لباس تیم ملی، بحران شش ساله

ایران ورزشی: انگار مشکلات تیم ملی قرار نیست تمام شود. حتی در روزهایی که خبری از اردو نیست و کی‌روش به پرتغال برگشته، موضوع لباس تیم ملی دوباره جنجالی شده و حدود یک ماه مانده به بازی با قطر و چین معلوم نیست ملی‌پوشان با چه لباسی بازی خواهند کرد. اگر حریفان تیم ملی از قطر و چین گرفته تا ازبکستان و کره‌جنوبی در رنکینگ فیفا پایین‌تر از ایران هستند و بردن آنها دور از دسترس نیست، موضوعاتی مثل زمین تمرین، تاخیر در پرداخت دستمزد مربیان و پاداش بازیکنان و حالا هم کیفیت لباس تیم ملی مشکلات خودساخته‌ای است که می‌تواند صعود تیم ملی به جام‌جهانی را به دردسر بیندازد.

اگر در دفعات قبل کی‌روش به لباس‌های تیم ملی معترض بود، این بار گزارش برنامه نود دوباره این بحث را داغ کرد. در این برنامه چند موضوع مهم مطرح شد که هنوز پاسخی به آنها داده نشده است. مهم‌ترین نکته کیفیت پایین لباس‌های جیووا است که جنس مرغوبی ندارد و مشخص شد در ایران تولید می‌شود.

تاج هم تایید کرد که کادر فنی تیم ملی 23 ایراد به این لباس گرفته و حالا این شرکت ایتالیایی موظف است آنها را برطرف کند. رییس فدراسیون فوتبال اضافه کرد که مذاکراتی با شرکت آدیداس صورت گرفته و این شرکت معتبر توافق کرده یک میلیون دلار البسه رایگان به تیم ملی بدهد و فدراسیون هم یک میلیون دلار البسه از این شرکت بخرد.

این در حالی است که نماینده جیووا مدعی است بندی برای فسخ این قرارداد وجود ندارد. اگر ادعای شرکت ایتالیایی صحت داشته باشد، فسخ یکطرفه قرارداد بار حقوقی دارد و فدراسیون مجبور به پرداخت غرامت می‌شود. گفته می‌شود طراحی‌های جدید شرکت جیووا به دست فدراسیون رسیده، ولی در جلسه‌ای که برای بررسی این لباس‌ها با حضور ساکت، پیروانی و نمایندگان جیووا برگزار شده، فدراسیون یک بار دیگر نسبت به این طراحی‌ انتقاد کرده است و حالا این شرکت باید در زمان کوتاه باقیمانده طرح جدیدی تهیه کند.

قرارداد با شرکت‌های معتبر ممکن است؟

باور عمومی این است که فدراسیون برای اسپانسرینگ باید سراغ شرکت‌های درجه یک تولید البسه ورزشی مثل نایکی و آدیداس برود، ولی این شرکت‌ها شرایط سختی برای انتخاب تیم دارند و تنها با تیم‌های باشگاهی و ملی که فروش چند میلیونی البسه آنها تضمین شده باشد، قرارداد می‌بندند.

نکته دیگری که می‌تواند این شرکت‌ها را به عقد قرارداد با یک تیم علاقه‌مند کند، وجود ستاره‌های بین‌المللی است که بتوانند تبلیغی برای این برند باشند که این یکی هم در مورد تیم ملی صدق نمی‌کند.

سومین موضوع مهم که به ویژه در اسپانسرینگ تیم‌ها در جام جهانی اهمیت دارد، شانس برد آنها در این تورنمنت است. این احتمال با فرمولی مشابه فرمول محاسبه رنکینگ فیفا محاسبه می‌شود. هرچند تیم ملی بالاترین تیم آسیایی در رنکینگ فیفاست، ولی در چهار حضور قبلی‌اش در جا‌م‌جهانی فقط یک برد داشته است. مشکلات سرمایه‌گذاری و نبود قانون کپی‌رایت در ایران هم عقد چنین قراردادی را پیچیده‌تر می‌کند. تمام موارد بالا نشان می‌دهد حداقل در شرایط فعلی امکان عقد قرارداد اسپانسرینگ با این شرکت‌ها وجود ندارد و چنین انتظاری واقع‌بینانه نیست.

پیشنهاد آدیداس که تاج هم در برنامه نود به آن اشاره کرد، تاییدی بر همین موضوع است، چرا که این شرکت آلمانی پیشنهادی برای اسپانسرینگ نداده و تنها حاضر شده لباس‌هایی در تعداد بالا با قیمت ارزان‌تر به فدراسیون فوتبال بدهد.

چرا مدیران وقت فدراسیون پاسخگو نیستند؟

ابهام بزرگ قرارداد جیووا به زمان عقد آن برمی‌گردد. این قرارداد در آخرین روزهای ریاست کفاشیان امضا شد و فدراسیون فعلی چاره‌ای جز تعهد به آن ندارد، در حالی که تا شروع مرحله مقدماتی جام جهانی زمان کافی وجود داشت و بهتر بود این ماموریت به فدراسیون جدید سپرده می‌شد. کفاشیان، رییس فدراسیون وقت و درخشان، رییس کمیته بازاریابی هنوز حاضر به پاسخگویی درباره این قرارداد نشده‌اند و همین مساله ابهامات درباره آن را بیشتر می‌کند.

این نخستین بار نیست که انتخاب لباس از سوی کمیته بازاریابی جنجالی می‌شود و کی‌روش پیش از جام جهانی ۲۰۱۴ هم اعتراض زیادی به کیفیت البسه آل‌اشپورت داشت. این در حالی است که این کمیته با رد پیشنهادهای بهتری که در آن زمان وجود داشت سراغ این شرکت رفت و این انتخاب در همان زمان هم حرف و حدیث‌های زیادی داشت.

در سال 2011، وقتی فدراسیون قراردادش با لگیا را فسخ کرد، پیشنهاد خوبی از شرکت «بوردا» رسید.

این شرکت که در آن زمان پیراهن تیم‌های بل‍ژیک، تونس، توئنته هلند و ولورهمپتون را تامین می‌کرد، حاضر شده بود ۸۰۰ هزار دلار لباس به قیمت عمده‌فروشی به تمام رده‌های تیم ملی بدهد و علاوه بر آن تا سال ۲۰۱۴، سالانه مبلغ ۳۰۰ هزار دلار به تیم ملی پرداخت کند.

این نخستین بار در تاریخ ورزش ایران بود که یک شرکت حاضر می‌شد علاوه بر تامین لباس، پول هم پرداخت کند. مک‌درموت، مربی وقت تیم ملی هم به نمایندگی از کی‌روش کیفیت لباس‌ها را تایید کرد، ولی فدراسیون به بهانه‌های مختلف با این شرکت قرارداد نبست و سراغ آل‌اشپورت رفت که در آن زمان اسپانسر هیچ تیم فوتبال مهمی نبود و فقط به خاطر تولید لباس و دستکش دروازه‌بانی شهرت داشت.

قرارداد این شرکت شامل پرداخت ۲/۱ میلیون دلار لباس به قیمت تک‌فروشی بود، ولی هیچ پولی به ازای قرار گرفتن لوگویش روی پیراهن تیم ملی پرداخت نمی‌کرد. این ماجرا در آن زمان رسانه‌ای نشد و کمیته بازاریابی فدراسیون هم اشاره‌ای به آن نکرد، همانطور که درباره قرارداد جیووا هم سکوت کرده و احتمالا منتظر است که ماجرا مشمول مرور زمان شود.