قاضیان مهربان، یاغیان شجاع

فرهیختگان: هنوز هم صحنه اعتراض دسته‌جمعی بازیکنان تیم ملی ایران به داور دیدار مقابل ژاپن در اذهان عمومی باقی مانده و هر از چند گاهی آه از نهاد همگی‌مان درمی‌آید که اگر آن اعتراض بی‌موقع و غیرحرفه‌ای نبود، شاید الان طلسم ۴۳ساله شکسته شده بود.

با همان حس و حال منفی، جام را به پایان بردیم و تنها دلخوشی‌مان یک لیگ جذاب و فوق‌العاده مهیج بود که نیمی از آن دست‌نخورده مانده بود. ۱۶ تیم حاضر در مسابقات با اهداف متفاوت رقابت خود را با یکدیگر از سر گرفتند اما پس از گذشت حدود سه هفته از نیم‌فصل دوم اتفاقاتی رخ داده که امید فوتبال‌دوستان را تا حد زیادی به ناامیدی بدل کرده است.

لیگ برتر اعتراضات

حمله پنج نفری بازیکنان ملی‌پوش ایران در امارات به داور مسابقه را این‌بار به کل لیگ و به تمامی ۱۶ تیم و به همه ورزشگاه‌ها بسط دهید! این حال و روز سه‌ هفته نخست نیم‌فصل دوم رقابت‌های لیگ برتر بوده است. اعتراض به زمین و زمان که از بیرون مستطیل سبز با صدور بیانیه‌های مختلف مدیران باشگاه‌ها آغاز می‌شود و به داخل زمین بازی سرایت پیدا می‌کند. فرقی نمی‌کند داخل محوطه جریمه باشد یا در دایره میانی زمین. تفاوتی نمی‌کند در چه دقیقه‌ای از زمان بازی باشیم؛ همه درحال اعتراض هستند.

هوادار روی سکو، مربی کنار نیمکت و بازیکن داخل زمین. بارها در ۲۰ بازی انجام‌شده لیگ تا به اینجا از این اتفاقات تماشا کرده‌ایم. بازیکنی که بابت یک توپ معمولی ۵۰ متر استارت می‌زند تا داور را تحت فشار قرار دهد و با بازیکن تیم روبه‌رو درگیر شود. ستاره ملی‌پوشی که به خاطر یک خطای ساده از کوره درمی‌رود و حرکت غیرورزشی انجام می‌دهد.

سرمربی‌ای که بازیکنان تیمش در یکی از مهم‌ترین بازی‌های فصل قادر به دادن چهار پاس به یکدیگر نیستند اما بعد از شکست همه چیز را به داور ربط می‌دهد و به قول معروف شانه خالی می‌کند. اینجا لیگ برتر اعتراضات است؛ خوش آمدید!

کارت‌های کمتر، اعتراض‌های بیشتر

۵۱ کارت زرد و دو کارت قرمز در ۲۰ مسابقه. میانگین ۲.۶۸ کارت در هر دیدار. آمار بالایی نیست. اعداد و ارقام نه‌تنها از وخامت اوضاع حکایت نمی‌کند بلکه نوید لیگی کم‌تنش را هم می‌دهد. ۷۰ کارت زرد و ۶ کارت قرمز در ۲۴ مسابقه؛ میانگین ۲.۹۱ کارت در هر بازی. این‌آمار سه بازی نخست لیگ برتر است. همان‌طور که مشخص است طبق آمار حتی تعداد کارت‌های زرد و قرمز تا حد قابل‌توجهی در نیم‌فصل دوم کمتر شده اما آیا این تمام حقیقت ماجراست؟‌جواب بدون‌شک منفی خواهد بود.

برای اثبات این امر به سراغ پراخراج‌ترین هفته لیگ برتر می‌رویم؛ یعنی هفته دوم. جایی که پنج بازیکن از زمین مسابقه اخراج شدند. وحید محمدزاده از ذوب‌آهن، محمد دانشگر از استقلال تهران، سینا مریدی از فولاد خوزستان، وحید نامداری از استقلال خوزستان و محمد قنبری از پدیده مشهد.

هر پنج اخراج کاملا فنی و در جریان مسابقه رخ داد و نشانه‌ای از اعتراض در آنها نبود. البته آن زمان هم، اعتراض بود و مشکلات داوری هم در هر رقابت به چشم می‌خورد اما هجمه‌ها تا این حد شدید نبود. داوران به این شدت تحت فشار و زیر ذره‌بین نبودند.

روی دیگر سکه خود این اشخاص بودند؛ یکی از مهم‌ترین مقصران وضعیت کنونی. قاضیانی که اگر واکنش‌های بهتری نسبت به اعتراض‌های بازیکنان و مربیان از خود به نمایش می‌گذاشتند و اجازه پیشروی بیش از حد را به آنها نمی‌دادند الان کار به اینجا نمی‌کشید که به این شدت جایگاه‌شان تضعیف شود. علیرضا بیرانوند در بازی فولاد و پرسپولیس به سمت رضا کرمانشاهی یورش برد و حتی بعد از دریافت کارت زرد هم دست از اعتراض شدید خود برنداشت تا نشان دهد ابایی از اخراج شدن ندارد یا به‌عبارت بهتر خیالش راحت است که داور چنین تصمیمی نخواهد گرفت.

اگر کرمانشاهی مماشات نمی‌کرد، احتمالا در ادامه بازی آرامش بیشتری داشت. همین اتفاق در همین بازی برای فرزاد جعفری، مدافع فولاد هم رخ داد و بازهم واکنش داور مشابه بود. بازی تراکتورسازی و استقلال هم اوضاع بهتری نداشت. از همان دقیقه اول بازیکنان بابت هر توپی به سمت اشکان خورشیدی حمله می‌کردند و داور قائمشهری هم به جای برخورد قاطع با خاطیان، به نرمش بی‌موقع روی آورد و باعث شد دقیقه به دقیقه جو بدتر و سنگین‌تر شود.

نقطه مقابل آنها علیرضا فغانی بود. داور بین‌المللی کشورمان که در بازی سپیدرود و سایپا به محض اولین اعتراض علی دایی، به سمت او رفت و خیلی سریع با یک تذکر جدی مانع از شدت گرفتن اعتراضات شد و نطفه را در همان‌جا خفه کرد.

اعتراض، حاصل نتایج سینوسی سرخابی‌ها

سرخابی‌های پایتخت این روزها وضعیت سینوسی در نتیجه‌گیری خود پیدا کرده‌اند. هر دو یک شکست خارج از خانه داشته‌اند. این درحالی است که در فضای مجازی و حقیقی مدام از مشکلات داوری می‌نالند و اعتراضات‌شان به همین مساله ختم می‌شود. جالب است بدانید این دو تیم بعد از ماشین‌سازی بیشترین اخطار را از داوران دریافت کرده‌اند و به‌نوعی خودشان در متشنج‌شدن بازی‌ها در نیم‌فصل دوم نقش داشته‌اند.

نکته دردناک این است که نیمی از این اخطارها، بابت اعتراض بوده نه مسائل فنی. داریوش شجاعیان در بازی با تراکتور به خاطر اعتراض بی‌مورد بابت یک صحنه نه‌چندان حساس در نیمه نخست کارت زرد گرفت. شجاع خلیل‌زاده در دیدار برابر استقلال خوزستان به خاطر صحنه‌ای که اصلا نیاز به اعتراض نداشت، کارت گرفت و به تنها بازیکن نیم‌فصل دوم تبدیل شد که دو کارت زرد گرفته است.

درمقابل تیم‌های تراکتورسازی و سپاهان در سه دیدار نیم‌فصل دوم تنها دو کارت زرد گرفته‌ و بسیار حرفه‌ای‌تر از سرخابی‌های پایتخت کار کرده‌اند. صدرنشینی سپاهان و برد تراکتور در دیدار ۶ امتیازی برابر استقلال حاصل این آرامش نسبی بوده است.

اشتباهات بیش از حد داوران

در پایان باید گفت جو متشنج این روزهای لیگ برتر به نفع هیچ‌کس نخواهد بود؛ نه به سود تیم‌ها و نه به سود داورها. داورانی که به واقع کیفیت بالایی در این فصل نداشتند و میزان اشتباهات‌شان از حد مجاز گذشته است. فاصله بین علیرضا فغانی و الباقی قضات حاضر در بازی‌ها، کمی آزاردهنده شده و‌ ای کاش کمیته‌داوران به جای دل‌بستن به VAR که مشخص نیست چه زمانی شاهد حضورش در لیگ خواهیم بود، میزان سوت‌های خطا و اشتباه داوران را کاهش دهد و البته نگذارد قاضیان فوتبال تا این حد با معترضان مهربان باشند.