ستاره های دیروز سینما امروز کجا هستند؟

برترین ها به نقل از هفته نامه سلامت : وقتی از سینمای کودک صحبت می کنیم؛ منظور صرفا فیلم، قصه و مخاطب کودک و عناصر دراماتیکی آن نیست. قطعا یکی از مولفه های مهم آن کودکان بازیگر یا بازیگران کودکی هستند که در این آثار هنرنمایی کرده و برخی از آنها در همان سنین پایین و پیش از آنکه به دوران بلوغ و هویتمندی برسند، به شهرت و محبوبیت رسیده و هویت و چه بسا شخصیت متفاوتی از کودکان همسن و سال خود پیدا کرده اند.

طبیعی است کودکی که مثلا در سنین ۹-۸ سالگی به شهرت رسیده و مردم در کوچه و خیابان او را می شناسند و از او عکس و امضا می گیرند یک کودک معمولی نیست و این تمایز را می توان در مناسبت های خانوادگی و به ویژه در مدرسه و نظام آموزشی بیش از مکان های دیگر شاهد بود.


مساله بسیار مهم این است که این کودکان باتوجه به موقعیت خاص خود چگونه فرآیند رشد را طی می کنند؟ وقتی این کودکان بازیگر به سن بلوغ می رسند یا به هر دلیل از حضور در سینما و تلویزیون محروم می شوند، چه اتفاقی برای آنها می افتد؟ این اتفاق لزوما به این معنی نیست که آنها از حیث اجتماعی و حرفه ای چه مسیری را طی می کنند بلکه مقصود اتفاقات روانی - عاطفی است که درون آنها رخ داده و چه بسا سلامت روانی - اجتماعی شان را تهدید می کند.

محبوبیت و شهرت بازیگران کودک باعث می شود تا توقع آنها از خود، دیگران و جامعه تغییر کند و ناگهان کنارگذاشتن آنها از عرصه نمایش یا افول شهرت و محبوبیت شان باعث ضربه های روحی ازجمله افسردگی و پرخاشگری در آنها شود. البته برخی از آنها وقتی به سن بلوغ و تشخیص عقلی می رسند، خود راه و حرفه دیگری را برمی گزنند اما کسانی که به رغم میل باطنی شان پیش می روند در معرض این تهدیدات قرار دارند.

چه بسا ورود برخی از این کودکان به عرصه سینما و تلویزیون از بازیگری تا مجری گری صرفا مبتنی بر ضرورت اقتصادی و مصالح تهیه کننده بوده، نه علائق یا حتی استعداد این کودکان اما استفاده ابزاری از این افراد حتی اگر ناآگاهانه صورت گیرد، بیش از همه به زیان خود این کودکان تمام می شود.

عدنان عفرانیان، کودک فیلم «باشو غریبه ای کوچک» (بهرام بیضایی ۱۳۶۵) اهل جنوب است. او هم در محله خود مشغول بازی بود که توسط عوامل فیلم گزینش شد. در هنگامه اکران «باشو غریبه ای کوچک» برخی از نشریه های سینمایی، موجی را هدایت کردند با این مضمون که بهرام بیضایی با کودکان فیلم هایش بدرفتاری می کند که این بدرفتاری باعث شده آنها دچار اختلالات رفتاری شوند.


بهرام بیضایی در همان زمان پاسخ هایی داد. بعدها معلوم شد که ریشه این انتقادها، از بیضایی، نابسامانی هایی بوده که گریبانگیر عدنان عفرانیان شده بود. عدنان عفرانیان پس از خاتمه فیلمبرداری وقتی به شهر خود و خانه اش برمی گردد، دچار بحران دوگانگی می شود. این کودک پس از آن واقعه (که اولین و آخرین فیلمش بود) نتوانست به تحصیل ادامه دهد و سرنوشت او معلوم نشد. در برابر تمام اعتراض ها، بهرام بیضایی گفت: «مگر می شود تا آخر عمر قیم این کودکان بود؟»

مجید مجیدی، کارگردان سینما بالاترین آمار استفاده از بازیگران کودک در فیلم های خود را دارد. آنهایی که با این کارگردان کار کرده اند، او را در صحنه جدی و سخت گیر اما مهربان با کودکان دیده اند. «محسن رمضانی» بازیگر نابینای فیلم «رنگ خدا» (۱۳۷۷) با وجود اینکه در دنیای تاریک خود سیر می کرد، هرجا فیلم «رنگ خدا» به نمایش در می آمد، مجید مجیدی او را با خود می برد. ازجمله هنگام اکران «رنگ خدا» در جشنواره فیلم کودک و نوجوان سال ۱۳۷۸، پنج روز میهمان اصفهانی ها بود، اما پس از این فیلم هیچ خبری از او نیست و مانند قبل از فیلم در دنیای تاریک خود سیر می کند.

بهاره صدیقی کودک «بچه های آسمان» (۱۳۷۵) همراه بازیگر کودک دیگر «میرفرخ هاشمیان» پس از پایان این فیلم، پی سرنوشت خود رفتند و از آنها خبری نیست. چون پس از پایان و اکران فیلم به سرعت فراموش می شوند؛ اما در خبرها بود که دو سال پیش بهاره صدیقی در یک تله فیلم در نقش یک نوجوان در سکانسی کوتاه ظاهر شد که هنوز هم از تلویزیون پخش نشده است.


«کیومرث پوراحمد» هم بازیگران کودک را به روایت فیلم هایش راه داده است و شاخص ترین آنها «مهدی باقربیگی» است که نمی توان او را فراموش کرد. او در سریال قصه های مجید و چند فیلم سینمایی کیومرث پوراحمد بازی کرد. در طول پخش سریال در مرکز خبرها بود.


عکس، تفسیر، جایزه و مصاحبه، تا اینکه بالاخره مهدی باقربیگی از نوجوانی گذشته، به دانشگاه رفت و ازدواج کرد، به استخدام شهرداری درآمد و حالا شاید خیلی ها او را از یاد برده باشند. واقعیت این است که سینما یک حرفه جذاب اما بی رحم است و معلوم نیست شهرت و محبوبیت و زرق و برق های آن تا کجا دوام دارد و تضمین کننده سعادت و سلامت فرد است یا نه؟


باز نشر: مجله اینترنتی Bartarinha.ir