به بهانه نخستین سالگرد فوت یوهان کرویف

وبسایت نود: تعداد کمی از بازیکنان فوتبال هستند که هم رده پله، بکن باور و مارادونا قرار می گیرند. هرچند که یوهان کرویف هیچ قهرمانی با تیم ملی کسب نکرده است و تنها در یک جام جهانی حضور داشته است، با این وجود بدون هیچ بحثی اسطوره هلندی یکی از بازیکنان برتر تمام ادوار فوتبال است.

کرویف زیر سایه باشگاه آژاکس رشد کرد، جایی که مادرش کار می کرد و پدرش در زمانی که ۱۲ سال داشت به دلیل سکته قلبی از دنیا رفت. با این وجود کرویف جوان تنها تمرکز خود را روی یک مسئله معطوف کرد، تبدیل شدن به یک بازیکن فوتبال حرفه ای. او تمرینات رسمی خود را علی رغم وحشت مادرش از ۷ سالگی آغاز کرد و برای اینکه تمامی تمرکز خود را معطوف به فوتبال کند در ۱۳ سالگی مدرسه را ترک کرد. رینوس میشل که نقش عمده ای در پایه ریزی سیستم استعداد یابی آژاکس داشت تمرینات مخصوصی برای افزایش توان بدنی کرویف در نظر گرفت تا وی از نظر بدنی شرایط بهتری برای ادامه دوران فوتبال خود پیدا کند. کرویف از ۱۷ سالگی به تیم نخست آژاکس راه یافت و دو سال بعد از آن موفق شد به قهرمانی لیگ هلند دست یابد. وی به دلیل تکنیک بالایی که داشت و بازی خاصی که ارائه می داد خیلی زود به تیم ملی دعوت شد و با اینکه بازیکن هجومی بود از تکل زدن در میانه میدان ابایی نداشت. کرویف بازیسازی خاص بود که بازیکن هم تیمی را در موقعیتی مناسب صاحب توپ می کرد، توانایی او در این زمینه به گونه ای بود که به سختی می توان بازیکنی با سبک و توانایی مشابه او در گذشته و حال پیدا کرد. وی عموما بار تیم را به دوش می کشید و با اعتماد به نفسی مثال زدنی تیمش را به سوی موفقیت هدایت می کرد. وی همچنین با زبان رکی که داشت بی محابا افکارش را ابراز می کرد.

کرویف به عنوان یکی از بزرگترین بازیکنان تاریخ فوتبال، خیلی کم در تیم ملی به میدان رفت و اولین بازی رسمی خود را در تیم ملی مقابل مجارستان در سال ۱۹۶۶ به میدان رفت و تا اکتبر ۷۷ و زمانی که ۳۰ سال سن داشت ۴۸ بار لباس نارنجی تیم ملی هلند را به تن کرد. آخرین حضور او در تیم ملی مربوط به دیدارهای انتخابی جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین می شود و پس از آن از تیم ملی خداحافظی کرد. مهمترین لحظات کرویف در تیم ملی مربوط به جام جهانی ۱۹۷۴ آلمان می شود که این تیم در حالی وارد این مسابقات شد که انتظاراتی از آن ها نمی رفت، چراکه این تیم از نظر مربی مشکلاتی داشت و با توجه به ابراز رضایت بازیکنان این تیم از تاکتیک های رینوس میشل او را جانشین فادرهونک کردند. همه چیز در بهترین زمان ممکن با هم جور شدند و هلند پس از دیدارهای مرحله گروهی خیلی زود به یکی از مدعیان قهرمانی تبدیل شد.

تیم ملی هلند با توتال فوتبال معروف خود و سبکی که در بازی کرویف خلاصه می شد دنیای فوتبال را تسخیر کرد. با اینکه کرویف در پست هافبک تهاجمی و گاها مهاجم کاذب به میدان می رفت در هر نقطه از زمین که توانایی ایجاد خطر بیشتری برای حریف داشت حاضر بود و هم تیمی های او با انعطاف پذیری خاصی که داشتند نقش های مختلفی بر عهده می گرفتند و بدین ترتیب نقش و پست بازیکنان این تیم در حین بازی تغییر می کرد که این مسئله انقلابی در فوتبال آن دوره بود که همچون طوفان شرایط بازی را تغییر داد. در مرحله دوم مسابقات جام جهانی کرویف به گلزنی های خود ادامه داد و با دو گلی که مقابل آرژانتین به ثمر رساند باعث شد هلند به برتری ۴-۰ مقابل این تیم دست یابد تا شاید بهترین عملکرد هلند در طول مسابقات رقم بخورد. هلند پس از آن آلمان شرقی را با حساب ۲-۰ از پیش رو برداشت و در نیمه نهایی به مصاف تیم ملی برزیل رفت و موفق شد آن تیم را نیز با حساب ۲-۰ از پیش رو بردارد. کرویف در این دیدار گل دوم هلند را به زیبایی هرچه تمام تر با ضربه والی به ثمر رساند تا لینو برای بار دوم مغلوب شود.

هلند در فینال آن رقابت ها تنها برای ثانیه هایی موفق شد شرایط خوب خود را ادامه دهد. این تیم بازی را آغاز کرد و بدون اینکه اجازه دهد آلمانی ها توپ را لمس کنند توپ را بین خود به چرخش در آوردند. توپ پشت محوطه به کرویف رسید و او با استارتی که زد از برتی فوگس عبور کرد و توسط هوینس در محوطه جریمه متوقف شد تا نیسکنس پنالتی را به گل تبدیل کند و آلمان بدون اینکه توپ را لمس کند با حساب ۱-۰ از حریف عقب بی افتد. با این حال آلمان غربی توسط برایتنر و مولر گل خورده را جبران کرد تا کرویف و هم تیمی هایش در عین شایستگی موفق به کسب قهرمانی نشوند. بعد از ظهر ۷ جولای سال ۱۹۷۴ در واقع آخرین روز حضور کرویف در تیم ملی در تورنومنتی معتبر بود، وی اعلام کرد در جام جهانی آینده در تیم ملی نخواهد بود چرا که نمی خواست از خانواده اش دور باشد و همچنین با فدراسیون فوتبال هلند مشکلاتی داشت تا خیلی زود روزهای حضور او در تیم ملی به پایان برسد.

با این وجود حضور کرویف در بازی های باشگاهی تداوم بیشتری داشت. او بین سال های ۷۱ تا ۷۳ موفق شد ۳ سال پیاپی به همراه آژاکس به قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا برسد، پس از آن راهی بارسلونا شد و در نخستی فصل حضورش به قهرمانی لیگ اسپانیا رسید و در سال ۱۹۷۸ از فوتبال خداحافظی کرد، با این وجود سال ۱۹۷۹ بار دیگر به میادین بازگشت و چند فصلی را در آمریکا به میدان رفت و پس از آن مدت اندکی را در لوانته دست دومی به بازی پرداخت، در ادامه او راهی آژاکس شد و پس از قهرمانی در لیگ و جام حذفی به رقیب دیرینه آژاکس، فاینورد پیوست و موفق شد قهرمانی دو گانه دیگری با این تیم به دست آورد. او در سال های میانی دهه چهارم زندگی خود بهترین نمایش های خود را ارائه داد و در نهایت بهترین بازیکن تاریخ فوتبال هلند در سال ۱۹۸۴ از دنیای فوتبال برای همیشه خداحافظی کرد.

دوران مربیگری کرویف نیز شکلی عادی نداشت، او ابتدا به عنوان مدیر فنی آژاکس در فصل ۱۹۸۵-۸۶ مشغول به کار شد و پس از آن موفق شد در سال ۱۹۸۷ این تیم را به قهرمانی جام برندگان اروپا برساند و کمک بزرگی برای پرورش بازیکنان جوانی چون برگکمپ، آرون وینتر، برایان روی و برادران ویتشگه کرد. همانند دورانی که داخل زمین به میدان می رفت، راه مشابهی را پیش گرفت و این بار به عنوان مربی به بارسلونا بازگشت و انقلاب بزرگی در این تیم ایجاد کرد، او بازیکنانی چون شوستر را فروخت و ستارگان جدیدی را به نیوکمپ برد و موفق شد از زیباترین بازی های تاریخ فوتبال را به نمایش بگذارد و با تیم موسوم به تیم رویایی موفق شد به قهرمانی در لیگ قهرمانان اروپا در سال ۹۲ دست یابد. با این وجود او سال ۹۶ برای دومین بار از بارسلونا جدا شد، او که مجبور شده بود بخاطر مشکلات قلبی سیگار را ترک کند در سال ۹۱ دچار بیماری هایی شده بود که باعث می شد مربیگری برای او خطرناک باشد تا در نهایت سال ۱۹۹۷ برای همیشه دنیای مربیگری را کنار بگذارد.

با این وجود میراث وی در آژاکس و بارسلونا همچنان پابرجا است و سیستم پرورش بازیکنی که او در این تیم ها نهادینه کرده است همچنان به پرورش بازیکنان جوان می پردازند. او در مصاحبه ای خصوص تیم ملی هلند دوران خودش گفته بود:

ما نشان دادیم که می توانیم از فوتبالیست بودن لذت ببریم. می توانید بخندید و لحظات فوق العاده ای داشته باشید. من فوتبالی را به نمایش گذاشتم که در عین زیبایی، نتیجه بخش و جذاب بود.