوتبالیست های ایرانی ندارد. حتی ستاره های حرفه ای دنبال فوتبال نیز نتوانسته اند در روزهای حضور در سوپرلیگ چین با شرایط غذایی این کشور و به طور کلی شرایط زندگی در چین کنار بیایند و مهره های ایرانی نیز به همین خاطر ترجیح می دهند در چین پا به توپ نشوند.

شرق آسیا اما همچنان مقصد بازیکنان ایرانی است. بازیکنانی که در لیگ برتر ایران جایگاه خوبی ندارند اما این فرصت را به دست می آورند تا در کشور تایلند، نقش مسی و رونالدو را بازی کنند.

ماساژ فوتبالی

تایلند، مقصد توریستی محبوب بسیاری از ایرانی ها به شمار می رود و اخیرا نیز تبدیل به یک مقصد فوتبالی برای بازیکنانی شده است که جایی در باشگاه های لیگ برتری ندارند. بهشاد یاورزاده که زمانی قرار بود جانشین نیکبخت واحدی در استقلال باشد، این روزها در تایلند توپ می زند و محسن بیاتی نیا نیز روزهای پایانی دوران فوتبالش را در این کشور سپری می کند.

اخیرا رضا حقیقی نیز به تایلند سفر کرده تا برای یکی از تیم های این کشور بازی کند و شاید در آینده ای نزدیک یکی از دروازه بان های مشهور ایرانی نیز به این لیگ اضافه شود.

فوتبال در کشورهای جنوب شرق آسیا، در مسیری رو به توسعه قرار دارد و بازار این لیگ ها می تواند برای بازیکنان ایرانی جذاب باشد. لیگ فوتبال تایلند جزو لیگ های درجه یک آسیایی نیست اما چند تیم خوب مثل بوریرام دارد که البته هنوز به سراغ ایرانی ها نیامده اند و شاید در آینده ای نزدیک موفق به جذب بازیکنان بهتری از لیگ برتر شوند. آنها قراردادهای خوبی به ایرانی ها پیشنهاد می کنند و کیفیت زندگی در این کشور توریستی نیز برای فوتبالیست ها جذاب به نظر می رسد.

تایلند، مسیر زندگی حرفه ای لژیونرهای ایرانی را تغییر داده است. حالا دیگر لژیونرهای فوتبال ایران یا تلاش می کنند به اندازه حضور در اروپا خوب باشند یا فوتبال شان را در شهرهای جذاب و استادیوم های پرتماشاگر تایلند دنبال کنند. در کشوری که حاشیه های شان را زیر ذره بین قرار نمی دهد و با هر درخشش کوچک، آنها را تبدیل به تیتر یک جلد روزنامه ها می کند.