چمنیان: مي‌خواهيم يکي از ۴ تيم برتر جام جهاني شويم

روزنامه شرق: تيم ملي نوجوانان ايران اين روزها مهيا مي‌شود تا کمتر از ٧٠ روز ديگر در جام جهاني نوجوانان که در هند برگزار مي‌شود به مصاف رقبا برود. ايران که براي چهارمين‌بار جواز حضور در اين رقابت‌ها را گرفته بايد با تيم‌هاي آلمان، گينه و کاستاريکا در مرحله گروهي جام جهاني که در هند برگزار مي‌شود ديدار کند. تفاوتي که اين حضور با حضورهاي قبلي دارد سبک و کلاس کاري بازيکنان ايران است؛ تيمي که هم زيبا بازي مي‌کند و هم نتيجه مي‌گيرد. اين سبک خاص حاصل تفکرات سرمربي اين تيم يعني عباس چمنيان است؛ يکي از مربيان ايراني که همواره توجه ويژه‌اي به تيم‌هاي پايه‌اي داشته است. چمنيان در گفت‌وگو با «شرق» از انگيزه بالاي بازيکنانش براي درخشش در جام جهاني ٢٠١٧ مي‌گويد.

آقاي چمنيان قبل از ورود به بحث اصلي ابتدا بگوييد بازيکنان تيم ملي نوجوانان چطور کشف و انتخاب شدند؟

فرايند انتخاب بازيکنان تيم ملي در رده پايه طبق همان برنامه فدراسيون فوتبال پيش مي‌رود؛ اينکه استعدادياب‌هاي کل کشور که به ٩ منطقه تقسيم شده‌اند بازيکنان باکيفيت هر منطقه را چندين نوبت زير نظر مي‌گيرند و بعد هم در صورت داشتن کيفيت لازم آنها را به کميته جوانان هيئت استان‌ها معرفي و متقابلا اين بازيکنان به کميته جوانان فدراسيون و فدراسيون فوتبال معرفي مي‌شوند تا زير نظر کادر فني تيم‌هاي ملي پايه تمرين کنند. تا اين مرحله چيزي بين٦٠ تا ٧٠ بازيکن معرفي مي‌شوند. از اين مرحله به بعد ديگر ما با بازيکنان تمرين مي‌کنيم و از بين آنها مستعدترها را انتخاب مي‌کنيم که درمجموع به تعدادي نزديک به ٢٥ تا ٣٠ بازيکن مي‌رسيم.

ظاهرا طرح دومي هم براي پرورش استعدادها داريد.

همين‌طور است. اين طرح ديگر مربوط به کارلوس کي‌روش است؛ طبق برنامه‌اي که او داده بازيکنان مستعد به دو تيم A و B تقسيم مي‌شوند و تمريناتشان را پشت سر هم انجام مي‌دهند. ديگر اين‌طور نيست که تست بدهند و بروند، بلکه مدام زیر نظر هستند تا به‌صورت مستمر پيشرفتشان مدنظر قرار بگيرد. در اين طرح بازيکناني که در گروه B تمرين مي‌کنند و در واقع تيم دوم به حساب مي‌آيند، در صورت نشان‌دادن پيشرفت، به تيم اول مي‌رسند و بازيکناني که در تيم اول هم کم‌کاري مي‌کنند يا پيشرفت زيادي به دست نمي‌آورند، به تيم دوم برده مي‌شوند. اين‌طور ظرفيت بازيکنان بالاتر مي‌رود و انگيزه آنها براي پيشرفت هم بيشتر مي‌شود.

با اين اوصاف تغييرات در تيم اصلي زياد مي‌شود. نمي‌شود؟

چرا؛ جالب است بدانيد تيم ما در مسابقات نهايي قهرماني آسيا در مقايسه با مرحله انتخابي اين رقابت‌ها نزديک به ٣٠ يا ٤٠ درصد تغيير کرد! هشت بازيکن ما جابه‌جا شدند که اين موضوع دقيقا به‌خاطر همين پيشرفت در تمرينات و البته طرح یادشده بود.

اين فرايند انتخاب بازيکنان تيم ملي چقدر زمان برده است؟

طرح فدراسيون که به قوت خودش باقي بوده و استعدادياب‌ها کارشان را مداوم انجام مي‌دهند؛ يعني طرح موقتي نيست، با‌اين‌حال الان طرح بزرگ‌تري در راه است که با هماهنگي کميته جوانان، فدراسيون فوتبال و آقاي کي‌روش در حال شکل‌گيري است؛ در اين طرح بازيکناني که انتخاب مي‌شوند ماهي دو، سه بار قرار است دور هم جمع شوند و تمريناتشان را به‌صورت مستمر ادامه دهند. اين موضوع نيازمند وقت و کمي هم هزينه است، ولي اميدواريم با اين طرح بزرگ حداقل هدررفت در استعداديابي را داشته باشيم. مي‌دانيم که استعدادهاي زيادي در ايران وجود دارد، پس نمي‌شود اميد داشت همه کشف شوند، بلکه بايد اميدوار بود ضريب خطا را در اين بين کم کنيم.

آقاي چمنيان، تيم ملي نوجوانان ايران بعد از سال‌ها در آسيا درخشيد و اگر ناکامي در ضربات پنالتي نبود، قهرمان آسيا هم مي‌شد. چه شد که بازيکنان گام بلندي در آسيا برداشتند؟

نتايجي که در آسيا گرفتيم، محصول تلاش، پشتکار و خودباوري بازيکنان بود. تيم ما هم زيبا بازي مي‌کند و هم نتيجه لازم را مي‌گيرد. ما شش بازي در قهرماني آسيا داشتيم که با چهار گل کمترين گل خورده را داشتيم و با زدن ١٣ گل هم بعد از ژاپن دومين تيم گل‌زن آسيا بوديم. اين نشان مي‌دهد تعادل خوبي در خط دفاع و حمله ايجاد کرده‌ايم. بي‌دليل نيست که AFC نگاه ويژه‌اي به ما داشت و هفت عامل مختلف را دليل موفقيت اين تيم عنوان کرد. ما تنوع گل‌زني بالايي داشتيم که نشان‌دهنده تاکتيک‌پذيري بازيکنان ايران است. اين را که مي‌گويند ايراني‌ها تاکتيک‌پذير نيستند، اصلا قبول ندارم، بلکه خيلي تاکتيک‌پذير هستند و هوش هيجاني بالايي هم دارند. اين ديگر به عهده ما مربيان است که بتوانيم اين بازيکنان را خوب آموزش دهيم تا به موفقيت برسند. نوجوانان ما حالا مثل تيم بزرگ‌سالانمان حرف‌هاي زيادي براي گفتن خواهند داشت.

به‌هرحال درخشش در آسيا ايران را براي چهارمين‌بار در تاريخ به جام جهاني نوجوانان رسانده، ولي مشکل نوسان است. ما سال‌هاي گذشته يکي‌در‌ميان به جام جهاني رسيده‌ايم، چرا؟

بايد ريشه‌اش را در باشگاه‌ها و تا حدودي در فدراسيون فوتبال جست. بازيکنان تا ١٨‌سالگي به آموزش مستمر نياز دارند؛ پس وقتي صحبت از آموزش مي‌شود بايد باشگاه‌ها، هم برنامه مدوني براي تيم‌هاي پايه داشته باشند و هم از مربيان خوبي در اين رده‌ها استفاده کنند. به‌وجودآمدن شرايط مناسب آموزشي باعث مي‌شود بازيکنان رده ايراني پيشرفت کنند. موضوع ديگر اينکه بايد کاري کنيم که وابستگي به شخص از بين برود؛ يک مدير به تيم‌هاي پايه توجه مي‌کند و ديگري نه. يک مربي اعتقاد ويژه‌اي دارد و ديگري نه؛ بايد همگن‌سازي در اين زمينه‌ها به وجود بيايد. داشتن تيم نونهالانِ خوب يعني داشتن تيم نوجوانان خوب و بعد هم جوانان و اميد و بزرگ‌سالان خوب. بايد پيوستگي وجود داشته باشد. دست آخر هم نبايد اسير احساسات شويم؛ بايد راه را پيدا کنيم و نتيجه‌گرا نباشيم. اگر نگاهمان در اين مورد آموزشي باشد و ثبات هم وجود داشته باشد، هم نوسان‌ها از بين مي‌رود و هم اينکه مي‌توانيم ساليان سال در آسيا آقايي کرده و در دنيا حرف براي گفتن داشته باشيم.

شما خودتان پیش‌تر هم سابقه کارکردن با تيم‌هاي پايه‌اي ايران را داشته‌‌ايد. اين نگاهي که الان از آن صحبت کرديد به وجود آمده است؟ در مقايسه با گذشته وضعيت رده‌هاي پايه‌اي بهتر شده است؟

چيزي که براي من مشهود است انگيزه و ميل به پيشرفت بيشتر بازيکنان است. اين موضوع نشان مي‌دهد که تغييراتي صورت گرفته است. حالا بازيکنانم تلاش زيادي مي‌کنند و مي‌خواهند شخصيت‌هاي حرفه‌اي شوند. موردي که به آنها مي‌گويم اين است که شماها آدم‌هاي فوق طبيعي هستيد، پس بايد فوق طبيعي زندگي و رفتار کنيد. حالا علاوه بر کيفيت فني روي شکل‌گيري شخصيت حرفه‌اي بازيکنان هم کار مي‌کنيم.

با اين رويه به نظر مي‌رسد که جام جهاني متفاوتي هم براي ايران در پيش باشد. جايي که بايد نزديک به ٧٠ روز ديگر با آلمان، گينه و کاستاريکا بازي کنيم. فکر مي‌کنيد گروه ايران در جام جهاني چطور است؟

در تيم ما اين روحيه وجود دارد که به همه تيم‌ها به ديده احترام نگاه مي‌کنيم. براي ما تيم ضعيف وجود ندارد؛ همه تيم‌ها قوي و قابل احترام هستند. همين که در سطح اول دنيا مي‌توانيم با قدرت‌هاي دنيا بازي کنيم، لذت‌بخش است. اين فرصت حالا به دست آمده تا توانايي‌هايمان را نشان دهيم. آلمان سال‌هاست در سطح اول فوتبال دنيا حضور دارد. آنها ٢٠ سال است برنامه فوق حرفه‌اي استعداديابي دارند و مدت‌هاست که حاصلش را چيده‌اند. گينه يکي از تيم‌هاي خوب آفريقايي است و فراموش نکنيم در هفت دوره قبلي يکي از آفريقايي‌ها به جمع چهار تيم رسيده‌اند. کاستاريکا هم که اين اواخر نشان داده تيم نوجوانان بسيار خوبي دارد.

با اين اوصاف شانس ما چقدر است. ايران در دو دوره گذشته از گروهش صعود کرده ولي در يک هشتم نهايي حذف شده است. اين بار اين طلسم مي‌شکند؟

نبايد ايران را دست‌کم گرفت. ما پتانسيل لازم براي موفقيت در جام جهاني را داريم، ولي تنها مشکلي که تيم ما و بقيه تيم‌هاي ملي ايران دارند کمبود بازي‌هاي تدارکاتي خوب است. تيم‌هاي ملي از اين موضوع رنج مي‌برند. شايد باور نکنيد ولي ما هنوز نه با تيمي از آمريکاي شمالي يا جنوبي و نه با تيمي از آفريقا بازي کرده‌ايم تا حداقل کلاس کاري گينه و کاستاريکا دستمان بيايد. فقط فيلم ديده‌ايم ولي تا تنه بازيکنانم به تنه آنها نخورد، نمي‌شود سطح فوتبال اين دو قاره را ارزيابي کرد. ما با تيمي از اروپاي شرقي بازي کرده‌ايم ولي از تيم‌هاي اروپاي غربي و سطح آنها چيزي نصيبمان نشده. اين بازي‌هاي تدارکاتي مي‌تواند اعتمادبه‌نفس و تجربه بازيکنانم را بالاتر ببرد.

يعني تا شروع جام جهاني بازي دوستانه نخواهيد داشت؟

با سه يا چهار کشور آفريقايي صحبت کرده‌ايم که در صورت توافق به ايران بيايند و با آنها بازي تدارکاتي داشته باشيم. البته پاسخي نداده‌اند و چيزي مشخص نيست. تنها اتفاق خوب الان اردوي احتمالي‌مان در اسپانيا است؛ چون مکزيک گفته احتمالا در اسپانيا بتواند با ما بازي کند که اين موضوع خيلي خوب است، چون مکزيک کشور صاحب‌سبکي است و مي‌تواند بازي خوبي باشد.

پس دوباره برگرديم به همان سؤال قبل؛ قرار است امسال طلسم صعودنکردن ما از يک هشتم نهايي بشکند يا نه؟

پيش‌بيني و هدف‌گذاري ما رسيدن به جمع چهار تيم برتر جام جهاني است. ما هدفمان اين بود که قهرمان آسيا شويم که در ضربات پنالتي باختيم و نايب‌قهرمان شديم. حالا هم براي جام جهاني هدف‌هايمان بزرگ است. آدم‌هايي که تفکرات کوچک دارند، به نتايج کوچک مي‌رسند. ما مي‌خواهيم به جمع چهار تيم پاياني جام جهاني نوجوانان برسيم. اميدواريم اتفاقات و حوادث فوتبال و البته شانس هم در اين جام به نفع ما رقم بخورد.

رؤياهاي بزرگ بعضا امکانات بزرگ هم مي‌خواهد. تيم ملي نوجوانان بازيکناني هم دارد که در سطح حرفه‌اي فوتبال بازي کنند؟

بله. اتفاقا پنج نفر از بچه‌هاي ما در تيم‌هاي ليگ برتري هستند و بازي هم مي‌کنند؛ احمد شريفي و طاها شريعتي در تيم سايپا هستند و با آقاي دايي کار مي‌کنند. علي دايي تيم ما را دوست دارد و ما هم علي دايي و نگاهشان به جوانان را دوست داريم. محمدرضا غبيشاوي که کاپيتان ماست در صنعت نفت بازي مي‌کند و اميرحسين اسماعيل‌زاده و الهيار صيادمنش هم بازيکنان تيم پيکان هستند.