فوتبال بعد از جام جهانی تغییر می‌کند

ایران ورزشی: به مقطع تاریخی که هر ۴ سال یک بار تکرار و به‌عنوان جام جهانی شناخته می‌شود، خوش آمدید. در حقیقت به‌عنوان یک رویداد ورزشی و سرگرم‌کننده، چیز دیگری نمی‌بینید. جام جهانی همه ما را در قاره‌ها و فرهنگ‌ها متحد می‌کند. این بخشی از DNA گروهی ما، میراث ما است، حتی اگر حامی کشورهای متفاوت باشیم. لازم نیست سن و سال خاصی داشته باشید که شاهد ضربه تمام کننده یک از میان ۱۱ لوئیس آلبرتو در فینال ۱۹۷۰ یا غرش دیگو مارادونا به سوی بهشت و رها کردن دست خدا برای مشت زدن به توپ و عبور دادن آن از روی سر پیتر شیلتون در سال ۱۹۸۶، یا ضربه سر زین‌الدین زیدان به سینه ماتراتزی در سال ۲۰۰۶ بوده باشید اما شما احتمالاً‌ می‌دانید که چنین اتفاقی افتاده است و احتمالاً می‌دانید معنایش چیست.

این جادوی جام جهانی است. این جام با ما متحول شده است که ممکن است توضیح دهد چرا همراه ما در طول سفر در گذر زمان قدم زده است و فقط زمانی ما را ترک کرد که درگیر یک جنگ جهانی بودیم. هر تورنمنت در بخشی از یک روایت مشابه است اما به نوبه خودش منحصر به فرد است، مانند یک زنجیره که اتصالاتش از نظر سایز، شکل و رنگ متفاوت است.

این تابستان، یک بار دیگر تغییر خواهد کرد و این تغییرات بیشتر خواهد شد، تا جایی که جام جهانی به آن شکلی که ما می‌شناسیم، دیگر هرگز وجود نخواهد داشت. این نخستین بار است که رقابت‌ها پشت چیزی است که ما عادت داشتیم به آن پرده‌ آهنین بگوییم، به میزبانی کشوری به اسم روسیه که بیشتر تاریخش را صرف درست کردن ادبیاتی متفاوت از نسخه غربی کرده و سرانجام هم تسلیم آن شده، یا دست کم در بعضی وجوه، تسلیم آن شده. کشوری که یک قرن اخیرش یا بیشتر، با خونریزی و سرکوبی که نظیرش را تنها در چند کشور معدود می‌بینی برجسته شده اما به همین اندازه به خاطر خلاقیتش، غرورش و دستاوردهای علمی، هنری و فرهنگی‌اش جشن گرفته است.

جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه، دوره ماقبل پایانی برگزاری جام جهانی با ۳۲ تیم است یا شاید دوره آخر جام جهانی با فرمت کنونی - اگر برخی از احزاب داخل فیفا بتوانند برای جام جهانی قطر چنین برنامه‌ای را پیاده کنند - قبل از تبدیل شدن آن به تورنمنتی ۴۸ تیمی باشد که تقریباً یک چهارم کشورهای فوتبال جهان در آن حضور دارند. این جام جهانی همچنین آخرین جام جهانی ۳۲ تیمی تابستانی خواهد بود که در نیمکره شمالی برگزار می‌شود چون جام جهانی ۲۰۲۲ قطر دنبال راهی است که تقویم برگزاری‌اش را یک جایی لابه‌لایی برنامه بازی‌های فوتبال باشگاهی اروپا بگنجاند.

بعد از ۴ دهه که سپ بلاتر یا بر مسند ریاست فیفا نشسته بود یا به‌عنوان دبیر کل فعالیت داشت، این نخستین جام جهانی است که جام قهرمانی‌اش توسط یک رییس جدید به نام جانی اینفانتینو به تیم قهرمان اهدا خواهد شد. اینفانتینو قول شفافیت در ساز و کارهای فیفا، پایان فساد و افزایش سهم فدراسیون‌های فوتبال زیر مجموعه فیفا را داده بود و هدف نهایی‌اش احیای اعتبار سازمانی بود که به چشم اسپانسرها و هواداران فوتبال، در فساد غوطه‌ور شده بود.

تاریخ قضاوت خواهد کرد که او توانسته در اجرای وعده‌هایش موفق باشد یا نه اما فعلاً چیزی که ارزش یاد‌‌آوری دارد این است که ما اینجا در روسیه هستیم و اگر ۴ سال دیگر به قطر برویم، به خاطر تصمیمی است که توسط یک نهاد، شورای اجرایی فیفا اتخاذ شده است که سه چهارم اعضایش به فساد متهم و به خاطر تخلفات مختلف از کار در حوزه فوتبال محروم شدند.

تغییرات بیشتری در راه است. جام جهانی ۲۰۱۸ نخستین جام جهانی است که VAR یا همان کمک داور ویدئویی به داوران کمک می‌‌کند؛ بدعتی که حتی بعد از آزمایش شدن در بیش از هزار بازی سطح اول فوتبال دنیا در ۶ لیگ در سراسر دنیا، شک و تردید‌هایی در موردش وجود دارد. این فناوری آمده تا به انتقادات و شکایات همیشگی از اشتباهات داوری خاتمه داده شود اما سناریوی کابوس‌واری که هنوز برخی از جمله ماسیمو بوساکا رییس کمیته داوری فیفا و پیرلوئیجی کولینا، مشاور داوری فیفا دارند این است که به خاطر این فناوری یک اشتباه بزرگ رخ دهد و نقصی در اجرای آن به وجود آید که اگر اینطور شود، این جام جهانی نه تنها نخستین بلکه آخرین جام جهانی همراه با VAR خواهد بود.

به هر حال با همه مشکلاتی که این تورنمنت ممکن است داشته باشد، با همه جوانبی که شاید ما دوست‌شان نداشته باشیم یا تمام تغییراتی که ما را نگران می‌کند، آن دسته از ما که طرفدار فوتبال هستیم، می‌دانیم همانطور که نمی‌توانیم از رگ و ریشه و گذشته‌تان بریده شویم، نمی‌توانیم از جام جهانی هم دل بکنیم.