انتخابات فیفا: سیرک کوتوله ها

طرفداری: چند نفری پای تلویزیون ها نشسته بودند و جزئیات انتخابات فیفا را دنبال می کردند. سایرین در اینترنت اخبارش را پی می گرفتند. انتخاب رئیس جدید فیفا اگر حداقل نه اهمیت بلکه جذابیت رسانه ای پیدا کرده بود. حال و هوایی یادآور مبارزات انتخاباتی برای تعیین رئیس جمهور بعدی ایالات متحده. رئیس جمهوری که یا جمهوری خواه خواهد بود یا دموکرات. احتمالا دانلد ترامپ یا هیلاری کلینتون... نکته این است در انتخابات ایالات متحده هر یک از این نامزدها برگزیده شوند به حزبی تعلق دارند که راه و رسم تثبیت شده ای دارد. هر کدام به کاخ سفیر بروند همانی خواهند بود که باید باشند. می گویند سیاست، سیاست است و نمی توان با سخنرانی و وعده چیزی را دگرگون کرد.

حالا انتخابات فیفا پایان یافته است. رئیس جدید وارد شده و رئیس قدیم به تاریخ پیوسته است. ولی آیا به راستی چیزی تغییر کرده است؟ باید صبر کرد، ولی همین حالا خیلی ها با صدای بلند می گویند نه چیزی تغییر نخواهد کرد. می گویند رئیس جدید تمام و کمال یادآور رئیس قدیم است. یک سوییسی رفته و یک سوییسی دیگر آمده ( این که حتی محل تولد رئیس جدید فقط شش مایل تا محل تولد رئیس قدیم فرق دارد بامزه است). رئیس جدید یکی از نزدیک ترین همکاران بلاتر و پلاتینی بوده و هست. مردی است از جنس سپ با همان خصایص، ولی البته جوان تر و چون وکیل هم هست احتمالا باهوش تر. به همین دلیل رئیس جدید را یکی از اعضای مافیای سوییسی فیفا می خوانند. چنان که بلاتر در بیانیه ای از انتخاب جیانی اینفانتینو استقبال کرد و او را مردی بسیار باتجربه و اهل سیاست خوانده است.

اینفانتینو ۴۵ ساله سال ها است همین اطراف بوده است. یکی از مدیران قدیمی که از ۲۵ سالگی با یوفا همکاری داشته و اطراف پلاتینی پرسه زده است. پیش از این احتمالا خیلی ها اینفانتینو را در قرعه کشی های لیگ قهرمانان دیده بودند. همان مرد آرامی که می تواند به پنج زبان حرف بزند: ایتالیایی، آلمانی، انگلیسی، اسپانیایی و عربی (چرا که همسرش لبنانی است). یک سوییسی ایتالیایی تبار که ادعا کرده طرفدار اینتر است و به تعبیری نشان داده فوتبال را می شناسد. ولی آنهایی که زندگی حرفه ای اینفانتینو در فوتبال اروپا را دنبال کرده اند به جزئیات مدیریتی جدی تری اشاره می کنند. به این که رویکردش به سود غول های میلیونر اروپا بوده، برابر تغییر سیستم انتقال بازیکنان که باز هم به سود بزرگان بوده مقاومت کرده و در چگونگی تقسیم درآمد لیگ قهرمانان، باشگاه های کوچک را نادیده گرفته است. به همین دلیل در هر حالی که ساعتی از انتخاب او به عنوان رئیس جدید فیفا سپری نشده خیلی ها خاطر نشان می کنند دست او همیشه در کاسه ای بوده که به بلاتر و پلاتینی تعلق داشته است. این که او قایق فیفا را تکان شدیدی نخواهد داد. هرگز، هیچ وقت.

اینفانتینو ماه های اخیر را به سفر برای جمع کردن رای سپری کرده بود. با انجام بیش از صد سفر (شامل سفر پر حاشیه به تهران و دیدار با علی کفاشیان و حرص و ولع همه برای نشستن با او سر یک میز)، سفرهایی که حداقل نیم میلیون یورو هزینه داشته اند و مثل همیشه از سفره فیفا و میزبانان - شامل فدراسیون فوتبال ایران - پرداخت شده اند. در حالی که مبارزان انتخاباتی سیاسیون مثلا از نوع ترامپ و کلینتون هزینه های شان را از جیب خودشان می پردازند. با این وصف اینفانتینو مثل سیاسیون حرف زده است. قول داده سهم هر ۲۰۹ کنفدراسیون از ۵ میلیارد دلار درآمد جام جهانی ۲۰۱۴ دو برابر خواهد شد. به همین دلیل شیخ سلمان گفته فیفا حداقل تا ۲۰۱۸ با کمبود بودجه روبرو خواهد شد و قول و قرارهای اینفانتینو اساسی ندارد. اما طی دنبال کردن سخنان رئیس سوییسی جدید به واژه " Gift " به معنای "هدیه" برخورد خواهید کرد. البته او یادش نرفته واژه "اعتماد" را هم بر زبان آورد. همان چیزی که از فیفا و یوفا رخت بر بسته است. او تلاش کرده نشان دهد اهل تغییر است. در عین حال مشاوران رسانه ای اش همان هایی بوده اند که المپیک ۲۰۱۲ را برای لندن و جام جهانی ۲۰۲۲ را برای قطر به ارمغان آوردند و این نکته جلب نظر می کند.

اینفانتینو در دور اول فقط ۵ رای بیشتر - ۸۵ برابر ۸۰ - آورد و انتخاب رئیس فیفا برای اولین بار پس از ۱۹۷۴ به دور دوم کشیده شد. رای ها دیگر بار داده شدند، شمرده شدند و او این بار شیخ سلمان بن ابراهیم آل خلیفه را بی اثر خواند. پشت سر گذاشت. حالا سپ بلاتر پس از ۱۸ سال سلطنت و پنج بار رای گیری به سودش جایش را به سوییسی دیگری داده است. حالا جیانی اینفانتینو آن بالا نشسته است. او بالا رفت و جمله هایی که باید بر زبان می آورد را بر زبان آورد "... دوستان عزیز نمی توانم در این لحظه احساساتم را بر زبان آورم. ما تصویر مثبتی از فیفا را دوباره شکل خواهیم داد. ما باید به فیفا افتخار کنیم."

ولی آن چه فیفا را در عصر هاولانژ و بلاتر به تباهی کشاند ساختار فیفا بوده است. ترکیبی که می تواند هر کسی در آن مسند را به دیکتاتوری از نوع بلاتر بکشاند. چنان که حضور دیرپای علی کفاشیان بر مسند ریاست فوتبال ایران از دل همان ساختار آمده، بی آن که او طی همه این سال ها پاسخگوی پرسش های پرشمار باشد. این که اینفانتینو ساختار فیفا را تغییر دهد در هاله ای از ابهام قرار دارد. هر چه باشد همان مدیر سوییسی است که در سوییس زندگی می کند و زیر سایه قواعد فیفا حکم خواهد راند. به همین دلیل در نخستین واکنش ها به نشستن او بر مسندی که به بلاتر تعلق داشت از جمله "همان کثافت همیشگی در کاغذ کادوی نو" استفاده کرده اند. این که مرد بلند قد در سیرک کوتوله ها چیزی را دگرگون نخواهد کرد، نه نخواهد کرد. در حالی که فیفا به دگرگونی نیاز دارد و نه فقط یک رئیس جدید.