مربی ایرانی برای جانشینی برانکو نداریم

ورزش سه: فوتبال ایران در لیگ نوزدهم با یک تغییر چهره اساسی مواجه خواهد بود. به غیر از سپاهان دیگر تیم های مدعی با تغییرات اساسی روی نیمکت مواجه بوده و با سرمربیان جدید فصل را شروع می کنند. بعد از آمدن دنیزلی به تراکتور و استراماچونی به استقلال، حالا نیمکت پرسپولیس هم در انتظار سرمربی جدید است.

شاید بتوان گفت این رفتن ها و آمدن ها را نباید به نفع فوتبالمان بدانیم. همانطور که همه دیدیم کی روش در هشت سال و برانکو در ۴سال توانستند استایل فکری شان در تیم ملی و پرسپولیس را کامل اجرا کنند. حتی استقلال با وینفرد شفر در این حدود دوسال به تکامل رسیده بود و بازی های خوبی انجام می داد هرچند بازیکنان به او بی مهری کردند. حالا با رفتن این‌ها هم سبک بازی (style of the game) و هم دانش بازی (knowledge of the game) تغییر خواهد کرد و این به خاطر حرف هایی است که مربی می زند.

کوچینگ موضوعی است که محدودیت دارد اما حرف و کلام نامحدود است. وقتی مربیان بزرگ چند سال کار می کنند یک کلاسی تعریف می شود اما در بعضی از جاهای دنیا برای اینکه به تماشاگرانشان جذابیت های تازه ای بدهند دست به تغییر می زنند. آلمانی ها چند جام گرفته بودند اما بعد گفتند ما گواردیولا را می خواهیم چون می خواستند سبک جدید و لذت تازه ای را در فوتبال به علاقمندانشان بدهند. اما خب ما در فوتبال و در حالت عادی ۵۰ سال از آن نگرش عقب هستیم.

زیربنای فوتبال بلژیک شجاعانه نیست

وقتی کی روش می رود و ویلموتس می آید نمی توانیم توقع داشته باشیم که ویلموتس دنباله رو استایل فکری کی روش باشد چون این ها دو آدم متفاوت هستند و از دو فوتبال متفاوت می آیند. ویلموتس از بلژیک می آید و در اوج فوتبالش در آلمان بوده است. بلژیک و آلمان خیلی به هم نزدیک هستند و حتی زیربنای زبان بلژیکی ها آلمانی است و فوتبالشان هم به هم شبیه است.

پرتغال اما فوتبال شکسته تر و تکنیکی تری بازی کرده و در تولید بازیکن بهتر هستند. در پرتغال بازیکنانی مثل اوزه بیو، فیگو و رونالدو در زمان های مختلف به وجود آمدند اما در فوتبال بلژیک چنین مساله ای نیست. فوتبال بلژیک خودش سبکی ندارد و به نوعی زیرشاخه ای از فوتبال آلمان است. رزومه ویلموتس هم برخلاف چیزی که می گویند واقعا درخشان نیست و دلیل این موضوع هم این است که بلژیک نمی تواند کلاس مجزایی را در فوتبال تعریف کند.

من همین تازگی داشتم ترکیب تیم بلژیک برابر مکزیک را در جام جهانی ۱۹۸۶ در مجله ای از فیفا می دیدم که بالای ترکیب تیم بلژیک نوشته بود:"economic style" و این یعنی آن ها فوتبالی با سبک اقتصادی بازی می کنند. وقتی زیربنای فوتبال بلژیک را نگاه می کنید فوتبال شجاعانه ای از نظر تفکر نیست.

به کی روش و برانکو نیاز داریم

آندره آ استراماچونی مربی جوان ایتالیایی است که کلا دوسال مربیگری کرده است و اگر برلیان مایند بود قطعا نمی گذاشتند بیکار بماند. این رفت و آمد ها به نظر من نمی تواند به فوتبال ایران کمک کند. بازگشت خود دنیزلی نیز چنین شکلی دارد. او وقتی مربی تیم پاس شد از فوتبال آن زمان ایران سر بود اما وقتی به پرسپولیس آمد تفکراتش به زور همسطح لیگ ایران می شد و به همین دلیل نتیجه نگرفت و رفت.

ما به کسانی مثل کی روش و برانکو نیاز داریم که تفکر و نگرششان جوان است و ایده های روز دنیا را دنبال می کنند. من این رفتن و آمدها را پوست اندازی نمی دانم و فکر می کنم پوست اندازی زود هنگام و بی موقع می تواند مشکل ساز شود. امسال لیگ فوتبال ایران تحت تاثیر تحولات مالی خواهد بود. صحبت های نمایندگان مجلس و همچنین حرف های مهدی تاج رئیس فدراسیون فوتبال که می گوید اگر این شرایط باشد لیگ را برگزار نمی کنیم را می توان نوعی هشدار دانست.

این در حالی است که همه می دانیم آقای تاج میانه رو است اما این حرف هایش نشان می دهد که شرایط از استاندارد عبور کرده است. بحث دیگر حضور ایجنت ها است که الان خیلی زیاد هستند و این باعث می شود که بچه ها میل رفتن بیشتری پیدا کنند. همچنین خداحافظی معنادار پژمان منتظری بازیکنی که چند ماه پیش جام ملت ها را بازی کرده نیز نشان می دهد که ممکن است شاهد موجی از خداحافظی ها هم باشیم که با انتقال های ارزان قیمت بازیکنان خوب لیگ به تیم های خارجی می تواند چهره لیگ را تغییر بدهد.

در این شرایط دو اتفاق می افتد؛ از طرفی رفتن ها جا را برای حضور استعدادهای تازه باز می کند اما ضریب تجربه و کیفیت پایین می آید. بی تردید اگر بازیکنان با تجربه از فوتبال ایران بروند اشتباه ها، خطاها، پاس های اشتباه بیشتر خواهد شد و شاید آن رالی ۴ ضرب و ۳ ضرب که در پرسپولیس می دیدیم یا در این اواخر در استقلال هم شکل گرفته بود را نمی توانیم ببینیم. البته که تیمی مثل بارسلونا واریته ۲۷ پاس دارد اما ما به همین ۵-۶ پاسی که پرسپولیس و استقلال به آن رسیده بودند قناعت کرده بودیم.

اما وقتی خوش تجربه ها می روند شاید جوان ها شدت بازی را بالا ببرند اما شدت به معنای زیبایی نیست. وقتی امید ابراهیمی هافبک استقلال از این تیم رفت واریته پاس های این تیم به عدد ۳ هم نمی رسید در حالی که در زمان او واریته شش تایی در این تیم شکل گرفته بود.

پرسپولیس او را فراموش نمی کند

پرسپولیس در این سال ها به چنان بلوغ تاکتیکی رسیده بود که آدم فکر می کرد بدون برانکو هم می تواند همین کار را بکند. حرکت ها و ارتباط بین بازیکنان، داخل زمین، ارتباط خطوط، وظایف بازیکنان که چه کسی باید توپ را بزند، دانستن اینکه کی باید با توپ بازی کرد و کی باید آن را دفع کرد و...همه چیز در پرسپولیس جا افتاده بود. پرسپولیس به نظر من به زودی برانکو را فراموش نمی کند. این تیم آنقدر منسجم و روان بود که در اجرا و در طول نود دقیقه برانکو دو سه بار بیشتر صحبت تاکتیکی نمی کرد و بیشتر زمان در حال تماشای بازی و ایده پردازی بود. به نظر من این ها به سرعت از بین نمی رود.

مراقبت از فرش نفیس تخصص می خواهد

این تیم باید یک مربی بیاورد که اولا جو درون تیم را درک کرده و در روزهای اول تلاش نکند خودش را به تیم تحمیل کند. او در دل بازیکنانی جا باز کند که چهار سال به یک مربی با تفکرات و شخصیت خاص خو گرفته اند. یک عده از بزرگان و پیشکسوتان باید با آدمی که می خواهد سرمربی این تیم شود صحبت کنند و به او بگویند که این تیم چهارسال با یک آدم منضبط، ارام، با دانش و کاری بوده و نباید تغییرات اساسی در آن ایجاد شود. در بازی ایران و استرالیا ویه را مربی برزیلی به بازیکنان گفت بروید بازی ایرانی خودتان را انجام بدهید و تیم هم نتیجه گرفت.

پرسپولیس الان چنین وضعیتی دارد و باید مربی بعدی بسیار محتاط عمل کند. این انتقال از تفکرات برانکو باید روانشناسانه انجام شود. هم برای تیم و هم برای طرفدار شرایط به گونه ای است که انتخاب مربی آینده را بسیار حساس کرده است. مربی بعدی نباید به علایق هواداران دست بزند و خیلی آرام به دنبال معرفی خودش بوده و بتواند دل هواداران را به دست بیاورد. به نظر من مربی ایرانی که بتواند جانشین برانکو شود را نداریم.

پرسپولیس در حال حاضر مثل فرش بزرگ و نفیسی است که مراقبت از آن تخصص های لازم را نیاز دارد. مربیگری این تیم یک تخصص ویژه می خواهد و کسی که می آید نباید سبک را عوض کند. باید به نظر من از همان جامعه و تفکری که برانکو آمده یک مربی بیاورند و نروند مثلا از آلمان مربی انتخاب کنند. مربی آلمانی بیاید ابتدا می خواهد بگوید من آلمانی هستم و مربیان بلوک شرقی را قبول ندارم.

کسانی که پرسپولیسی هستند و این تیم را دوست دارند و در سطوح بالاتری قرار دارند می توانند از مربیان مطرح و به روز دنیا کسی را به جای برانکو بیاورند. من فکر می کنم کرواسی و کشورهای اروپای شرقی مربیان بزرگی دارند که جامعه جهانی را تغذیه می کنند. ما خودمان قبل از برانکو تجربه رایکوف را داریم که منشا خدمات زیادی به فوتبال ایران بود. مربیان کروات در کنار نظم اجازه بازی با توپ را هم می دهند مثل کاری که برانکو با فرشاد احمدزاده و مهدی ترابی کرد. او به آن ها اجازه دریبل زدن می داد اما این دریبل باید در اجرای کار تیمی باشد.