تاریخچه عجیب قرعه کشی جام جهانی

طرفداری: گری لینکر در حالی متهم به ریاکاری شده که پس از اینکه فیفا را به عنوان "نهادی حال به هم زن" محکوم می کند، در عین حال قبول می کند مجری مراسم قرعه کشی جام جهانی ۲۰۱۸ در روز جمعه و در شهر مسکو باشد. لینکر اولین کسی نیست که با شرکت در مراسم، تجربه ناخوشایندی را پشت سر می گذارد.

آیینِ دعوت کردن از افراد مشهور از جام جهانی ۱۹۹۰ آغاز شد، زمانی که لوچانو پاواروتی و سوفیا لورن در میان افراد مشهوری بودند که در مراسمِ رم حاضر شدند. چهار سال بعد، فرانتس بکنباوئر در لاس وگاس آمریکا به همراه ایواندر هالیفیلد و رابین ویلیامز(که کلا برای خنده آمده بود)، در مراسم حاضر شدند و ویلیامز با در دست کردن یک دستکش، شبیه یک دکترِ به شدت هیجان زده عمل کرد و از بلاتر خواست که سرش را به سمت دیگر بگیرد و سرفه کند.

چهار سال قبل، چیزی حدود ۲۵۰ میلیون نفر مراسم را در سالوادورِ برزیل دیدند، اگرچه برخی از آنها نسخه سریع و کوتاه شده قرعه کشی را تماشا کردند! انتخاب فرناندا لیما به عنوان یکی از مجریان مراسم، موجی از اختلاف را به وجود آورد. بازیگر، مدل و مجری برزیلی هیچ تجربه روشنی در ورزش نداشت و تجربه تلویزیونی اش شامل اجرای برنامه مناظره ای به نام "عشق و رابطه جنسی" می شد که در آن انسان های عریان پیرامون صحنِ برنامه، می رقصیدند.

سپ بلاتر و سوفیا لورن در مراسم قرعه کشی جام جهانی ۹۰

انتخابِ لباس لیما در مراسم قرعه کشی همچنین موجب عصبانیت برخی از تلویزیون های محافظه کار شد. تلویزیونِ ایران در حالی به حذف لیما از مراسم اصرار داشت که عادل فردوسی پور، مجری برنامه گفت:

صادقانه، لباس این خانم به هیچ وجه با حدود ما نمی خواند.

فیفا به مشکل خاصی برنخورد و سخنگوی این نهاد گفت:

فیفا متاسف است که می شنود کسی بابت این لباس مورد توهین قرار گرفته اما شخصا به عنوان یک زن می خواهم بگویم که چیز غیرقابل احترامی در لباسِ لیما نبود.

کیسی استونی، کاپیتان وقت تیم ملی زنان انگلیس هم لیما را انتخاب اشتباهی برای مراسم می دانست:

دادن این شغل به یک مدل، کاملا حاوی پیام های اشتباهی می شود. متاسفانه من غافلگیر هم نشدم. آنها می توانستند این کار را به زنی قدرتمند در این ورزش یا بازیکنی با اعتبار بین المللی بدهند. قرعه کشی باید در مورد فوتبال باشد.

فیفا همچنین اتهامات نژادپرستی مبنی بر اینکه لیما و همکار مجری اش در مراسم، یعنی رودریگو هولبرت، در لحظات پایانی جانشین ۲ مجری سیاه پوست شده اند را قویا رد کرد و گفت که فیفا کلا هیچ کسی را وتو نکرده است.

فرناندا لیما، مجری قرعه کشی جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل

شرایط در دهه ۳۰ میلادی ساده تر بود اما همچنان قرعه کشی ها، پیچیدگی خودش را داشت. در اولین جام جهانی که در اروگوئه برگزار شد، چیزی به عنوان مقدماتی وجود نداشت و تیم ها به راحتی به جام جهانی دعوت می شدند. چند تیم به خاطر مسائل جابجایی، این درخواست را رد کردند و چند تیم دیگر، حضور در جام جهانی را پایین تر از شانِ خود دانستند. با توجه به ابهاماتی که در مورد تیم های شرکت کننده وجود داشت، قرعه کشی تورنمنت در نزدیکی برگزاری جام جهانی برگزار شد و در نهایت ۱۳ تیم به جای ۱۶ تیمی که برنامه ریزی شده بود، در مسابقات حاضر شدند.

در میان تیم هایی که این درخواست را رد کردند، انگلیس حضور داشت که تا زمانی که در سال ۱۹۵۰ به این خواسته تن داد، ۳ بار حضور در تورنمنت را رد کرد. فدراسیون فوتبال انگلیس به همراه سه کشور دیگر، در سال ۱۹۲۸ از فیفا جدا شدند و "تورنمنت خانگی" خود را به اندازه کافی بین المللی می دانستند. انگلیس، اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی، در دوری از جام جهانی تنها نبودند. در جام جهانی ۱۹۳۰ تنها ۴ تیم اروپایی فرانسه، بلژیک، رومانی و یوگسلاوی به همراه ۹ تیم از قاره آمریکا، در تورنمنت حاضر شدند.

در جام جهانی ۱۹۳۴، مهمترین غایب بازی ها اروگوئه ای بود که در اعتراض به نادیده گرفتن اروپایی ها در سفر به این کشور در جام جهانی قبلی، در تورنمنت حاضر نشد. به همین دلیل، برای اولین و آخرین بار در تاریخ، قهرمان جام جهانی در تورنمنت بعدی حضور نداشت که از عنوانش دفاع کند. این بار تیم ها باید برای رسیدن به جام جهانی می جنگیدند و بر خلاف دوره قبلی، سه چهارم حاضران را اروپایی ها تشکیل می دادند. آخرین جایگاه را آمریکا اشغال کرد. آمریکایی ها در پلی آف در رم، مکزیک را شکست دادند. سومین جام جهانی در فرانسه و قبل از جنگ جهانی دوم برگزار شد و همچنین کناره گیری مهمی داشت. اتریش به جام جهانی صعود کرده بود اما مجبور شد کناره گیری کند زیرا دیگر به عنوان کشور، وجودش را از دست داده بود!

لوچانو پاواروتی در قرعه کشی جام جهانی ۹۰

اولین تورنمنت بعد از جنگ، جام جهانی ۱۹۵۰ بود که انگلیس برای اولین بار حاضر شد و آلمان غربی به خاطر محرومیت، در این جام حضور نداشت. هند می توانست برای اولین بار در جام جهانی حاضر شود زیرا سه تیم دیگر گروهش یعنی فیلیپن، اندونزی و برمه کناره گیری کرده بودند اما هندی ها هم در نهایت انصراف دادند. دلیل اصلی این کار، هزینه بالای سفر به برزیل و در بالاتر اولویت قرار دادن فوتبالِ المپیک بود. هند هرگز دیگر در مقدماتی جام جهانی نتوانست به تورنمنت نزدیک شود. اسکاتلند به عنوان تیم دوم تورنمنت خانگی بریتانیا به جام جهانی صعود کرد اما فدراسیون فوتبال این کشور این فرصت را رد کرد و گفت تنها در صورتی به جام جهانی می رفتند که قهرمان می شدند. با وجود درخواست های زیاد از طرف هواداران، خبرنگاران و فوتبالیست ها(که رهبری آنها را دروازه بانِ‌ تیم، جورج یانگ بر عهده داشت)، جورج گراهام، رییس فدراسیون اسکاتلند تصمیم خود را تغییر نداد و جایگاه اسکاتلند در جام جهانی پر نشده باقی ماند.

احتمالا یکی از قرعه کشی هایی که بالاتر از همه در یاد می ماند، نمایش بی نظمی است که تحت عنوان 'قرعه کشی جام جهانی ۱۹۸۲'، اجرا شد. حتی فیفا که به عنوان نهادی خودمنتقد شناخته نمی شود، در اسناد رسمی خود قبول کرده که همه چیز طبق برنامه پیش نرفت.

مراسم قرعه کشی در مادرید متاسفانه بیشتر به خاطر رویداد ناگواری که با گردونه هایی که شامل توپ های کوچک فوتبال بود و سردرگمیِ حاصل که [عوامل برنامه] در تلاش بودند تیم های منطقه آمریکای جنوبی را در مرحله گروهی با هم نیاندازند، در یادها می ماند(یا فراموش می شود!)

قرعه کشی جام جهانی ۸۲

با تنها شش تیم از منطقه آمریکای جنوبی، قرار دادن هر کدام آنها در ۶ گروه برابر و ۴ تیمی باید آسان می بود اما با قرار دادن تیم ها در گروه اشتباه، همه چیز ناگهان به هم ریخت. خیلی سریع مشخص شد که همه چیز طبق برنامه پیش نرفته و توپ های فوتبالی(قرعه ها)، دوباره به داخل گردونه فرستاده شدند تا قرعه کشی از اول برگزار شود. بری دیویس در این باره می گوید:

واقعا فوق العاده بود! آنها صبح امروز زمان زیادی را سپری کردند و فیفا نحوه برگزاری قرعه کشی را توضیح داد اما حالا در مراسم، آنها نمی توانند به برنامه خودشان عمل کنند.

در حالی که مراسم قرعه کشی به شدت شبیه یک فستیوال روستایی که بد مدیریت می شود، شده بود، برخی از گردونه های فلزی که توپ ها در آنها بودند، از باز شدن و تحویلِ قرعه خودداری کردند! برای بهتر شدن جو سورئال مراسم، توپ ها از داخل گردونه شروع به باز شدن کردند و محتوای آنها در حالی که گردونه بازی نمی شد، مشخص شد! بزرگترین همدردی برای این افتضاح، باید نصیب کودکان اسپانیایی شود که مامور بودند این قرعه ها(توپ ها) را از داخل گردونه خارج کنند. آنها به اندازه کافی گیج شده بودند و مقامات سعی داشتند در برابر جمعیتِ عصبانی، خونسردی خود را حفظ کنند. اگرچه ناراحتی آنها در برابر نایب رییس جدید فیفا که مشغول مدیریت اول قرعه کشی اش بود، هیچ چیز نبود: سپ بلاتر. خجالت زدگی ملموس بلاتر، نشانه ای بود برای دیدن و و البته یک بدشگونی از دوران ریاستش، سی و چند سال بعد.

فیفا اعلام کرد درس هایش را گرفته و در نتیجه، به سیستم انسان به جای ماشینِ خودش برای قرعه کشی برگشت. لینکر امیدوار خواهد بود روز جمعه، خطایی انسانی در مراسم قرعه کشی جام جهانی ۲۰۱۸ رخ ندهد.