سرنوشت تلخ ایران در ضربات پنالتی؛ ماراتن مرگ

وب‌سایت نود: اگر ضربات پنالتی و اتفاقاتی که در آن روی می‌دهد را «شانس» نام‌گذاری کنیم تیم ملی ایران در تورنمنت‌های مختلف تیم خوش‌شانسی نبوده است. ما خاطرات خوبی از ضیافت پنالتی‌ها نداشته‌ایم و در اکثر مواقع با ناراحتی و دستان خالی از این میهمانی بیرون آمده‌ایم. این اتفاق هم ارتباطی به یک دوره خاص یا مربی خاص نداشته است. می‌توانیم از سال ۱۹۸۴ شروع کنیم و برسیم تا همین جام ملت‌های گذشته و تیم کارلوس کی‌روش.

۱۹۸۴ اولین سالی بود که کار ایران به ضربات پنالتی کشیده شد. ایران در نیمه نهایی به مصاف عربستان رفت و با گل شاهرخ بیانی جلو افتاد و با گل‌به خودی شاهرخ بیانی بازی مساوی شد. این اولین باری بود که ضربات پنالتی باید وضعیت ایران را مشخص می‌کرد و نتیجه آن غم‌انگیز بود.

ناصر ابراهیمی تصمیم گرفت تا با یک تعویض درون دروازه بهروز سلطانی را از بازی خارج کرده و حافظ طاحونی را جانشین او کند. طاحونی هر ۵ پنالتی را گل خورد و این پنجعلی بود که با از دست دادن یک ضربه، ایران را به رده‌بندی فرستاد.

جایی که تیم کویت و یک باخت دیگر انتظارمان را می‌کشید. باز هم باخت در ضربات پنالتی، این بار با پنالتی خراب کردن جعفر مختاری‌فر. ۱۹۸۴ شروع ناکامی‌های ما در ضربات پنالتی در بازی‌های بزرگ بود.

در جام ملت‌های بعدی یعنی در سال ۱۹۸۸ تا حدودی توانستیم بدشانسی‌های دوره قبلی را جبران کنیم اما جبرانی که نتوانست جای خالی جام را برای ما پرکند. بعد از باخت به عربستان در نیمه‌نهایی در بازی رده‌بندی به مصاف چین رفتیم و در همان ۳ ضربه اول کار را تمام کردیم. عابدزاده با درخشش در این بازی دو پنالتی را گرفت و پنالتی سوم را هم آنها به تیر زدند و ما سوم شدیم.

جام ملت‌های ۱۹۹۶ جام مایلی‌کهن و شگفتی‌آفرینی‌هایش بود. تیم جوان و متحول شده او در کمال ناباوری با نتایجی جالب توجه خود را به مرحله نیمه‌نهایی رساند. فقط داوری و ضربات پنالتی می‌توانست سد راه شگفتی‌های مایلی‌کهن و جوانانش شود و در نهایت هم این اتفاق افتاد. جمال غندور داور مصری به مدد عربستان آمد. او در دقیقه ۲۷ گل خداداد عزیزی را آفساید اعلام کرد و در دقیقه ۷۵ پنالتی مدافعان عربستان را روی استیلی را نگرفت.

آن اتفاقی که نباید افتاد و بازی به وقت اضافه و ضربات پنالتی کشیده شد. نحسی این رقابت‌ها حریف جوانی تیم ملی ایران شد. در پنالتی‌ها عابدزاده که در دقیقه 117 جای نکیسا را گرفته و برای اولین بار در این بازی‌ها به میدان می‌‌آمد، 2 ضربه حریف را دفع کرد اما علی دایی، داریوش یزدانی و محمد خاکپور پنالتی های خود را خراب کردند. علی دایی اولین پنالتی را از دست داد و داریوش یزدانی هم عجیب‌ترین پنالتی‌زن ایران بود. بازیکن 19ساله ای که مایلی‌کهن او را انتخاب کرد و بعد از این که پنالتی را از دست داد همه انتقاد کردند که چرا این بازیکن جوان باید به جای محرمی که متخصص زدن پنالتی است در زمین و پشت توپ قرار بگیرد.

این بار جام‌ملت‌ها برای ایران با دو خاطره تلخ همراه نبود و باز هم عابدزاده بود که باز هم بر نحسی پنالتی‌ها چیره شد و ایران را سوم کرد. اولین ضربه را ایران مقابل کویت از دست داد اما عابدزاده با مهار پنالتی‌های حریف شانس را به اردوی ایران برگرداند. بازیکنی که اولین پنالتی را از دست داد کسی نبود جز متخصص پنالتی یعنی مجتبی محرمی. اگرچه هدر رفتن پنالتی او را عابدزاده جبران کرد اما خنده‌ او بعد از این اتفاق، جنجال‌هایی فراموش نشدنی را برای بازیکن تیم ملی ایجاد کرد.

تا قبل از شروع دهه بیستم، تیم ملی چهار بار کارش به ضربات پنالتی کشید که در دو بازی مهم در فینال بازنده شد و در دو دیدار رده‌بندی با درخشش عابدزاده سومی را از آن خود کرد. با شروع سال 2000 هم وضعیت ایران در پنالتی‌ها تغییری نکرد. در سال 2004 در بازی نیمه‌نهایی یک بر صفر از چین عقب افتادیم. ایران با برتری کامل توانست گل خورده را جبران کند و با گل علوی بازی مساوی شد.

با اخراج شدن ستار زارع باز هم ایران شانس پیروزی داشت اما بداوی در آخرین دقیقه بازی دروازه خالی را به بیرون زد تا پای ضربات پنالتی به میان بیاید. نکونام و دایی و مهدوی کیا پنالتی‌هایشان را تبدیل به گل کردند اما ایمان مبعلی با زدن به تیر دروازه و یحیی گل‌محمدی با آن چیپ معروف یکی از شایسته‌ترین تیم‌های تاریخ فوتبال ایران را در آرزوی قهرمانی گذاشتند.

قلعه‌نویی هم در سال ۲۰۰۷ به جرگه مربیانی پیوست که بدون باخت و با گرفتار شدن در دام پنالتی‌ها از یک تورنمنت حذف شد. در مرحله یک‌چهارم نهایی بازی ایران و کره جنوبی صفر ـ صفر تمام شد. تیمی که در طول ضربات پنالتی دو نشانه‌گیری اشتباه داشتند و تمام. رسول خطیبی و مهدوی کیا بازیکنانی بودند که تا سال‌ها بعد نامشان در ذهن قلعه‌نویی با آه و حسرت حک شد.

یکی از دراماتیک‌ترین حذف‌های ایران در ضربات پنالتی در بازی ایران و عراق در جام‌ملت‌های 2015 رقم خورد. دیداری که از همان دقایق ابتدایی دراماتیک شروع شد و تا سوت پایان بازی سرشار از شگفتی و غافلگیری بود. ایران 10 نفره در طول بازی بارها عقب‌افتادگی‌اش در نتیجه را جبران کرد و توانست با نتیجه 3-3 بازی را به پنالتی بکشاند. در آنجا اما حاج صفی با هدر دادن اولین پنالتی پرونده ناکامی ایران را شروع کرد و وحید امیری هم آن را به تلخی بست و به سینه تاریخ سنجاق کرد.