چطور می شود میزان مصدومیت را کاهش داد؟

وبسایت نود: ماهیت بازی فوتبال باعث آسیب های مکرر در این ورزش شده است. در سال ۲۰۰۰ فیفا هزینه آسیب های اتفاق افتاده در فوتبال را طی یک سال حدود ۳۰ بیلیون دلار محاسبه کرد!

شاید جالب باشد که بدانید احتمال مصدومیت در بازی فوتبال هزار برابر مشاغل صنعتی پرخطر است. به عبارت دیگر یک بازیکن فوتبال، به نسبت شخصی که شغل پرخطری دارد (برای مثال کارگر معدن) ۱۰۰۰ برابر احتمال آسیب دیدگی و مصدومیتش بیشتر است!

قطعا یکی از مهمترین ابزار باشگاهها، بازیکنان هستند که از دست دادن آنها به دلیل مصدومیت چالش بزرگی برای هر تیمی محسوب می شود. طی سالیان اخیر هدف فیفا و دیگر نهادها این بوده است که این مصدومیتها تا حد ممکن کنترل کنند و به میزان ایده آلی کاهش دهند تا سلامت بازیکنان حفظ شود.

باشگاههای بزرگ جهان هم به دنبال راهکارهایی برای کاهش این معضل بزرگ هستند. پیشگیری و کاهش آسیب دیدگی ها بحثی بسیار مهم و حیاتی است که امروز مورد توجه دنیای فوتبال قرار گرفته است. به ویژه که تحقیقات ثابت کرده اند مصدومیت های خارج از حد استاندارد می تواند نتایج یک تیم و در نهایت سرنوشت یک تیم را در پایان لیگ تحت تاثیر قرار دهد.

دلایل مصدومیت در بازی فوتبال

عوامل زیادی در بروز مصدویت در فوتبال نقش دارند که به دو دسته تقسیم می شوند: فاکتورهای درونی و خارجی؛ فاکتورهای درونی عوامل مرتبط با خود ورزشکار است و فاکتورهای خارجی عوامل بیرونی است که بر مصدومیت های بازیکنان فوتبال اثرگذار هستند.

عوامل مصدومیت در فوتبال

فاکتورهای درونی: سن، سطح آمادگی ورزشکار، جنسیت، ترکیب بدن، سابقه قبلی مصدومیت، وضعیت روحی روانی، آناتومی ورزشکار

فاکتورهای خارجی: کیفیت زمین تمرین یا مسابقه، تمرین نامناسب، استراحت ناکافی، آب و هوا، سطح خشنونت حریف، نقش مربیان و داوران

همچنین میزان احتمال آسیب دیدگی در طی مسابقه ۵ الی ۱۵ برابر زمان تمرین است و اکثر آسیب دیدگی ها در حین بازی رخ می دهد. این مسئله احتمالا به علت شدت و فشار بیشتر مسابقه نسبت به تمرین است. در واقع محیط تمرین کنترل بیشتری برای پیشگیری از آسیب دیدگی ها دارد و مسابقه غیرقابل پیش بینی است. به همین دلیل در زمانهایی که فشردگی بازی تیمها زیاد می شود خستگی، افت عملکرد و مصدومیت ها هم بیشتر بروز پیدا می کنند.

-آسیب های رایج در بازی فوتبال

مصدومیت ها در فوتبال به ۲ بخش برخوردی و یا غیر برخوردی تقسیم می شود. امروزه مصدومیت های غیربرخوردی در فوتبال مدرن توجیه پذیر نیست. هدف تمام مربیان و کادر پزشکی تیمها کاهش مصدومیت های غیربرخوردی تا حد ممکن است. بیش از ۸۰ درصد مصدومیت ها در بازی فوتبال در اندام تحتانی (پاها) اتفاق می افتد. آسیب های کشاله، همسترینگ، زانو و مچ پا اصلی ترین مصدومیت های رایج در فوتبال هستند. بیشترین آسیب دیدگی در بازی فوتبال کشیدگی همسترینگ است. بعد از کشیدگی همسترینگ بیشترین مصدومیت ها مربوط به آسیب های زانو است.

-راهکارهای پیشگیری از آسیب دیدگی در فوتبال

بحث بر سر این نیست که آسیب دیدگی ها در بازی فوتبال صفر شود. با توجه به ماهیت بازی فوتبال این کار تقریبا غیرممکن است. اما می توان مصدومیت های بی مورد و قابل کنترل را تا حد امکان کاهش داد که این مسئله می تواند یک مزیت بسیار عالی برای هر تیمی و مربیان آن باشد. به همین منظور روشها و متدهای مختلفی برا کنترل و پیشگیری از آسیب دیدگی ها استفاده می شود. فرآیند Screening & Prevention دو مقوله جدایی ناپذیر و رو به رشد در فوتبال مدرن است. منظور از Screening بررسی دقیق هر ورزشکار و آشکارساختن جنبه های پنهان و مستعد آسیب دیدگی برای هر بازیکن است.

به عبارت ساده و کاربردی در این فرآیند هر ورزشکار مورد بررسی دقیق قرار می گیرد و مشخص می شود که در چه ناحیه و چه مناطقی احتمال آسیب دیدگی او وجود دارد. این بررسی ها به عنوان تست های پزشکی پیش فصل در تمام تیمهای روز دنیا با جزئیات فراوان انجام می شود. در فوتبال ایران هم چند سالی هست این مسئله گستردگی بیشتری پیدا کرده است. بعد از انجام Screening و مشخص شدن نتایج آزمایشها نوبت اجرای مرحله Prevention است. تکنیک های Prevention به تمرینات و متدهایی گفته می شود که با هدف پیشگیری از آسیب دیدگی انجام می شود. با یک مثال ساده این دو روش روشن تر خواهد شد. فرض کنیم در تستهای پزشکی پیش فصل مشخص شده یکی از بازیکنان یک تیم کوتاهی عضلات همسترینگ را دارد حال با توجه به این اطلاعات مربی بدنساز آن تیم بایستی با بکارگیری تمرینات خاص و ویژه این مشکل را به مرور رفع و احتمال آسیب دیدگی همسترینگ این بازیکن را کاهش دهد. تشخیص کوتاه بودن عضلات همسترینگ آن بازیکن به عنوان فرآیند Screening و بکارگیری تمرینات خاص برای رفع این مشکل را تکنیک Prevention می گویند.

با توجه به این توضیحات برنامه های پیشگیری از آسیب به شدت رو به گسترش است. این برنامه ها صرفا انفرادی نیست و حتی به شکل گروهی و تیمی نیز در حال اجرا است. برنامه +۱۱ فیفا یکی از برنامه های پیشگیری از آسیب دیدگی است که چند سالی است توسط فیفا به باشگاهاهها و تیم های ملی ارائه و پیشنهاد شده است. این برنامه یک برنامه گرم کردن آسان و قابل استفاده است که نیاز به هیچ گونه ابزار و امکانات خاصی هم برای اجراء ندارد.

گزارش از پوریا جراحی، مربی بدنساز فوتبال