چند برش از دوئل حساس بابک خان و بانک مرکزی

برترین‌ها: دعوای بابک زنجانی و بانک‌ مرکزی وارد مرحله جدیدی شده است. پس از آنکه محمدرضا فرزین به سفارش‌‌های پس‌پرده درباره کاسب مرموز، بی‌اعتنایی کرد و به طور مشخص زیر بار اعطای مجوز برای واردات طلا نرفت، بابک زنجانی با انتشار یک ویدئو در شبکه ایکس به افشاگری علیه بانک مرکزی پرداخت. او که چند روز پیش مدعی وجود ۹۵ هزار میلیارد تومان رانت در ضرب سکه توسط بانک مرکزی شده بود، در شبکه ایکس نوشت: «از دیروز که اعلام کردم قصد دارم، فساد تیم بانک مرکزی را افشا کنم، همه شبکه‌های معاند با پول بیت‌المال علیه من بسیج شدند تا این صدا خاموش شود اما این تازه آغاز راه است.» کاملا واضح است که بابک زنجانی بانک ‌مرکزی را به رانت و فساد متهم کرده است. او حمایت کدام گروه سیاسی را پشت سر خود دارد که به این راحتی علیه سیاستگذار پولی اتهام وارد می‌کند؟

روزنامه سازندگی در شماره امروز خود این پرسش را مطرح کرده: “زنجانی” با پشتیبانی کدام گروه سیاسی، آزادانه فعالیت می‌کند و چرا بدهی‌های خود را نمی‌پردازد؟

شروع ماجرای جدید

ظاهرا بابک زنجانی سخت دنبال دریافت مجوز واردات طلاست اما بانک ‌مرکزی زیر بار نمی‌رود و به شدت مخالفت می‌کند. این مخالفت به مذاق کاسب مرموز خوش نیامده به خصوص که با توقیف یکی از محموله‌هایش مواجه شده است. چند روز پیش مدیرکل روابط عمومی تعزیرات از توقیف ۱۳ کیلو طلای قاچاق در فرودگاه امام خمینی خبر داد که به گفته او، تحویل مراجع ذی‌صلاح شده است. بابک زنجانی نیز در واکنش به این اقدام بر ادعای قبلی‌اش تأکید کرد و به توقیف ۱۳ کیلوگرم شمش طلای متعلق به شرکتش در فرودگاه امام خمینی واکنش نشان داد.بابک زنجانی دیروز در واکنش به این اقدام گفت: واردات طلا قانونی است و نیازی به پرداخت مالیات، عوارض یا اعلام منشأ ارز ندارد. او مدعی شد که تاکنون بیش از یک تن طلا از طریق مجاری قانونی وارد کشور کرده و تمام محموله‌ها با قبض انبار گمرک ثبت شده‌اند. او گفت هدفش، عرضه طلا با قیمت جهانی و بدون حباب قیمتی است تا مردم بتوانند، طلا را با قیمت واقعی خریداری کنند.

بابک زنجانی همچنین ادعا کرد که بانک مرکزی با ایجاد موانع از جمله توقیف محموله‌های او به بهانه‌هایی مانند نامشخص بودن منشأ ارز، سعی در جلوگیری از فعالیت او دارد. او همچنین مدعی شد که برخی با فشار به قوه قضاییه قصد دارند، مانع عرضه طلای او با قیمت جهانی شوند. بانک مرکزی هم صبح دیروز اعلام کرد: «بدهی یک میلیارد و ۹۶۷ میلیون یورویی بابک زنجانی طبق دستور قضایی باید در خرداد ۱۴۰۴ طی یک ماه تسویه می‌شد اما تاکنون فقط معادل ۱۵ میلیون دلار پرداخت کرده است.» مصطفی قمری‌وفا در شبکه ایکس نوشت: «او به هیچ‌یک از تعهدات بازپرداخت عمل نکرده و با ادعاهای جدید، قصد فرار از پرداخت بدهی را دارد. موضوع به قوه قضاییه گزارش شده و اقدامات قانونی علیه ادعاهای خلاف واقع او در حال پیگیری است».

محموله نیکل و رمزارز جنجالی

چندی پیش اصغر جهانگیر- سخنگوی قوه قضاییه- اعلام کرد که بابک زنجانی در سال ۱۴۰۲ محموله‌ای به ارزش ۱.۸ میلیارد دلار به بانک مرکزی تحویل داده که در صندوق امانات نگهداری می‌شود. همچنین ۱۵ میلیون دلار به‌صورت نقدی و ۱.۶ میلیارد دلار به‌صورت رمزارز به حساب امانی واریز شده اما بانک مرکزی این رمزارز را به دلیل عدم اعتبار تأیید نکرده است. محمدرضا فرزین، رئیس‌کل بانک مرکزی، تأکید دارد که محموله نیکل باید توسط خود زنجانی فروخته شود و در عین حال شایعات درباره تقلبی بودن آن را رد کرده است.

روزنامه سازندگی به اطلاعات موثقی دست پیدا کرده که محمدرضا فرزین در برابر فشارهای پشت ‌پرده برای اعطای مجوز واردات طلا به زنجانی مقاومت می‌کند. او معتقد است که زنجانی به‌عنوان مفسد اقتصادی باید ابتدا بدهی خود را تسویه کند. این مقاومت نشان‌دهنده، جدیت بانک مرکزی در جلوگیری از فعالیت‌های اقتصادی زنجانی تا روشن شدن وضعیت بدهی‌هایش است. با این حال بابک زنجانی در ماه‌های اخیر فعالیت‌های گسترده‌ای از جمله راه‌اندازی رمزارز شخصی، شرکت تاکسی‌رانی برقی و تلاش برای دریافت مجوز واردات طلا را دنبال کرده است. این اقدامات با انتقادات گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها مواجه شده است. بسیاری ادعاهای او را تلاشی برای بازسازی چهره‌اش از «متهم فساد» به «منجی اقتصاد» می‌دانند. برخی اقتصاددانان و برخی نمایندگان مجلس نیز خواستار بررسی فعالیت‌های زنجانی در کمیسیون اصل ۹۰ شده‌اند و از «ملاحظات سیاسی» در بازگشت او به عرصه اقتصاد انتقاد کرده‌اند.

تحلیل اقتصاد سیاسی

کسی نمی‌داند بابک زنجانی دنبال چیست اما به نظر می‌رسد، هدف اصلی او تثبیت جایگاه خود به‌عنوان یک بازیگر اقتصادی قدرتمند و دور زدن محدودیت‌های قضایی و مالی با استفاده از نفوذ و حمایت‌های پشت‌پرده باشد. او با طرح موضوعاتی مانند عرضه طلای بدون رانت و فعالیت‌های نوآورانه احتمالاً به دنبال ایجاد اهرم فشار بر نهادهای تصمیم‌گیر و جلب نظر مثبت بخشی از افکار عمومی است. اما مقاومت بانک مرکزی و حساسیت عمومی به سوابق او، مسیرش را ناهموار کرده است.

بابک زنجانی نماد کاسبی از تحریم‌های ظالمانه علیه جامعه ایران است و همه نبوغ او نه در فعالیت سالم که در دور زدن تحریم‌هاست. کاملا واضح است که بابک زنجانی از حمایت چهره‌های بانفوذ برخوردار است. او با طرح موضوعاتی مانند عرضه طلای بدون رانت و فعالیت‌های نوآورانه احتمالاً به دنبال تثبیت جایگاه خود به‌عنوان بازیگر اقتصادی و دور زدن محدودیت‌های قضایی است. با این حال، مقاومت بانک مرکزی و حساسیت افکار عمومی، مسیر او را ناهموار کرده است. با این توصیف‌ به نظر نمی‌رسد، دعوای زنجانی و بانک مرکزی به این ‌زودی‌ها پایان یابد. ادعاهای زنجانی درباره رانت در بازار سکه با پاسخ تند بانک مرکزی و انتقادات گسترده عمومی مواجه شده است. این جنجال نه‌تنها وضعیت حقوقی و اقتصادی زنجانی را در ابهام نگه داشته بلکه بار دیگر سؤالاتی درباره نفوذ و حمایت‌های پشت ‌پرده او مطرح کرده است. آیا زنجانی می‌تواند با اهرم فشار افشاگری، جایگاه خود را تثبیت کند، یا مقاومت بانک مرکزی و قوه قضاییه، او را به حاشیه خواهد راند؟ پاسخ این سؤال به تحولات آینده بستگی دارد.