جام‌ جهانی برگ برنده پوتین

روزنامه شرق: «نزدیک به نیم ‌میلیون هوادار فوتبال رهسپار روسیه شده‌اند تا بازی‌های تیم‌های ملی کشورشان را در جام جهانی از نزدیک شاهد باشند. ‌میلیاردها نفر هم در سراسر جهان در این یک ماه بازی‌های جام جهانی را از تلویزیون شاهد خواهند بود. در میان مدعیان قهرمانی جام جهانی، تیم ملی روسیه تقریبا هیچ شانسی برای قهرمانی ندارد. با این‌ حال برنده این جام حتی قبل از سوت آغاز بازی افتتاحیه مشخص شده است: ولادیمیر پوتین.

با این که کرملین در سال‌های اخیر از سوی رهبران غربی منزوی و تحریم‌ شده، اما تعدادی از رهبران و دیپلمات‌ها در دوره یک‌ماهه برگزاری جام جهانی رهسپار روسیه خواهند شد و رئیس‌جمهور روسیه نیز با استفاده از این فرصت قصد دارد هم موقعیت دیپلماتیک خود را ارتقا بخشد و هم توجه رسانه‌های بین‌المللی را بیش‌ از پیش به سوی خود جلب کند.

آن چه در بازی افتتاحیه میان روسیه و عربستان سعودی بیش از تحولات درون زمین جلب توجه می‌کرد، حضور پوتین و محمد بن‌سلمان، ولیعهد مقتدر عربستان، در جایگاه ویژه ورزشگاه بود. با این که روسیه در یک بازی یک‌طرفه با پنج گل عربستان را در هم کوبید اما پوتین و سلمان در حین تماشای این رقابت بازی دیگری را در سر می‌پرواندند: افزایش قیمت جهانی نفت. توافق برای آن نیز پس از مذاکره این دو در حاشیه رقابت فوتبال حاصل شد.

اقدامات پوتین برای جلب نظر بین‌المللی همچنان ادامه خواهد داشت. آنتونیو گوترش، دبیر کل پرتغالی سازمان ملل، روز چهارشنبه راهی روسیه شد تا بازی پرتغال و مراکش را از نزدیک شاهد باشد و همچنین پای میز مذاکره با رئیس‌جمهور اقتدارگرای روسیه بنشیند. پس از آن هم مون جائه این، رئیس‌جمهور کره‌جنوبی، میهمان پوتین خواهد بود تا به بهانه تماشای بازی کره‌جنوبی و مکزیک گشایش‌های بی‌سابقه اخیر در رابطه میان ایالات متحده و کره‌شمالی را با همتای روس خود بررسی کند. مون همچنین در دومای روسیه هم سخنرانی خواهد کرد. در روزهای بعد نیز برخی دیگر از رهبران کشورها از جمله آنگلا مرکل، صدراعظم فوتبال‌دوست آلمان، به روسیه خواهند رفت.

فرصتی برای ارتقای جایگاه روسیه

پوتین که از تأثیر شگرف فوتبال بر همه حوزه‌ها از جمله سیاست و اقتصاد آگاه است، با هدف افزایش محبوبیت داخلی و ارتقای نگاه جهان به روسیه به‌ عنوان کشوری پیشرفته و مدرن کمپینی گسترده برای کسب میزبانی جام جهانی تشکیل داد و در سال ۲۰۱۰ توانست نظر مثبت اکثریت اعضای کمیته اجرائی فیفا را جلب کند و از فدراسیون جهانی فوتبال هم در سخنرانی احساسی خود در مقر فیفا به خاطر اعطای این میزبانی تقدیر کرد اما چند سال بعد و با افشای فساد مالی در میان مقام‌های رده‌بالای فیفا که حتی استعفای سپ بلاتر، رئیس وقت فیفا، را در پی داشت، سالم‌ بودن روند رأی‌گیری برای اعطای میزبانی جام جهانی به روسیه و قطر هم با تردیدهایی روبه‌رو شد اما قبل از هرگونه تحقیق و بازرسی، کامپیوترها و ایمیل‌های مورد استفاده در کمپین میزبانی روسیه از بین رفت!

با وجود همه تردیدها، این روزها روسیه با صرف هزینه‌ای ۱۳‌ میلیارد دلاری برای ساخت ورزشگاه‌ها و توسعه زیرساخت‌ها، میزبان بهترین تیم‌های فوتبال جهان است و پوتین به بهترین وجه از این فرصت بهره‌برداری می‌کند. چهار سال قبل هم المپیک زمستانی سوچی به‌ عنوان اولین گردهمایی بزرگ ورزشی پس از فروپاشی کمونیسم در روسیه برگزار شد. پایان المپیک زمستانی سوچی آغازگر تحولاتی بود که رابطه روسیه و غرب را به پرتنش‌ترین رابطه پس از پایان جنگ سرد سوق داد. چند روز بعد از پایان بازی‌های سوچی، نیروهای ویژه روسیه در واکنش به تحولات اوکراین، ساختمان‌های دولتی در شبه‌جزیره کریمه را محاصره کردند. پس از آن هم در رفراندومی جنجالی، کریمه از اوکراین جدا و دوباره تحت حاکمیت مسکو قرار گرفت و در پی آن تحریم‌های غرب علیه روسیه نیز کلید خورد. ساقط‌ کردن هواپیمای مسافربری مالزیایی در شرق اوکراین، ادعای مداخله روسیه در انتخابات‌های ایالات متحده، فرانسه و بریتانیا، مداخله نظامی پوتین به سود بشار اسد در جنگ داخلی سوریه و نیز سوء قصد به جان سرگئی اسکریپال، جاسوس سابق روسیه در بریتانیا، تنش‌ها میان مسکو و غرب را به اوج خود رساند؛ به‌ طوری‌ که اغلب رهبران اروپایی ترجیح دادند تا جام جهانی روسیه را از نظر سیاسی تحریم کنند. با این‌ حال هیچ‌کدام از این تحولات مانع از آن نشد تا سیل هواداران فوتبال رهسپار روسیه نشوند. بر اساس اعلام فیفا بیشترین تعداد بلیت در تاریخ بازی‌های جام جهانی در این دوره به فروش رفته است تا فعلا همه‌ چیز به سود پوتین رقم بخورد. پوتین و اعضای دولت روسیه از فرصت برگزاری جام جهانی برای سرپوش‌ گذاشتن بر مشکلات داخلی و افزایش مقبولیت خود استفاده کرده‌اند.

دیمیتری مدودف، نخست‌وزیر روسیه، در سخنرانی خود در مراسم افتتاحیه جام جهانی از یکی از بزرگ‌ترین برنامه‌های اقتصادی و اجتماعی دولت روسیه رونمایی و اعلام کرد که سن بازنشستگی در این کشور برای زنان از ۵۵ به ۶۳ سال و برای مردان از ۶۰ به ۶۵ سال افزایش خواهد یافت. چنین اصلاحاتی برای کشوری که نهادها و ادارات دولتی تأمین‌کننده شغل اکثریت مردم آن هستند، می‌تواند بسیار تعیین‌کننده و باعث افزایش اقبال به دولت باشد. با وجود این که مخالفان داخلی پوتین این‌گونه اقدامات دولت را زیر سؤال برده‌اند اما نمی‌توانند مانع از پیروزی پوتین در جام جهانی روسیه شوند.»