مهدوی‌کیا: فوتبال ایران از امارات و قطر هم عقب مانده است

شهروند: مهدی مهدوی‌‌کیا مربیگری‌اش را در باشگاه‌ هامبورگ آلمان دنبال می‌کند و چند سالی هم می‌شود که با راه‌اندازی آکادمی فوتبال خود،‌ خدمتی بزرگ به فوتبال ایران انجام داده است. او با بهترین برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری بدون ‌شک در آینده‌ای نه‌چندان دور آکادمی‌اش را بزرگتر خواهد کرد و بازیکنان بزرگی به فوتبال ایران تحویل خواهد داد. در چنین شرایطی مهدوی‌کیا که بدون تردید از اسطوره‌های خوش‌اخلاق فوتبال ایران به حساب می‌آید، درباره آخرین شرایط آکادمی کیا و برنامه‌های خود، شرایط تیم‌ملی و پرسپولیس گفت‌وگویی با روزنامه شهروند داشت که جزییات آن را در زیر می‌خوانید:

سال‌های‌ سال است که فوتبال پایه ایران با بحران‌های مختلفی رو‌به‌روست و در چنین شرایطی آکادمی که شما راه‌اندازی کردید، در مسیری کاملا متفاوت از آنچه در فوتبال رده‌های سنی پایه در ایران می‌بینیم، قدم برمی‌دارد.

توجه به رده‌های سنی پایه،‌ بدون هیچ تردیدی مهمترین رکن در فوتبال کشورهای پیشرفته است. کشورهای صاحبنام و حتی آنهایی که تصمیم گرفته‌اند حرفه‌ای شوند و پیشرفت کنند،‌ برای این کار سرمایه‌گذاری عظیمی در فوتبال پایه خود انجام می‌دهند. به نظرم نیازی نیست درباره آکادمی فوتبال بارسلونا،‌ اسپوریتنگ لیسبون،‌ آژاکس،‌ فاینورد و بسیاری دیگر از باشگاه‌های بزرگ حرفی بزنم، اما در همین کشورهای آسیایی ببینید قطر،‌ امارات،‌ کره‌جنوبی و ژاپن و حتی چین چه سرمایه‌گذاری عظیمی در فوتبال پایه خود دارند انجام می‌دهند. آنها با باشگاه‌های صاحبنام فوتبال ارتباط می‌‌گیرند. هزینه می‌‌کنند و استعدادهای خود را به اروپا می‌فرستند تا آموزش ببینند. در بحث پرورش مربی هم اقدامات موثری انجام می‌دهند. به همین ترتیب دارند پیشرفت می‌کنند و در سال‌های آینده حرف‌های بیشتری برای گفتن خواهند داشت.

شما تصمیم گرفتید این مدل را در آکادمی کیا پیاده کنید؟

فوتبال پایه همیشه برای من از اهمیت زیادی برخوردار بوده است. ما استعدادهای بسیار زیادی داریم که به دلایل مختلف از سیستم اجرایی نادرست گرفته تا مباحث و مشکلات حاشیه‌ای دیده نمی‌شوند. من از همان زمانی که هنوز فوتبال بازی می‌کردم، دوست داشتم بعد از بازگشت از اروپا،‌ تجربیات خودم را در اختیار نوجوانان و جوانان قرار بدهم. برای این کار باید بستری فراهم می‌شد تا برنامه‌هایم اجرایی شود. بعد از خداحافظی از فوتبال مدتی فکر کردم و درنهایت به این نتیجه رسیدم که باید این آکادمی را راه‌اندازی کنم تا از طریق آن استعدادهای فوتبال ایران را شناسایی کنم و پرورش بدهم. استعدادهایی که بیشتر در نقاط محروم هستند و دیده نمی‌شوند و حتی توانایی پرداخت هزینه‌های پرورش خود را ندارند. من هدفم این است از طریق آکادمی‌ام فوتبالیست‌های با استعداد را از جوانی و نوجوانی پرورش بدهم تا آنها در آینده به فوتبالیست‌هایی بزرگ تبدیل شوند.

چرا با مدیران فدراسیون فوتبال و باشگاه‌های بزرگ مثل پرسپولیس ارتباط برقرار نکردید تا این کار بزرگ را با حمایت آنها اجرایی کنید؟

همه ما از مشکلاتی که در فوتبال پایه اتفاق می‌افتد، باخبر هستیم. قبلا بارها و بارها درباره فجایع و مشکلات فوتبال پایه صحبت شده و هنوز هیچ چیزی درست نشده است. در تمام کشورها در فوتبال پایه سرمایه‌گذاری می‌کنند اما این‌جا رده‌های سنی پایه تبدیل به بنگاه درآمدزایی افراد تبدیل شده است. به جز یکی دو باشگاه، ‌ما نمی‌بینیم که در همین لیگ برتر باشگاه‌ها آکادمی فوتبال پیشرفته داشته باشند و وقتی تحقیقات می‌کنیم، می‌بینیم اتفاقاتی که نباید در همین تشکیلاتی هم که هست، اتفاق می‌افتد. وقتی نگاه حرفه‌ای به فوتبال پایه از رأس تا زیرمجموعه فوتبال ایران وجود نداشت و ندارد،‌ من تصمیم گرفتم یک آکادمی خصوصی راه‌اندازی کنم و بدون این‌که یک ریال از بازیکنان دریافت،‌ آنها را جذب کنیم و پرورش بدهیم. هدف اول ما این بود که استعدادها در یک بستر سالم وارد فوتبال شوند و یاد بگیرند. تمام هزینه‌ها را هم از طریق اسپانسر و سرمایه‌گذاری شخص خودم به خاطر علاقه‌ای که دارم، تأمین می‌‌کنیم. البته دوستان بسیار زیادی من را در این راه کمک می‌کنند.

از این بازیکنانی که در آکادمی فوتبال کیا فعالیت می‌کنند، کسی به رده‌های بالای فوتبال ایران خواهد رسید؟

چون این‌جا به تمام استعدادهای آنها توجه می‌شود؛ قطعا در آینده از بازیکنان ما بیشتر خواهید شنید. ما در این مدت در تورنمنت‌های بزرگ بین‌المللی شرکت‌کرده‌ایم. با تیم‌های بزرگی چون بایرن‌مونیخ و بارسلونا بازی کرده‌ایم. ترس بچه‌ها ریخته است. درست است که از نظر امکانات،‌ برنامه‌ریزی و مسائل اقتصادی از آنها عقب هستیم،‌ اما در جریان همین تورنمنت‌ها متوجه شدیم که فاصله فنی خیلی زیاد نیست و می‌شود کارهای بزرگتری انجام داد. ایران سرشار از استعدادهای ناب فوتبالی است که فقط باید به آنها توجه شود و مورد حمایت قرار بگیرند.

شما همزمان مربیگری در تیم‌های پایه ‌هامبورگ را هم انجام می‌دهید.

در آن‌جا همه ‌چیز براساس برنامه‌ریزی و هدفگذاری و سیستم استاندارد پیش می‌رود. قطعا آن‌جا تجربیات بهتری در زمینه مربیگری و مدیریت تیم‌های پایه به دست می‌آورم و سعی می‌کنم این تجربیات را در آکادمی کیا نیز پیاده کنم. با تمام عقب‌‌ماندگی‌ها و اتفاقات ناراحت‌کننده‌ای که وجود دارد،‌ با تمام تفاوت زمین تا آسمانی که بین فوتبال روز دنیا با فوتبال ایران در تمام زمینه‌ها وجود دارد، می‌شود کارهای خوبی انجام داد و ما در این مسیر حرکت می‌‌کنیم. به سایر حوزه‌ها و مسائل هم کاری نداریم. البته خودم سعی می‌‌کنم کلاس‌های مربیگری حرفه‌ای را در آلمان پشت سر بگذارم. بعد از اخذ مدرک هر دوره یک‌سال باید فعالیت داشته باشید و سپس در کلاس بعدی شرکت کنید. قطعا من همزمان با فعالیت‌ها به فکر بالابردن دانش مربیگری خودم هم خواهم بود.

پس به فکر قبول هدایت یک تیم خواهید بود؟

قطعا تمام تلاش خودم را می‌‌کنم اول تجربیات خودم را کامل کنم و بعد انتخاب‌های بزرگتر داشته باشم. البته هر کسی نسبت به کاری که می‌‌کند، برنامه و هدف‌های خاص خود را دارد. من در طول دوران بازیگری با مربیان بزرگی کار کردم و تجربیات بسیار زیادی کسب کردم. قطعا باید در زمینه مربیگری هم بیشتر تجربه کسب کنم. زمانش که برسد، حتما برای هدایت یک تیم تصمیم خواهم گرفت.

در زمای که شما فوتبال بازی می‌کردید،‌ فوتبال ایران لژیونرهای زیادی داشت، اما این روزها بازیکنان ایرانی به سختی می‌توانند با تیم‌های اروپایی قرارداد امضا کنند. این درحالی است که همه دوست دارند به اروپا بروند.

ببینید زمانی که ما در آلمان بودیم، فقط یک بازیکن آسیایی شرقی در فوتبال آلمان حضور داشت. حالا اما یک بازیکن ایرانی هم در فوتبال آلمان شاغل نیست و بازیکنان کره‌ای و ژاپنی در تیم‌های مختلف جزو بهترین‌های بوندس‌لیگا هستند. این به خاطر توجه و برنامه‌ریزی این کشورها در زمینه پایه است. ما در این سال‌ها توجهی به استعدادپروری و فوتبال پایه نداشتیم. به همین دلیل از فوتبال روز دنیا فاصله گرفتیم. هرچند در این شرایط باز شرایط بهتر شده و بعضی از بچه‌ها توانسته‌اند به روسیه و یونان بروند، اما در لیگ‌های معتبر متاسفانه بازیکن نداریم. این عدم توجه به پرورش استعدادها بوده است. ضمن این‌که به خوبی سرعت و شرایط پیشرفت کشورهای ژاپن و کره نسبت به ایران را نشان می‌دهد.

با وجود این، مشکلات تیم‌ملی ایران توانسته نتایج بسیار خوبی در مقدماتی جام‌جهانی کسب ‌کند و صعودی مقتدرانه به این رقابت‌ها با هدایت کی‌روش داشته باشد.

فوتبال ایران استعدادهای زیادی دارد. ما یک مربی بزرگ‌ هم داریم که به ‌خاطر ثبات کاری توانسته برنامه‌های خود را در فوتبال ایران پیاده کند و نتیجه بگیرد. البته هنوز هم مشکلاتی دارد، اما در سال‌های آینده ممکن است فوتبال ایران از بسیاری از کشورها حتی امارات و قطر عقب بماند، چون آنها سرمایه‌گذاری عظیم در فوتبال پایه انجام داده‌‌‌اند. ما نباید دلمان را به این نتایجی که با کی‌روش می‌گیریم، خوش کنیم. باید بیشتر از این، از مربی و تجربیاتش استفاده کنیم. باید نگاهمان به فوتبال تغییر کند و حرفه‌ای فکر کنیم و تصمیم بگیریم.

عملکرد خیره‌کننده تیم کی‌روش باعث شده خیلی‌ها از حالا صحبت از صعود تیم‌ملی در جام‌جهانی از گروه خود داشته باشند.

این حرف‌ها و تفکر اولین عامل شکست فوتبال ایران خواهد شد. فراموش نکنید یک‌بار چنین حرف‌هایی بدترین ضربه را به تیم‌ملی در جام‌جهانی ٢٠٠٦ زده بود. آخر با چه متر و معیاری الان می‌‌گویند تیم‌ملی باید از گروه خودش صعود کند؟ اگر این اتفاق رخ بدهد، باز هم مشکلات فوتبال ایران سر جای خودش باقی خواهند ماند. در آلمان می‌گفتند، باید مکزیک و آنگولا را ببریم و با پرتغال مساوی کنیم. آن حرف‌ها جو بدی را برای تیم‌ملی درست کرد. آخرش همه دیدند چه شد. در جام‌جهانی ٣٢ کشور حضور دارند که بهترین‌ها هستند و بیشتر این کشورها از نظر برنامه‌ریزی و امکانات و سرمایه‌گذاری بهتر از ایران عمل می‌کنند و فوتبال حرفه‌ای‌تری دارند. تیم‌ملی با کی‌روش پتانسیل کسب نتایج خوب را دارد، اما بیاییم توقعات را بیجا با درس‌گرفتن از ناکامی‌های گذشته بالا نبریم.

درباره پرسپولیس و برانکو ایوانکوویچ هم صحبت کنیم. از حالا خیلی‌ها می‌گویند این تیم باید قهرمان آسیا شود.

برانکو مربی بسیار بزرگی است. از همان روزهایی که در پرسپولیس بود و نتیجه نمی‌گرفت و بحث‌هایی برای برکناری‌اش مطرح شد، ‌من اعلام کردم او کارش را بلد است و پرسپولیس را موفق می‌کند. من این مربی را می‌شناسم و بسیار بزرگ و با دانش و کاربلد است. شما ببینید تیمی ساخته که هواداران را با استادیوم‌ها آشتی داده و باعث غرور و خوشحالی مردم شده است. قطعا آرزوی قلبی ماست که پرسپولیس قهرمان آسیا شود. خود من دوبار با پرسپولیس تا آستانه فینالیست‌شدن پیش رفتم اما از بزرگترین حسرت‌های فوتبالی من این بود که نتوانستم با پرسپولیس به قهرمانی آسیا برسم، اما امیدوار هستم حالا پرسپولیس با برانکو این هدف بزرگ که بسیار سخت است را پیدا کند.