این روزها همه دنبال لایک اند، شما چطور؟!

هفته نامه تماشاگران امروز: اینستاگرام، هم تجارت است و هم سیاست. هزینه زیادی هم نمی خواهد. یک خط اینترنتی داشته باشی و یک گوشی هوشمند، تمام است. نه می خواهد هزینه های سرسام آور تبلیغات در تلویزیون را بدهی و نه محدودیت چندانی برای تبلیغ داری. اگر هم که کالایی برای تبلیغ نداری ولی دنبال تفریح می گردی، ساعت ها می توانی سرگرم شوی. اینها همه مزیت های اینستاگرام برای ایرانی هایی است که به تازگی وابستگی زیادی به فضای مجازی پیدا کرده اند.

سرگرم شدن با اینستاگرام و دیگر صفحات مجازی هر چند هزینه ای ندارد و جذاب هم است اما نگران کننده است؛ ساعت های زیادی که خیلی ها را در فضای مجازی درگیر می کند، آنها را از زندگی روزمره دور می کند.


بعضی ها عادت کرده اند که حتما روزی چند عکس به نمایش بگذارند و حتما هم تعداد زیادی، عکس هایشان را ببینند و تایید کنند. همین دیدن و تایید کردن، وقت زیادی می گیرد. «لایک در مقابل لایک» این شعار برای کسانی که در فضای مجازی فعالند، آشناست. اگر می خواهی کسی عکس هایت را تایید کند، حتما قبلش باید عکسی از او را لایک کرده باشی. دیدن بیشتر عکس هایی که به اشتراک گذاشته می شود، فرصت زیادی می خواهد.

طبیعی است که ستاره های هنر و ورزش نیازی ندارند که برای دیدن عکس هایشان خیلی تلاش کنند. لیونل مسی ۲۲ میلیون فالوئر دارد و اگر درگیر مسابقات نباشد، هر سه چهار روز یک بار عکس می گذارد. البته بین ستاره های فوتبال در جهان، مسی در رده سوم کسانی است که بیشترین فالوئر را دارند. نیمار با ۲۹ میلیون در رده اول است و کریستین رونالدو با ۲۵.۵ میلیون فالوئر در رده دوم است اما در بین ایرانی ها افرادی دیده می شوند که روزی چندین عکس به اشتراک می گذارند. به غیر از مردم عادی، بعضی از ورزشکاران و هنرپیشه ها هم همین وضعیت را دارند. بهاره رهنما، امیر تتلو، بهنوش بختیاری و امید حاجیلی از فعالان اینستاگرام هستند هر چند هیچ کس به گرد پای تتلو هم نمی رسد.


اینستاگرام را می شود تنها شبکه اجتماعی رسمی در ایران دانست. به جز حسن روحانی، رییس جمهوری و وزیر امور خارجه اش محمد جواد ظریف و تعداد انگشت شماری از دیگران مدیران که از توئیتر استفاده می کنند، بیشتر چهره های سرشناس سیاست در ایران، در اینستاگرام فعالیت می کنند؛ از مردم عادی گرفته تا چهره های سیاسی همه در این فضا حضور دارند.

علی مطهری نماینده مجلس، حسن هاشمی وزیر بهداشت و درمان، محمد باقر قالیباف شهردار تهران، اعضای خانواده امام خمینی (ره) و ... عضو اینستاگرام هستند. حتی عزت الله ضرغامی، رییس پیشین صداوسیما که در دوره مدیریتش، شبکه های اجتماعی در نزد برنامه سازان این سازمان جایی نداشتند هم، حالا هر حرفی می خواهد بزند در اینستاگرامش می زند. شاید دلیل این همه استقبال محدودیت هایی بوده که برای استفاده از فیس بوک در ایران وجود داشته است. همه مردم دسترسی به فیلترشکن ندارند و چهره های سیاسی هم به دلیل منع حکومتی سراغ فیس بوک نرفتند.

با اینستاگرام پولدار شوید

ریحانه آرایشگر است و اعتراف می کند ذاز وقتی که در اینستاگرام تبلیغ می کند، مشتری ها و درآمدش چند برابر شده اند. ریحانه در جواب این سوال که این تبلیغات چقدر در درآمدت تاثیر گذاشته، با تاکید می گوید: «صددرصد.» البته او برای این تبلیغات ماهی حدود یک میلیون تومان هزینه می کند: «من ادمین دارم و در چند صفحه تبلیغاتم را انجام می دهند. ماهی حدود یک میلیون تومان هزینه می کنم. برای هر ۱۰ عکس که در ۱۰ روز می گذارند، دویست هزار تومان می دهم.»

هر از گاهی این تبلیغات دردسرهایی هم دارد. در نظرهایی که بازدیدکنندگان می دهند، ضد تبلیغاتی می شود که ریحانه را اذیت می کند. نمونه اش اینکه بعضی ها مدعی می شوند عروس هایی که عکس شان را به اشتراک گذاشته، کار آرایش شان را فرد دیگری انجام داده است: «از این اتفاق ها زیاد می افتد. یا رقبای من هستند که برای تضعیف کار من این ادعا را می کنند یا اینکه قبلا عکس را جای دیگری دیده اند. طبیعی است که بعضی ها عکس های صفحه من را بدون اجازه بردارند و جای دیگری منتشر کنند.»


غیر از هزینه ای که ریحانه برای تبلیغ می دهد، باید پول های دیگری هم خرج کند. او باید به مدل ها هم پول بدهد: «من برای آرایش از مدل استفاده می کنم. به هر مدلی حدود هفتصد، هشتصد هزار تومان پرداخت می کنم.»

مدل ها؛ آنها هم از وقتی اینستاگرام در ایران همه گیر شده، بازار کاری بهتری پیدا کرده اند. شاید قبل از این، مدل ها فقط به بازیگرانی که برای بعضی از شرکت ها تبلیغ می کردند محدود می شدند اما عکاسان و آرایشگرانی که برای تبلیغات شان از مدل استفاده می کنند، به کار بقیه هم رونق داده اند.

بعضی از شرکت هایی هم که درگیر کار پوشاک هستند، در اینستاگرام دنبال مدل می گردند. آنها در عکس های شخصی کاربران جستجو می کنند و به آنهایی که شرایط مدل شدن را دارند، پیشنهاد می دهند. یکی از این کاربران به «تماشاگران امروز» می گوید: «من بیشتر از هزار بازدیدکننده دارم. ظاهر خوبی هم دارم. به خاطر همین چند شرکت که نمایندگی برندهای پوشاک را دارند، از من خواسته اند لباس هایشان را تبلیغ کنم. پول خوبی هم می دهند اما من علاقه ای به این کار ندارم.»

اینستاگرام فقط برای آنهایی که در کار مد هستند، درآمدزایی نداشته. جامعه کتاب هم برای رونق بخشیدن به کارشان از این فضا استفاده می کنند. اسدالله امرایی، نویسنده و مترجمی است که هر روز تعدادی کتاب را معرفی می کند. او فقط به کتاب های خودش بسنده نمی کند. هر کتاب خوبی را که خوانده، به بقیه هم پیشنهاد می دهد.

شهر کتاب هم برای بیشتر کردن تعداد مشتریانش ایده های جالبی دارد. کشاورزی، یکی از مدیران فروش شهر کتاب می گوید: «چندی پیش مسابقه ای گذاشتیم که خیلی به ما کمک کرد. مسابقه این بود که هر کسی از کتاب مورد علاقه اش برای ما عکس بگذارد. جایزه هم پانصد ششصد هزار تومان بود. ۱۰ هزار نفر به صفحه ما در اینستاگرام اضافه شد.» این تعداد روی فروش کتاب این مجموعه هم تاثیر مثبتی گذاشته است.

همسر عادل غلامی از بهترین والیبالیست آمریکا بیشتر فالوئر دارد!

تب اینستاگرام بین والیبالی ها هم تند است. سال های اخیر بعد از اینکه والیبال ایران در جهان مطرح شد، بازیکنان این رشته هم در فضای مجازی حضور پررنگ تری پیدا کردند. آنها قبلا در فیس بودک بودند و حالا هم در اینستاگرام فعالند. محمد موسوی ۵۴۸ هزار فالوئر دارد. بعد از او هم سعید معروف است که ۴۸۴ هزارتایی است. شهرام محمودی با چند رده سقوط ۲۶۷ هزار فالوئر دارد.

این در حالی است که بهترین های تیم آمریکا با ایرانی ها خیلی فاصله دارند. مکس هولت که در لیگ جهانی بهترین مدافع شد، فقط ۱۹.۸ هزار فالوئر دارد. مت اندرسون دیگر بازیکن این تیم هم با ۸۲ هزار فالوئر، پرطرفدارترین ستاره والیبال آمریکاست.

گفته می شود چهره های مطرح کشورهای دیگر در توئیتر فعال هستند و بیشتر اخباری را که مربوط به خودشان هست، آنجا منتشر می کنند اما در ایران چون امکان دسترسی به این شبکه راحت نیست، اینستاگرام ترجیح داده می شود. با اینحال فعالیت آنها در اینستاگرام چشمگیرتر است.

البته فقط خود چهره ها نیستند که در این فضا طرفدار دارند. همسران بعضی از این چهره ها هم دست کمی از خودشان ندارند. همسران عادل غلامی و شهرام محمودی از فعالان اینستاگرام هستند. سمیرا نایبی، همسر عادل علامی است که ۹۵ هزار فالوئر دارد. نایبی به «تماشاگران امروز» می گوید که روزی سه ساعت درگیر اینستاگرام است: «صبح که از خواب بیدار می شوم، قبل از صبحانه یک سر می زنم. ظهر و شب هم حتما باید اینستاگرام را ببینم. سرگرمی خاصی ندارم و با این سرگرم می شوم. قبلا فیس بوک بود و الان هم اینستاگرام.»


نایبی می گوید بهتر شدن وضعیت والیبال، دوستان او را هم بیشتر کرده است: «من خودم اجتماعی هستم و دوست زیاد دارم. قبل از اینکه با عادل ازدواج کنم و به والیبال هم مثل الان توجه شود، دوستان زیادی در فیس بوک داشتم اما به هر حال والیبال در تعداد فالوئرهای من تاثیر زیادی داشت. به هر حال والیبال در تعداد فالوئرهای من تاثیر زیادی داشت. به هر حال طرفداران والیبال هم من را فالو می کنند.»

سمیرا و عادل در انتظار تولد فرزندشان هستند. نایبی خودش را آماده کرده که از اینستاگرم دل بکند: «وضعیتم تغییر می کند. دوستانم که بچه دار شده اند، فرصت سلام علیک کردن هم ندارد چه برسد به اینکه به اینستاگرام بیایند. من هم فکر نمی کنم مثل الان خیلی بتوانم وقت بگذارم.»