هفت پدر از سال ۱۴۰۴ که هیچوقت فراموش نخواهند شد

محراب توکلی طی یادداشتی در رهاپرس نوشت: سینمای ایران در سال جاری تعدادی فیلم‌ شاخص اجتماعی با نقش پدر در روایت خود روی پرده سالن‌های سینما داشت. در اغلب این آثار می‌توان ویژگی‌های مشترکی بین کاراکتر پدرها رویت کرد؛ آن‌ها به وضوح در کشمکش با جهان پیرامون‌شان تنها هستند.

سینمای ایران به‌ویژه در حوزه پرداختن به سوژه‌های اجتماعی و داستان‌های مرتبط با آسیب‌های اجتماعی، همواره با جامعه کوچکی به نام خانواده سر و کار داشته است. در بررسی‌ این آثار پدر و مادر نقش کلیدی را بازی خواهند کرد.

به طور معمول شخصیت‌ پدر در سال‌های اخیر سینمای ایران مورد بحث و مناقشه بوده است، پدرهای قهرمان، ضدقهرمان و حتی منفعل جایگاه تاثیرگذاری در سیر و خط روایی داستان داشته و دارند. پدرها در ساختار روایت و درام این دست آثار نقشی کلیدی دارند. فرعی یا اصلی بودن نقش آن‌ها مهم نیست. نقش یک یا مکمل بودن‌شان هیچ اهمیتی ندارد. اهمیت آن‌ها به خصوص در سینمای ایران با توجه به فرهنگ، هنجار و ارزش‌های متعارف این کشور غیرقابل انکار است.

شخصیت پدر می‌تواند دریچه ورود مخاطب به تحلیل روانشناسانه و جامعه‌شناسانه یک فیلم باشد. به همین ترتیب جایگاه این شخصیت علی‌رغم حضور پررنگ آن در تاریخ سینمای ایران نه تنها کمرنگ‌ نشده است، بلکه تعمیق یافته و ابعاد تازه‌ای پیدا کرده است. مصادف با روز پدر، می‌توان به‌صورت جدی‌تر شخصیت‌های پدر به نمایش درآمده بر پرده سینماها را مورد بازشناسی و تحلیل قرار داد. پدرهایی که در «لاک‌پشت»، «پیرپسر»، «زن و بچه»، «زیبا، صدایم کن»، «ناتوردشت»، «برای رعنا» و «رها» حضور قابل توجهی داشتند.

در ادامه گزارشی از ۷ فیلم اجتماعی شاخص سینمای ایران با ردپایی از ۷ شخصیت پدر را که طی سال جاری اکران شده‌اند،‌ می‌خوانید.

پیرپسر/ اکتای براهنی/ سایه شیطانی یک پدر!

فیلم سینمایی «پیرپسر» به نویسندگی و کارگردانی اکتای براهنی و تهیه‌کنندگی مشترک حنیف سروری و بابک حمیدیان  پس از اکران در بخش ویژه چهل‌وسومین جشنواره فیلم فجر یکی از آثار مورد انتظار برای اکران در سالن‌های سینما بود. در نهایت در ۲۱ خرداد سال جاری توسط عامریان‌فیلم اکران شد و با جذب ۲ میلیون مخاطب ۱۸۱ میلیارد تومان در گیشه فروش داشت. از بازیگران این اثر می‌توان به حامد بهداد، حسن پورشیرازی، لیلا حاتمی و محمد ولی‌زادگان اشاره کرد.

داستان فیلم «پیرپسر» به طور خلاصه پیرامون خانواده باستانی است که با آمدن یک زن به زندگی‌شان، کشمکش‌هایی که داشته‌اند، به اوج خود می‌رسد. نقش پدر را در این فیلم حسن پورشیرازی بازی می‌کند. او یک شر به تمام معناست و به‌عنوان یک پدر یک سد جدی در مسیر زیست طبیعی و سالم خانواده‌ و به‌‌طور خاص دو پسرش ایجاد کرده است. او منافع شخصی‌اش را بر همه چیز ارحج می‌داند، حتی جان فرزندانش را برای اینکه به هدف‌اش برسد به خطر می‌اندازد!

زن و بچه/ سعید روستایی/ پدر ضدقهرمان

فیلم سینمایی «زن و بچه» به نویسندگی و کارگردانی سعید روستایی و تهیه‌کنندگی سید جمال ساداتیان پس از حضور در جشنواره کن، از ۱ مرداد سال جاری به گیشه سینماها آمد و با دیگر فیلم‌ها به رقابت پرداخت. این فیلم با جذب ۱ میلیون و ۱۵۰ هزار مخاطب به سینماها، توانست فروشی معادل ۱۰۰ میلیارد تومان داشته باشد.

«زن و بچه» درباره مهناز (پریناز ایزدیار) است که دارای دو فرزند یعنی یک پسر نوجوان به نام علی‌یار و یک دختر کوچک است و قصد دارد فصل جدیدی از زندگی‌اش را با نامزد شدن با حمید (پیمان معادی) است آغاز کند اما وقتی علیار به دلیل مشکلات رفتاری از مدرسه اخراج می‌شود یک بحران خانوادگی جدید ایجاد می‌شود.

یکی از شخصیت‌هایی که در ایجاد مشکل نقش اصلی دارد، پدربزرگ علی‌یار و پدرِ پدر او است. نقش این کاراکتر را نیز حسن پورشیرازی بازی می‌کند. پورشیرازی در یک نقش‌آفرینی متفاوت نسبت به «پیرپسر» به شکل غریزی و نسبتاً ناخودآگاه تبدیل به یک ضدقهرمان می‌شود. کسی که ردپایی از مرگ در فیلم بر جای می‌گذارد.

رها/ حسام فرهمندجو/ مصائب یک قهرمان زخم‌خورده

«رها» به کارگردانی حسام فرهمندجو و تهیه‌کنندگی سعید خانی از جمله آثاری بود که در جشنواره چهل‌وسوم فیلم فجر خوش درخشید. از دیگر عوامل سازنده این اثر می‌توان به مرضیه برومند به عنوان مشاوره کارگردان اشاره کرد. «رها» در رسته فیلم‌ اولی‌های فجر قرار گرفت و توانست برنده بهترین فیلم اول در این رویداد شود و ۷ نامزدی در رشته‌های مختلف به دست آورد. این فیلم در اواخر سال ۱۴۰۳ اکران و مسیر خود در گیشه را در طی سال ۱۴۰۴ پشت سر گذاشت.

«رها» در مجموع فروشی نزدیک به ۴۰ میلیارد تومان داشت و توانست بیش از ۴۰۰ هزار مخاطب به سالن‌های سینما جذب کند. شهاب حسینی و غزل شاکری از جمله بازیگران مطرح این فیلم بوده و در خلاصه داستان آمده است که توحید ۵۵ ساله به همراه همسر و فرزندانش زندگی متوسطی دارند. تا اینکه یک اتفاق خیلی ساده، داستان زندگی آنها را بهم می‌ریزد. این اتفاق ساده ماجرا دزدیده شدن دختر خانواده، رها است. شخصیت توحید در این فیلم با بازی شهاب حسینی سعی دارد قهرمان همسر و فرزندانش باشد. اما تلاش‌های او به طور پی در پی به در بسته می‌خورد و بی‌ثمر می‌ماند.

فیلم سعی دارد تصویری از یک پدر دغدغه‌مند نشان دهد که خودش را وقف خانواده کرده است. از طرفی تجربه تلخ او از کار کردن در شغل قبلی‌اش یک فشار روانی سنگین به مثابه تروما در ذهن او ایجاد کرده و این موضوع به درگیری‌های توحید می‌افزاید.

ناتوردشت/ محمدرضا خردمندان/ در جستجوی قهرمانی گم‌شده

فیلم سینمایی «ناتوردشت» به کارگردانی محمدرضا خردمندان و تهیه‌کنندگی مهدی فرجی از دیگر آثار مورد انتظار گیشه بعد از حضور در چهل‌وسومین جشنواره فیلم فجر بود. این اثر در ۱۲ شهریور سال جاری وارد چرخه اکران شد. «ناتوردشت» با بازی هادی حجازی‎فر، میرسعید مولویان، سعید آقاخانی، علی مصفا، بابک کریمی و شبنم قربانی فروشی معادل ۲۰ میلیارد تومان در گیشه داشت و توانست بیش از ۲۶۰ هزار مخاطب به سالن‌های سینمای ایران جذب کند.

داستان فیلم به یکی از اتفاق‌های مهم اجتماعی ایران برمی‌گردد؛ جایی که همه تلاش می‌کنند تا دختر گمشده روستا را پیدا کنند و در این بین، رازهایی برملا می‌شود. در این فیلم دو پدر نقش کلیدی دارند، یکی از آن‌ها شخصیت اصلی فیلم است که نقش‌اش را هادی حجازی‌فر ایفا می‌کند. پسر او یک کشتی‌گیر است و در شرف حضور در مسابقات کشتی است.

یک پدر دیگر در این فیلم حضور دارد که نقش آن را علی صالحی بازی می‌کند. گم شدن دختر او سوژه اصلی و ایده اولیه روایت «ناتوردشت» است. صالحی سعی دارد دردمندی خود را از گم شدن دخترش بروز دهد. البته یک پدر دیگر در این فیلم حضور دارد که نقش‌اش فرعی است. بابک کریمی در «ناتوردشت» پدر شبنم قربانی نامزد میرسعید مولیان در فیلم است. کریمی از ازدواج دخترش با مولویان ممانعت می‌کند.

زیبا، صدایم کن/ رسول صدرعاملی/ زیبایی‌های فراموش‌شده

فیلم سینمایی «زیبا، صدایم کن» به کارگردانی رسول صدرعاملی و تهیه‌کنندگی سید مازیار هاشمی در چهل‌وسومین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد. این اثر که یک اقتباس از کتابی با همین نام نوشته فرهاد حسن‌زاده بود، پس از موفقیت در این رویداد و کسب سیمرغ بلورین بهترین فیلم، از ۱۷ اردیبهشت سال جاری وارد گیشه سینماها شد و توانست فروشی معادل ۱۶ میلیارد تومان داشته باشد.

این فیلم با بازی امین حیایی، ژولیت رضاعی، مهران غفوریان و ژولیت رضاعی نزدیک به ۲۰۰ هزار مخاطب به سالن‌های سینما جذب کرد و این روزها اکران آنلاین خود را سپری می‌کند. در خلاصه داستان «زیبا، صدایم کن» آمده است: «خسرو که در آسایشگاه روانی به اجبار بستری شده ا‌ست، تمام این سال‌ها را در فکر دخترش زیبا سپری کرده و امروز روز تولد ۱۶ سالگی دخترش (زیبا) است و خسرو نمی‌خواهد از این روز ساده بگذرد».

نقش خسرو را در «زیبا، صدایم کن» امین حیایی بر عهده دارد. او می‌خواهد در یک روز تمام سال‌های غیبت‌اش را جبران کند. از این رو زندگی دخترش را که در یک چالش بزرگ قرار گرفته از این رو به آن رو می‌کند. تمام مصائب زیبا (ژولیت رضاعی) در این اثر با اقدامات قهرمانانه پدرش رفع و رجوع شده و او اکنون می‌تواند به‌عنوان یک دختر مستقل به زندگی خود در شهر تهران ادامه دهد.

برای رعنا/ ایمان یزدی/ سودای پرش با عشق پدرانه

فیلم سینمایی «برای رعنا» به کارگردانی ایمان یزدی، نویسندگی مشترک ایمان یزدی و حسین مهکام و تهیه‌کنندگی مرتضی شایسته هم‌اکنون بر سینماهای سراسر کشور در حال نمایش است. در خلاصه داستان این اثر آمده است: « داستان فیلم حول محور یک چالش بزرگ ورزشی و پیامدهای خانوادگی آن شکل می‌گیرد. شخصیت اصلی، عارف، هدفی بلندپروازانه دارد: رکورد جهانی پرش با موتورسیکلت از رمپ را بشکند. این هدف هیجان‌انگیز ورزشی، به‌سرعت تحت تأثیر مشکلات شخصی و بحران‌های زندگی او قرار می‌گیرد. در ادامه، عارف با مسائل و چالش‌های خانوادگی مواجه می‌شود که او را در موقعیت‌های دشوار قرار می‌دهند. تقابل میان آرزوهای بزرگ فردی و مسئولیت‌ها و مشکلات خانوادگی، محور اصلی کشمکش‌های دراماتیک فیلم است و مخاطب را در مرز میان شور و هیجان ورزش مخاطره‌آمیز و عمق مسائل خانوادگی و اجتماعی قرار می‌دهد».

فیلم سینمایی «برای رعنا» با جذب بیش از ۱۰ هزار مخاطب به سینماهای سراسر کشور تاکنون فروشی بیش از ۱ میلیارد تومان داشته است. شروع اکران «برای رعنا» از ۵ آذرماه سال جاری بوده است. در این فیلم شخصیت پدر را حامد بهداد (عارف) بازی می‌کند. او باید در فرصتی بسیار کوتاه برای دخترخوانده‌اش رعنا یک قلب پیدا کند. بهداد با کمک همسرش پانته‌آ پناهی‌ها موانع زیادی را از پشت سر رد می‌کند.

بیشتر کشمکش‌ها و واکنش‌های عارف به این اتفاق ناگوار درونی است. او در سکوت و در آرامش با استرس و اضطراب ناشی از بیماری رعنا کنار می‌آید.

لاک‌پشت/ بهمن کامیار/ اسیر یک ترومای بدخیم 

فیلم سینمایی «لاک‌پشت» به کارگردانی، نویسندگی و تهیه‌کنندگی بهمن کامیار از ۲ مهرماه سال جاری وارد گیشه سینماها شد. این اثر توانست بیش از ۱۱ میلیارد تومان در گیشه سینماها بلیت بفروشد. فرهاد اصلانی، صابر ابر و نازنین بیاتی، آزیتا حاجیان و هومن برق‌نورد از جمله بازیگران این فیلم هستند.

در خلاصه داستان این اثر آمده است: «فرهاد اصلانی در نقش یک روانپزشک که خود دچار مشکل حاد روانی است در پی یک اتفاق درون زندگی شخصی‌اش دچار مشکلاتی می‌شود که باعث می‌شود احساس کند همسر و تمام زندگی‌اش را در خطر از دست دادن می‌بیند برای همین تصمیم می‌گیرد برای حفظ آن دست به کارهای عجیب بزند».

فرهاد اصلانی از ازدواج قبلی خود دختری داشته که نقش او را نازنین بیاتی بازی می‌کند. وقتی مسیر روایت هموار می‌شود و آشنایی مخاطب با شخصیت اصلی بیشتر و بیشتر می‌شود، او می‌فهمد که مصائب شخصیت دختر بر گردن پدر او یعنی فرهاد اصلانی است. به همین سبب او نمی‌تواند در نقش یک پدر قهرمان جایی در ذهن مخاطبان سینمای ایران داشته باشد.