ژاکه هم اشتباه کرده بود؛ از کانتونا تا وریا

فرهنگستان فوتبال: جام جهانی همان‌قدر که به بهترین مربیان دنیا تعلق دارد، برای بهترین بازیکنان دنیا هم هست. بازیکنان، سربازان مکانیکی مربیان نیستند. هر بازیکن شایسته‌ای، هر بازیکنی که به استانداردهای بین‌المللی دست پیدا کند سزاوار است که در این جشن بزرگ فوتبال حضور پیدا کند. مگر در عمر یک فوتبالیست چند جام جهانی برگزار خواهد شد؟

چی؟ از امه ژاکه و اریک کانتونا مثال می‌آورید؟ این‌که ژاکه به دلایلی عجیب کانتونا را از جام جهانی محروم کرد و رهبری تیمش را به زیدان سپرد و قهرمان جهان شد؟ آفرین به ژاکه، اما محروم ساختن بازیکنی با کیفیات کانتونا بنا به هر دلیل تاکتیکی یک ظلم بزرگ محسوب می‌شود. یک حماقت. کانتونا سزاوار بود که جام جهانی را تجربه کند. فرانسوی‌ها در آن جام جهانی بازیکنان درجه دویی مثل دوگاری و گیوارش و کارمبو و بغوسیان را در اسکاد ۲۳ نفره خود داشت و یا نوگلانی مثل آنری و ترزگه و بازیکنان کم فایده‌ای مثل ژورکایف، اما ژاکه ترجیح داد کانتونای کبیر را اصلا دعوت نکند.(فقط کانتونا نیست. اگر از نمونه‌هایی مثل برند شوستر و اشتفان افن‌برگ گذر کنیم، همین امسال یواخیم لوو، لروی سانه را از جام جهانی محروم کرد. در بهترین سال فوتبالی این بازیکن ۲۲ ساله، او را درآخرین لحظه از تیم آلمان خط زد. دلایل؟ گفته‌اند سانه برعکس من‌سیتی در تیم ملی آلمان مفید ظاهر نشده است. یک‌سری آمار هم منتشر کرده‌اند اما بازیکنی که در لیگ جزیره ۱۱ گل زده و ۱۱ پاس گل داده حقش است که در جام جهانی حاضر باشد. بی برو برگرد. همان‌گونه که حق جک ویلشر بود که در جام جهانی حاضر باشد اگر حماقت ساوتگیت نبود.

بعید می‌دانم کسی اندازه من در دفاع از کی‌روش قلم زده باشد. و به اندازه کافی هم از زامبی‌های کم‌سواد فضای مجازی مورد دشنام و ناسزا قرار گرفته‌ام. آری من طرفدار کی‌روش هستم. من یک پرسپولیسی‌ام. اما این‌ها دلیل نمی‌شود که از خط زدن وریا غفوری سرسام نگیرم. تمام ملاک‌ها، حرف‌ها و مصاحبه‌ها و بازی‌ها را مرور می‌کنم بازهم به این نتیجه می‌رسم که حق وریا بود که در بهترین سال فوتبال عمرش، در سن سی‌سالگی، جام جهانی را تجربه کند. در حق او یک بی‌عدالتی آشکار انجام شده است. این شاید تنها شانس او برای تجربه یک جام جهانی بود که از او دریغ شد. بازیکنی که در جام ملت‌های آسیا توسط خود کی‌روش از خط هافبک نفت کشف شده بود و به دفاع راست تیم ملی رسیده بود. ببینید چیزهایی مثل الزامات تاکتیکی و شرایط و هارمونی تیم و ملاک‌های این‌چنینی را قبول دارم اما با در نظر گرفتن همه آنها بازهم جای وریا در ترکیب اصلی تیم ملی است. او بهترین دفاع راست ایران بود و باید به روسیه می‌رفت. تاکتیک و استراتژی کی‌روش در شیوه بازی تیم ملی را درک و ستایش می‌کنم اما تاکتیک‌ها و استراتژی‌ها تابعی از فوتبالیست‌های ممتاز هستند. اگر این فرمول را برعکس کنیم آنگاه بازیکن شایسته‌ای مثل وریا از تیم ملی خط می‌خورد و پسر نجیب اما متوسطی مثل ربیع‌خواه به ترکیب پرسپولیس می‌رسد! تاکتیک مقوله جذابی است، اما سحر و جادو نیست. بهترین نسخه‌های تاکتیکی تاریخ فوتبال به اندازه موفقیت‌هایشان، شکست‌های گفته و ناگفته داشته‌اند. آدم‌ها را، بازیکنان شایسته را قربانی موهومات تاکتیکی نکنیم.