تماشای خانوادگی جام‌جهانی در فضای باز

شهروند: با نزدیک شدن به آغاز جام جهانی ٢٠١٨، تب فوتبال در جامعه هر روز داغ‌تر می‌شود. در طول برگزاری این فستیوال یک‌ماهه جذاب، اکثر مردم به نوعی در طول روز درگیر اخبار و تماشای این مسابقات هستند، به‌ویژه این‌که تیم‌ملی ایران هم در این دوره حضور دارد. درحالی‌که پلیس و فرماندار تهران در روزهای اخیر پخش مسابقات جام‌جهانی در کافه‌ها و همچنین سینماها را بلامانع دانستند، همچنان یک نکته مبهم وجود دارد؛ این‌که چرا مسابقات فوتبال در مکان‌های عمومی ازجمله پارک‌ها و میادین اصلی شهرها به‌ویژه پایتخت پخش نمی‌شود؟ این اتفاق که چندباری در شهرهای مختلف ایران رخ داده و در خارج از کشور هم مرسوم است، فرصتی برای ایجاد شادی و نشاط در جامعه محسوب می‌شود.

چرا می‌شود در سینما فوتبال دید؟

پخش فوتبال در سینما پروژه‌ای بود که همزمان با جام‌جهانی ٢٠١٤ کلید خورد و با استقبال خوبی از سوی شهروندان تهرانی هم مواجه شد. این‌که خانواده‌ها در کنار هم می‌توانستند لذت تماشای فوتبال به صورت دسته‌جمعی را در فضایی خارج از خانه تجربه کنند، جذابیت‌هایی را برای مردم ایجاد کرده بود. حالا با نزدیک شدن به جام‌جهانی ٢٠١٨ باز هم چنین بحثی مطرح شده، با این‌که برخی انتقادات را به همراه داشته است. محمدحسین مهدویان، کارگردان سینما در این‌باره گفته است: «به همین سادگی ما را از خانه‌مان بیرون می‌کنند. انگار باید بپذیریم که حالا زمانه‌ امپراتوری سینمادارهاست. چرا مثل همه جای دنیا فوتبال را در پارک‌ها و اماکن عمومی، روی تلویزیون‌های شهری یا پرده‌های بزرگ به‌طور رایگان برای مردم نمایش نمی‌دهند؟» درواقع این مسأله مطرح شده که وقتی فرصت پخش مسابقات برای مردم به‌صورت آزاد وجود دارد، چرا آنها باید هزینه بلیت سینما را برای تماشای فوتبال بدهند؟

سابقه پخش فوتبال در فضای باز

چندباری در طول سال‌های اخیر شاهد این اتفاق بوده‌ایم که در پارک‌ها و مکان‌های عمومی مسابقات جذاب فوتبال پخش و با استقبال خوبی از سوی مردم مواجه شده است. نمونه‌های بارز به جام‌جهانی ٢٠١٤ برمی‌گردد که در چند شهر ازجمله جزیره کیش با تدابیری که اندیشیده شده بود، مردم در کنار هم مسابقه ایران و آرژانتین را تماشا کردند. این اتفاق در اسکله بزرگ و پارک شهر کیش رخ داد و باعث شد تصاویر جذابی از ابراز احساسات مردم در طول این مسابقه منتشر شود.

اتفاقی عادی برای خارجی‌ها

شاید پخش مسابقات فوتبال در مکان‌های عمومی در ایران همچنان یک مسأله حل‌نشده باشد، اما در اکثر کشورها تماشای فوتبال به‌صورت دسته‌جمعی اتفاقی عادی به‌شمار می‌رود. بارها شاهد بوده‌ایم که در روزهای حساس فوتبال یک کشور در رده ملی، مردم در میادین و پارک‌های بزرگ شهر جمع و با یکدیگر متحد می‌شوند. بعد از پایان مسابقه هم یا شاهد جشنی بزرگ هستیم یا با شکست تیمشان زانوی غم بغل گرفته و به خانه برمی‌گردند. شاید برای کشوری مثل مصر که سال‌ها بود نمی‌توانست به جام‌جهانی برسد، دیدن مسابقه حساس مقدماتی جام‌جهانی جذاب و برای آلمانی‌ها تماشای دسته‌جمعی فینال جام‌جهانی از چنین جذابیتی برخوردار باشد. البته تماشای فوتبال در مکان‌های عمومی نه‌تنها در رده ملی، بلکه در رده‌های باشگاهی هم صورت می‌پذیرد. هواداران یک تیم در شهر خودشان با امکانی که شهرداری فراهم می‌کند، از تیمشان حمایت می‌کنند. حتی این اتفاق آن‌قدر مرسوم است که پخش مسابقات خارجی هم گاهی برای مردم یک کشور دیگر جذاب است؛ به‌عنوان مثال فینال لیگ قهرمانان اروپا ٢٠١٨ در میدان اصلی شهر استانبول پخش شد و خبرنگاران ایرانی که برای پوشش اخبار تیم‌ملی به ترکیه رفته بودند، از این اتفاق ابراز خوشحالی کردند.

آمادگی شهرداری برای پخش مسابقات جام جهانی

در آستانه جام‌جهانی ٢٠١٨ شاید خبر پخش مسابقات حساس در فضای باز و تماشای آن توسط هواداران فوتبال به‌صورت دسته‌جمعی و خانوادگی شادی و نشاط را در جامعه تزریق کند. به نظر می‌رسد شهرداری تهران برای عملی شدن این طرح برنامه‌هایی در سر دارد. محمدصادق حسنی، رئیس سازمان ورزش شهرداری تهران در نشست خبری اخیر خود در این‌باره گفته بود: «ما به‌دنبال پخش جام‌جهانی فوتبال در پارک‌ها هستیم و امیدوارم متولیان امر در این‌خصوص همکاری کنند. همچنین این قول را می‌دهیم که اگر این کار به سازمان ما واگذار شود، تجربه خوبی را برای مردم، سازمان‌ها و نهادهای اجتماعی ایجاد کنیم. به‌هرحال اراده ما بر انجام این کار است.» یکی دیگر از مسئولان سازمان ورزش شهرداری تهران در گفت‌وگو با «شهروند» از ارایه این طرح به ارگان‌های مختلف خبر داد و عملی شدن آن را در اختیار نیروی انتظامی دانست؛ اگرچه این مسئول که نمی‌خواست نامش فاش شود، از احتمال بالای مخالفت با این طرح سخن گفت!

موانع تماشای دسته‌جمعی فوتبال چیست؟

حالا که در آستانه جام‌جهانی، طرح پخش این مسابقات روی نمایشگرهای بزرگ در پارک‌ها و میادین اصلی شهر آماده شده و گمانه‌زنی‌ها از مخالفت احتمالی نیروی انتظامی حکایت دارد؛ این سوال مطرح می‌شود که موانع اجرایی شدن چنین طرحی چیست؟ مشکلات عبور و مرور و ترافیک قطعا یکی از اصلی‌ترین نگرانی‌های نیروی انتظامی برای این طرح محسوب می‌شود. شاید هنوز فرهنگ لازم برای این کار ایجاد نشده که مردم به‌موقع به محل رسیده، در مکان مناسب خودرو خود را پارک کنند، هنگام تماشای مسابقه زباله روی زمین نریزند و در مجموع هیچ مشکلی در نظم شهری ایجاد نکنند. با این حال، ایجاد این فرهنگ هم قطعا با اجرایی شدن آن به وجود می‌آید. بهتر است اگر مانع دیگری هم وجود دارد، نیروی انتظامی یا سازمان ذیربط دیگر به صورت شفاف اعلام کنند.

فرصتی برای اتحاد مردم

همواره درباره ویژگی‌های ورزش و پتانسیلی که در ایجاد اتحاد، نشاط و همدلی در جامعه دارد، صحبت شده و مسئولان بلندپایه کشور هم به آن اذعان دارند. در سال‌های اخیر و در طول مسابقات مهمی مثل المپیک شاهد بودیم که حتی رشته‌های غیرفوتبالی نیز توانسته‌اند مردم را یکصدا کنند. حضور مردم یک شهر یا محله جلوی خانه قهرمان‌های المپیک و تماشای دسته‌جمعی رقابت‌ها و جشنی که بعد از آن برپا می‌شود، صحنه‌های زیبایی بوده که از تلویزیون ملی هم پخش شده است. درواقع وقتی صحبت از پخش مسابقات فوتبال در مکان‌های عمومی می‌شود، باید از آن استقبال کرد تا شادی و نشاط را بین مردم شاهد باشیم. تصور کنید دیدار ایران و مراکش در روز دوم جام‌جهانی در چند پارک بزرگ شهر تهران پخش شود و تیم کی‌روش هم یک برد بزرگ به دست بیاورد. این اتفاق چقدر می‌تواند در ایجاد شور و نشاط در جامعه موثر باشد.