چه‌ کار کنیم ورزشکارانمان قلیان نکشند؟

فرهنگستان فوتبال: چند وقتی است که بحث استعمال دخانیات در بین بازیکنان لیگ برتری مطرح شده است.

در همین خصوص روز گذشته مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال درباره استعمال دخانیات توسط بازیکنان لیگ برتری و موضع این فدراسیون در قبال این گونه رفتارها گفت: «این اتفاق را از ۲ موضع بررسی می‌کنیم. گزارش آن در حال‌ حاضر روی میز من است و از طرفی عده‌ای می‌گویند که فتوشاپ است. اگر فتوشاپ باشد، کمیته‌ اخلاق، شلاق و حبس دارد و با مجری مربوطه برخورد می‌کند. اگر غیر از این باشد طور دیگری برخورد می‌کنیم. تشخیص ما این است که تصویر آخر که در جراید پخش شده، شامل این موضوع می‌شود». البته بحث استعمال دخانیات در بین ورزشکاران و به خصوص فوتبالیست‌ها مربوط به حالا نیست و در گذشته هم این مسائل وجود داشته و بارها ورزشکاران مختلف به این موضوع اشاره کرده‌اند.

برای بررسی عوامل مخرب استعمال دخانیات بین ورزشکاران، سراغ دکتر پرویز سیار که نامی آشنا برای ورزشی‌ها و به خصوص فوتبالی‌ها است، رفتیم. سیار که در گذشته یکی از داوران شناخته شده فوتبال کشورمان بوده، دانش‌آموخته رشته پزشکی عمومی از دانشگاه شهر ارلانگن آلمان است. او همچنین دوره جراحی عمومی و تروماتولوژی خود را در کلینیک جراحی شهر ازنابروگ آلمان گذرانده است. با وجود اینکه دکتر سیار بیش از ۷۰ سال سن دارد به ما می‌گوید هیچگاه ورزش کردن را ترک نکرده‌ام. او در مورد اینکه استعمال دخانیات به ویژه قلیان چه تاثیری روی عملکرد یک ورزشکار می‌گذارد، گفت: «این نظر شخصی من نیست، نظر علمی است که در تمام دنیا به آن پرداخته‌اند. مصرف دخانیات روی عضلات ورزشکاران تاثیرات مخربی دارد. ورزشکارانی که از دخانیات به خصوص قلیان استفاده می‌کنند، به خودشان ضرر می‌رسانند. استعمال دخانیات روی قدرت سلول‌های عضلانی که از جمله آن‌ها می‌توان به عضلات بازو، عضلات ساق دست، عضلات پا و عضلات قفسه سینه اشاره کرد، تاثیر منفی می‌گذارد. علاوه بر سلول‌های عضلانی، استعمال دخانیات روی تنفس ورزشکاران هم تاثیر دارد و برای آن‌ها مشکل آفرین است».

سال‌ها است که دیگر پرویز سیار را در تلویزیون و به عنوان کارشناس داوری برنامه‌ی پرطرفدار ۹۰ ندیده‌ایم. حرف‌های ما با او به سال‌های داوری‌اش در فوتبال کشور می‌رسد. دکتر سیار در مورد بحث استعمال دخانیات در بین ورزشکاران در آن سال‌ها می‌گوید: «من یکی از کسانی بودم که در آن سال‌ها خیلی با ورزشکارانی که از دخانیات استفاده می‌کردند، صحبت می‌کردم و تلاش می‌کردم آن‌ها را آگاه کنم. شاید بعضی وقت‌ها از مدل گفتن من هم ناراحت می‌شدند. بر فرض مثال به آن‌ها می‌گفتم: «شما یک قهرمان هستی و به بانک می‌روی. پولی که از بانک می‌گیری را فردی که از نظر سنی از شما کوچک‌تر است، می‌دزدد. با وجود اینکه ورزشکار هم هستی ولی نمی‌توانی این پول را از او بگیری و از دست شما فرار می‌کند. فردی که از دخانیات استفاده می‌کند با وجود اینکه ورزشکار و جوان هم است ولی بعد از ۱۰۰ متر دویدن، کم می‌آورد و پول او از دست می‌رود». سعی می‌کردم با این حرف‌ها ورزشکاران را از استعمال دخانیات منع کنم». در بین ورزشکاران ایرانی و خارجی بارها پیش آمده که یک ورزشکار بر اثر ایست قلبی فوت کرده است. البته نمی‌توان با قطعیت گفت که هر ورزشکاری که با ایست قلبی مواجه می‌شود بر اثر استعمال دخانیات است. سیار در مورد رابطه‌ی استعمال دخانیات و ایست قلبی می‌گوید: «۱۰۰ درصد یکی از عوامل ایست‌های قلبی می‌تواند مصرف دخانیات باشد. نیکوتین یکی از سموم بسیار معمولی و پیشرفته در جهان است. متاسفانه به دلیل بعضی خوش گذرانی‌های زود گذر، ورزشکارانی که به مصرف دخانیات روی می‌آورند، متضرر می‌شوند. مصرف دخانیات قطر سلولی که تنفس و اکسیژن را می‌گیرد آن‌قدر زیاد می‌کند که ورزشکار نمی‌تواند به اندازه کافی اکسیژن بگیرد و او را دچار مشکل می‌کند».

دکتر سیار تحصیلات دانشگاهی خود را در آلمان گذرانده است. او اعتقاد دارد در اروپا با ایجاد انگیزه در ورزشکاران خود از رفتن آن‌ها به سمت دخانیات جلوگیری می‌کنند. سیار در مورد نحوه‌ی انگیزه دادن به ورزشکاران در اروپا می‌گوید: «من بیش از ۱۰۰ مقاله‌ی علمی در مورد این موضوع خوانده‌ام. در یک کلام به شما می‌گویم: «علم نیست که شما را به سیگار کشیدن وادار می‌کند، فقط توانایی‌های یک انسان در مقابل لذت‌های زود گذر است که او را به سمت سیگار می‌کشد». در ورزش ایران و اروپا استعمال دخانیات بین ورزشکاران یک تفاوت دارد. در اروپا مربی موظف است با بازیکنان خود در این مورد صحبت کند. ۱۰ دقیقه با بازیکن خود به عنوان یک بزرگتر صحبت می‌کند و عواقب استعمال دخانیات را به او توضیح می‌دهد. به او می‌گوید می‌تواند سال‌ها در باشگاه و تیم ملی حضور داشته باشد و دوری از استعمال دخانیات این امکانات را برای تو فراهم می‌کند و اگر به سمت دخانیات بروی از باشگاه اخراج می‌شوی. اکثر ورزشکاران هم تصمیم می‌گیرند به سمت استعمال دخانیات نروند».

سیار در پایان حرف‌های خود به این نکته هم اشاره کرد که باید در کشورمان ضررهای استعمال دخانیات را به بازیکنان فوتبال گفت و آن‌ها را آگاه کرد. همچنین یک ورزشکار هم باید آن قدر اراده داشته باشد تا بتواند به نفس خود غلبه کند و به سمت دخانیات نرود.

با توجه به حرف‌هایی که با دکتر سیار زدیم و آسیب‌هایی که استعمال دخانیات برای ورزشکاران دارد، می‌توان گفت: «استعمال دخانیات قلب و سیستم گردش خون را خراب می‌کند و هر ورزشکاری با این کار اولین قدم را برای تخریب خود برداشته است».