آیا شادمهر عقیلی یک وطن‌پرست واقعی است؟

برترین‌ها: شادمهر عقیلی، خواننده پاپ ایرانی در کنسرت اخیرش که در هامبورگ برگزار شد اظهاراتی به اصطلاح میهن‌پرستانه را مطرح کرده و در ادامه به اجرای قطعه مشهور «ای ایران» پرداخته است.

اظهاراتی که البته مطابق آن چه که از جامعه ایرانی انتظار داریم به مذاق مردم خوش می‌آید و در همین یکی دو روز اخیر کلی کامنت مثبت نسبت به شادمهر نوشته شده، مردم می‌پسندند و البته با نگاهی سخت‌گیرانه شاید چنین رفتاری را نمی‌توان دلیلی بر وطن‌پرستی یک خواننده دانست؛ منتهی معیارها در فضاهایی عمومی نظیر کنسرت  و اساسا در بستر موسیقی عامه‌پسند  فرق دارد و نمی‌شود خیلی با دقت به جزئیات آن سخت گرفت.

همانطور که در ماجرای ابراهیم حامدی(ابی) نیز خیلی‌ها او را به وطن‌فروشی متهم کردند و خب قضیه به همین راحتی‌ها هم تفسیربرانگیز نبود.

دامون قنبرزاده، نویسنده و منتقد سینما درباره ابی اینگونه می‌نویسد: «ابی، خواننده‌ی ایرانی، گفت در کنسرت‌هایش در کشورهای حاشیه‌ی خلیج فارس، ترانه‌ی معروفش «خلیج فارس» را اجرا نمی‌کند به این دلیل که او خواننده است و سروکاری با سیاست ندارد. همین حرف موج اعتراض‌ها علیه او به دنبال داشت. همه متفق‌القول می‌گفتند برخلاف ادعای این خواننده، او اتفاقاً در واکنش به اتفاق‌های داخل ایران، ترانه‌هایی اجرا کرده است که مستقیماً به معنای واکنش سیاسی‌ست، اما حالا که ممکن است آوردن اسم خلیج فارس در کشورهای عربی باعث شود از نان خوردن بیفتد، خودش را غیرسیاسی می‌داند. خب این نتیجه‌گیری حتی برای منی که چندان خواننده‌های ایرانی را تعقیب نمی‌کنم هم مثل روز روشن است.

البته واکنش ملت درباره‌ی این حرف ابی مانند همیشه با هیجان ترسناکی همراه بود. خیلی‌ها  جایگاه او را از خواننده‌ای اسطوره‌ای تا یک وطن‌فروش پایین آوردند  درصدی از همان خیلی که از حرف این خواننده اینچنین برآشفته شده‌اند، همان‌هایی هستند که هنوز نمی‌دانند خلیج فارس، دریا نیست!»

روش های مختلفی برای تعریف ناسیونالیسم و وطن پرستی وجود دارد، در تحقیق درباره نگرش ملی، دو نوع جداگانه دلبستگی نسبت به کشور به طور معمول تمایز می یابد. ناسیونالیسم یا همان ملی گرایی و ​​وطن پرستی اصطلاحات چندگانه ای هستند که به تمایز مشابه ای اشاره می کنند. ملی گرایی و وطن پرستی به انواع متمایز روابط بین ملت و شهروندانش اشاره دارد، بنابراین شیوه های مختلفی را تعریف می کند که در آن به مرز بین گروه های ملی داخلی و گروه های مهاجر خارجی کشیده شده است .

ملی گرایی نشان دهنده دلبستگی غیرواقعی و نسنجیده و ایده آل ملی است که همراه با احساس برتری ملی نسبت به سایر کشورها است. ملی گرایی نشان دهنده تمایل به حفظ سطح بالایی از همگنی ملی است در حالی که همزمان بر تمایز با سایر ملل تأکید میکند. در این دیدگاه از ملیت، شهروندان یک میراث فرهنگی یا اجدادی مشترک دارند، در حالی که مهاجران احتمالا به عنوان “بیگانه” ها دیده می شوند که تهدیدی برای انسجام ملی می باشند. بر این اساس، حمایت از ملی گرایی به طور مداوم با نگرش منفی نسبت به مهاجرت همراه است.

از سوی دیگر، وطن پرستی، افتخارکردن به کشور خود میباشد، به ویژه نسبت به نهادهای سیاسی آن (به عنوان مثال، دموکراسی)؛ و اساس ارزیابی مثبت نسبت به کشور است که مستقل از مقایسه با سایر کشورها میباشد . بدین ترتیب با تحمل گروه های مهاجر و برقراری اصول دموکراتیک مانند ادغام گروه های اقلیت در جامعه ملی سازگار است. دلبستگی میهن دوستانه غالبا با نگرش های مهاجرتی رابطه ندارد و یا حتی با نگرش های مهاجرتی ارتباط مثبت دارد. حمایت از ارزش های دموکراتیک مانند افتخار به نظام رفاه اجتماعی و نهادهای دموکراتیک، عوامل اصلی وطن پرستی است که احتمالا وضع مهاجرت منفی را کاهش می دهد.

با این وجود، وطن پرستی با افتخار اشاره به دلبستگی به کشور دارد، که توضیح دهنده آن است که چرا وطن پرستی معمولا با ملی گرایی همبستگی مثبت دارد. بنابراین این دو جنبه از وطن پرستی (دلبستگی ملی و حمایت از ارزش های دموکراتیک) از هم جدا نشدنی است. علاوه بر این، حضور همزمان این دو جنبه در مدل های توضیحی، توضیح دهنده آن است که چرا بین وطن پرستی و نگرش های مهاجرت یک رابطه کمتر پایداری نشان داده شده نسبت به رابطه ی بین ناسیونالیسم و نگرش مهاجرت، که یک رابطه مستقیم و ساده است.