حضور کمرنگ ایرانی‌ها در لیگ‌های معتبر اروپایی

روزنامه قانون: بازيكنان تيم‌ملي فوتبال كشورمان در اروپا مي‌درخشند و هريك افتخاري را كسب مي‌كنند. عليرضا جهانبخش، يكي از ستون‌هاي تيم آلكمار و كريم‌ انصاري‌فرد در صدر جدول گلزنان ليگ يونان قرار گرفته است؛ هرچند كه سردار آزمون نتوانسته عملكرد درخشاني داشته باشد اما به طور معمول جزو بازيكنان موفق تيم‌ملي بوده كه در سال‌هاي گذشته عملكرد خوبي در تيم‌هاي باشگاهي‌اش داشته است. مهدي طارمي، آقاي گل دو فصل گذشته ليگ برتر نيز با وجود حاشيه‌هاي فراوان به تيم الغرافه قطر پيوست. از سوي ديگر كاوه رضايي، ميلاد محمدي، سروش رفيعي، رامين رضاييان، عليرضا حقيقي و چند بازيكن ديگر ايراني در سال‌هاي اخير تصميم گرفته‌اند با حضور در ليگ‌هاي خارجي تلاش كنند كيفيت فوتبال‌شان را افزايش دهند و به تيم‌ملي كمك كنند. اما مدت‌هاست هيچ فوتباليستي نتوانسته به تيم‌هاي معروف اروپايي بپيوندد و همين موضوع نگراني هواداران را در پي داشته است. سال‌ها پيش وحيد هاشميان، مهدي مهدوي‌كيا، علي دايي و علي كريمي تجربه بازي در بوندس‌ليگا و تيم‌هايي مثل هامبورگ و بايرن‌مونيخ را به كارنامه‌شان اضافه كردند اما اين روزها بازيكنان موفق كشورمان نمي‌توانند جز ليگ هلند و بلژيك به ساير ليگ‌هاي معتبر بپيوندند.

يورش عربستاني‌ها به لاليگا

خبر شوكه‌كننده بود و حسرت‌هاي بي‌شماري را براي ايراني‌ها در پي داشت. فدراسيون فوتبال عربستان با همكاري فدراسيون فوتبال اسپانيا، زمينه جذب ۹ بازيكن را به تيم‌هاي مختلف لاليگا فراهم كرد. براساس اعلام سايت فدراسيون عربستان، سالم الدوساری به ویارئال، فهد المولد به لوانته، یحیی الشهری به لگانس، جابر مصطفی به تيم ویارئال ب، مروان عثمان به تيم لگانس ب، نوح الموسی به وایادولید، عبدالمجید الصلیهم به رایو وایکانو، علی النمر به نومانسیا و عبدالرحمان الحمدان به اسپورتینگ خیخون پيوستند. سال‌هاست كه عادت كرده‌ايم درخشش بازيكنان ژاپني و كره‌اي را در تيم‌هايي مثل اينترميلان و منچستريونايتد تماشا كنيم اما حضور بازيكنان عربستاني در ليگ اسپانيا علاوه بر حسرت براي ايراني‌ها، هشدار مهمي را نيز در پي داشت. آيا فوتبال ايران افت كرده‌است؟نمي‌توان پاسخ قاطعي به‌اين سوال داد اما بررسي دلايل حضور كمرنگ ايراني‌ها در ليگ‌هاي معتبر از نگاه كارشناسان مي‌تواند به آسيب‌شناسي دلايل اين اتفاق كمك كند.

ساختارها مشكل دارند

حميد درخشان، پيشكسوت فوتبال كشورمان در اين باره به «قانون» گفت: «بايد بپذيريم كه زيرساخت و در مجموع ساختار فوتبال ما ضعيف است. وقتي بازيكنان‌مان به كشورهاي ديگر مي‌روند، استانداردها و پايه را بلد نيستند و به همين دليل دچار مشكل مي‌شوند، اگر زيرساخت‌ها درست شود، مي‌توانيم مشكل را حل كنيم». او درباره اينكه بازيكنان اماراتي و عربستاني چگونه توانسته‌اند به ليگ‌هاي معتبر اروپايي راه پيدا كنند، گفت: «امارات چه زماني مي‌توانست ۶ گل به ايران بزند؟ اما در عمل تيم باشگاهي العين به استقلال ۶ گل زد. چرا پرسپوليس از يك تيم عربستاني پنج گل مي‌خورد؟ اين نتايج نشان مي‌دهد فوتبال در امارات و عربستان رو به پيشرفت است اما ما روند كندي داريم». او در ادامه بيان كرد: « آقاي گل‌مان نبايد در نيم فصل ۱۲ گل بزند. اين موضوع نشان مي‌دهد ما پسرفت داشته‌ايم و فوتبال‌مان رشد قابل توجهي نداشته است. اگر فوتبال باشگاهي ايران در سطح بالايي برگزار شود، فوتباليست‌هاي‌مان مي‌توانند در تيم‌هاي اروپايي بازي ‌كنند». درخشان درباره جايگاه بالاتر ايران نسبت به عربستان و امارات در رنكينگ فيفا گفت: «همه مي‌گويند ما تيم اول آسيا هستيم اما نبايد گول رنكينگ را بخوريم. چند سال است كه قهرمان جام‌ملت‌هاي آسيا نشده‌ايم؟ چند سال است كه باشگاه‌هاي‌مان قهرمان ليگ قهرمانان آسيا نشده‌اند؟ كدام باشگاه‌مان عملكرد درخشاني داشته كه بگوييم تيم اول آسيا هستيم؟ ما در بخش فردي بازيكنان مستعدي داريم اما وقتي مي‌خواهيم تيمي بازي كنيم، به مشكل بر مي‌خوريم. اگر اين موفقيت در باشگاه‌ها به دست بيايد، مي‌توانيم اميدوار به درخشش بازيكنان‌مان در اروپا نيز باشيم».

ضعيف‌تر نيستيم

آنچه قطعي به نظر مي‌رسد اينكه بازیکنانی مثل اشکان دژاگه، سردار آزمون، رضاقوچان نژاد، علیرضا جهانبخش، مسعود شجاعی و کاوه رضایی از نظر فني ضعيف‌تر از عمر عبدالرحمن، ناصر الشمرانی، عمر خریبین و یاسر الشحرانی نيستند اما انتخاب‌هاي اشتباه در سال‌هاي اخير و البته عدم تمايل تيم‌هاي مطرح اروپايي به جذب بازيكنان ايراني سبب شده تا يكي مثل علی کریمی پنج سال از بهترین سال‌های فوتبال خود را در کشور های عربی بگذراند. علی دایی دو سال در حاشیه خلیج فارس توپ زده است. فرهاد مجیدی هشت سال، مجتبی جباری سه سال، اشکان دژاگه سه سال، آندرانیک تیموریان دو سال، مهرداد پولادی چهار سال و بسياري دیگر از ستاره‌هاي فوتبال ایران در مقاطعی بیشتر به دنبال پول بوده و قيد حضور در اروپا را با دريافت مبلغ كمتر زده‌اند.

نکته تلخ ماجرا اینجاست که بازیکنانی چون علی‌دایی و علی کریمی که از حاشیه خلیج فارس به اروپا ترنسفر شدند، اگر پیشنهاد اروپایی نداشتند به احتمال زیاد تعداد سال‌های حضورشان در کشورهای عربی بیشتر می‌شد. در واقع برای ستاره های فوتبال ایران بازی در لیگ برتر خلیج فارس آخرین اولویت است و بعد از اروپا این باشگاه های متمول عربي هستند که بازیکنان ایرانی برای رفتن به آنجا تلاش می کنند. هنوز مصاحبه چهار سال پیش سرژیک تیموریان را فراموش نکرده‌ایم که به صراحت گفت برای استقلالی شدن آندو باید تا شروع لیگ ستارگان قطر صبر کنیم و اگر پیشنهادی از کشور قطر نداشتیم آندرانیک به استقلال خواهد آمد. یا فرهاد مجیدی که در اوج رقابت قهرمانی ناگهان تصمیم گرفت استقلال را به مقصد الغرافه قطر ترک کند. جوادنکونام که بازی در تیمی گمنام در لیگ کویت را به بازی در قهرماني لیگ ایران ترجیح داد. مثال‌هايي از اين دست فراوان است، بازيكنان نبايد فراموش كنند كه اشتباهات آن‌ها در سال‌هاي گذشته منجر به شكل‌گيري روندي شده كه بازيكنان مستعد ايراني در شرايط فعلي توان حضور در اروپا را ندارند. اتفاقات رخ داده براي ملي‌پوشان معلولي از علت‌هاي مختلف است. زيرساخت‌هاي ضعيف در كنار انتخاب‌هاي اشتباه منجر به پسرفت فوتبال كشورمان در دنيا شده است. هرچند كه ايران به عنوان نخستين تيم‌ آسيايي، راهي جام‌جهاني شد و عملكرد موفقي داشت اما در بحث صادرات بازيكن هرگز نتوانسته‌ايم آن‌گونه كه بايد به موفقيت دست پيدا كنيم. بدون شك در سال‌هاي آينده و با توجه به برنامه‌ريزي اروپايي‌ها براي تربيت بازيكن، حضور در ليگ‌هاي معتبر به سختي امكان پذير خواهد شد اما بازيكنان مستعد كشورمان مي‌توانند با انتخاب‌هاي درست، راه را براي حضور ساير بازيكنان فراهم كنند. همان‌گونه كه نكونام با تسهيل شرايط و پيشنهاد به باشگاه اوساسونا اقدامات لازم را براي جذب مسعود شجاعي و كريم انصاري‌فرد فراهم كرد، بازيكنان فعلي نيز وظيفه سنگيني دارند و بايد به آينده فوتبال ايران فكر كنند.