مسعود زینالی، «الهام‌بخش یخ‌نوردی» ایران

روزنامه ایران - رحمان احمدی: استعداد خوبی در یخ‌نوردی دارد و در مدت کوتاهی که این رشته را شروع کرده توانسته تمامی نگاه‌ها را به خود خیره کند، او این روزها سخت تمرین می‌کند تا چند روز دیگر به رقابت‌های یخ‌نوردی قهرمانی آسیا - که در کره جنوبی برگزار می‌شود- اعزام شود و بار دیگر پرچم سه رنگ ایران را در آنجا به اهتزاز درآورد.

«مسعود زینالی» نخستین مرد یخی ایران است که توانست در المپیک سوچی لقب «الهام‌بخش یخ‌نوردی» را از فدراسیون جهانی دریافت کند و در مرحله نیمه نهایی رقابت‌های یخ‌نوردی جهان با سریعترین یخ‌نوردان جهان کورس بگذارد.

در آستانه مسابقات قهرمانی یخ‌نوردی آسیا با نایب قهرمان یخ‌نوردی آسیا و نفر دوازدهم جهان گفت‌و‌گویی انجام داده‌ایم که می‌خوانید.

آقای زینالی، این روزها چه کار می‌کنی؟

در حال تمرین هستم و خود را برای مسابقات آسیایی و جهانی آماده می‌کنم، البته آموزش هم می‌دهم.

مسابقات آسیایی و جهانی چه زمانی برگزار می‌شود؟

مسابقات آسیایی ۲۶ و ۲۷ دی ماه در شهر چئون سانگ کره جنوبی برگزار می‌شود که این مسابقات رنگینگ آسیایی و جهانی دارد، بعد از آن هم رقابت‌های جهانی در سوئیس و ایتالیا در پیش است.

شما نخستین مرد ایرانی هستی که توانستی در مسابقات یخ‌نوردی جهان به نیمه نهایی راه پیدا کرده و با بزرگان این رشته رقابت کنی، فکر می‌کردی به این مرحله برسی؟

البته خانم زهره عبدالله‌خانی نیز در مسابقات جهانی ۲۰۱۵ کره جنوبی برای نخستین بار به نیمه نهایی رقابت‌ها راه پیدا کرد.

وقتی به این مرحله رسیدم متوجه شدم که توانایی‌های ما به قهرمان‌های این رشته بسیار نزدیک است چون در آن نقطه‌ای که من سقوط کرده و دوازدهم دنیا شدم، خیلی از قهرمان‌های دنیا هم در همان نقطه سقوط کرده‌اند، اگر تجربه بیشتری داشتم می‌توانستم رقابت بهتری کنم.

اساساً رقابت‌های یخ‌نوردی در چند رشته برگزارمی شود؟

مسابقات در دو رشته سر طناب و سرعت برگزار می‌شود.

مهمترین مسابقه یخ‌نوردی کدام رقابت‌ها هستند؟

مسابقات کره جنوبی جزو با کیفیت‌ترین و از نظر سختی مسیر هم جزو سخت‌ترین و تکنیکی‌ترین مسابقه‌هاست و خیلی هم منظم برگزار می‌شود.

از چه سالی یخ‌نوردی را شروع کردی و در نخستین مسابقه چه مقامی کسب کردی؟

سال ۸۴ یخ‌نوردی را به صورت فصلی شروع کردم، اما از سال۸۰ و ۸۱ سنگ‌نوردی کار می‌کردم. سال ۸۹ هم نخستین مسابقه‌ای بود که شرکت کرده و مقام دوم کشور شدم.

از آنجا رقابتم برای قهرمانی آغاز شد، سال ۹۰ هم تمریناتم را به صورت حرفه‌ای آغاز کردم و نهایتاً سال ۹۱ هم به نخستین مسابقات برون مرزی اعزام شدم، در آنجا بود که متوجه استعدادم شده و رنکینگم را ارتقا دادم تا اینکه توانستم در المپیک سوچی به عنوان نماینده ایران حضور داشته باشم.

چند سال است که یخ‌نوردی می‌کنی؟

۳۱ سال دارم و ۱۰سال است به یخ‌نوردی می‌پردازم و نزدیک به ۱۴سال هم است که سنگ‌نوردی می‌کنم.

چه انگیزه‌ای باعث شد که سراغ یخ‌نوردی بروی؟

پاکی و سفیدی یخ بیشتر مرا جذب کرد، وقتی در منطقه کوهستانی با طناب صعود می‌کنی و ارتفاع می‌گیری بسیار لذتبخش است، این باعث شده که کارهای فنی را بیشتر ترجیح دهم.

درخانواده شما کسی هم بوده که یخ‌نوردی کند؟

خیر، تنها کسی که در خانواده یخ‌نوردی می‌کند من هستم، اما برادرهایم در رشته‌های دیگر فعالیت می‌کنند.

الگوی شما در یخ‌نوردی چه کسی بوده است؟

چون این ورزش در کشور ما بسیار نوپا است در ایران الگوی خاصی ندارم، اما در رده جهانی الگویم دو ورزشکار روس به نام سرگئی کراسوف و الکسی واگین هستند که واگین پارسال قهرمان دنیا شد و مربی من هم بود.

تاکنون چه مقام‌هایی را کسب کردی؟

در مسابقات داخلی قهرمان کشور هستم، سال ۲۰۱۴ در کره جنوبی نایب قهرمان آسیا شدم، در مسابقات جهانی امسال هم رتبه ۱۲ و۱۳ را کسب کردم که با این مقام در بین ۱۵ورزشکار برتر یخ‌نوردی جهان قرار گرفتم.

سقف آرزوهای شما در یخ‌نوردی کجاست؟

مهمترین آرزویم کسب مقام قهرمانی در المپیک و جهان است و این که بتوانم تجربه یخ‌نوردی را به دیگران انتقال بدهم تا از ایران هم قهرمان‌های یخ‌نوردی داشته باشیم.

اگر یخ نورد نمی‌شدی سراغ چه رشته‌ای می‌رفتی؟

شاید فوتبال یا ورزش‌های رزمی را ادامه می‌دادم چون ورزش‌های پر هیجان را خیلی دوست دارم.

رشته تخصصی شما در یخ‌نوردی چیست؟

هر دو تا رشته را مسابقه می‌دهم چون در ایران شرایط مسابقه سرعت را نداریم بیشتر سال را سر طناب تمرین می‌کنیم و فقط یک تصویرسازی ذهنی انجام می‌دهم تا ذهنم برای سرعت آماده شود، اگر بتوانم در شرایط مسابقه تمرین کنم مطمئناً شرایطم بهتر خواهد شد.

اکنون کجا تمرین می‌کنی؟

من «درای تونینگ» را که شبیه‌سازی یخ‌نوردی است در پارکینگ روبازی که اجاره کرده‌ام تمرین می‌کنم و سنگ‌نوردی را هم در باشگاه داودی و پیام انجام می‌دهم آخر هفته هم به منطقه پلور شهرستان آمل می‌روم که فدراسیون کوهنوردی یک سالنی دارد در آنجا هزینه می‌دهم و تمرین می‌کنم.

آیا در یخ‌نوردی برای شما غیرممکنی هم وجود دارد؟

هیچ چیز را در یخ‌نوردی غیرممکن نمی‌دانم. پس از ۵ سال، امسال تلاشم این است که بتوانم روی سکوی جهانی بایستم، البته این امر به تلاش خودم و حمایت مسئولان بستگی دارد، ۵ سال پیش قبل از این که به مسابقات آسیایی و جهانی ورود کنم مسابقات داخل کشور در سطح بسیار پایین برگزار می‌شد اما هم‌اکنون ما در سطح جهانی حرفی برای گفتن داریم.

امسال برای نخستین بار تیم ملی یخ‌نوردی به مسابقات آسیایی اعزام می‌شود، این موفقیت بزرگی است که توانستیم این رشته را در ایران تثبیت کرده و به هدف‌هایی که غیرممکن بوده نزدیک شویم، با برنامه‌ریزی می‌شود به هر هدف غیرممکنی رسید شاید یک امر محال باشد ولی غیرممکنی وجود ندارد.

آیا شده که هنگام یخ‌نوردی سقوط کنی و آسیب ببینی؟

خیر، هنوز آسیبی که بتواند مرا از یخ‌نوردی بازدارد نداشته ام، رشته‌های دیگر آسیب داشته و باعث شده که مدتی تمرینم را متوقف کنم اما یخ‌نوردی جزو رشته‌های کم آسیب است ولی باید دقت بیشتری داشت به خاطر اینکه از زمین جدا می‌شوی ممکن است زمانی که صعود می‌کنی گیره بشکند و از یخ رها شوی. این‌ها جزو آسیب‌هایی است که به ندرت پیش می‌آید و آسیب آن نسبت به رشته‌های دیگر کمتر است.

با توجه به اینکه سنگ‌نورد هم هستی آیا سنگ‌نوردی با یخ‌نوردی تفاوتی هم دارد؟

بله، یخ‌نوردها معمولاً در دمای منفی ۱۰ الی ۳۰ درجه مسابقه می‌دهند اما سنگ‌نوردی معمولاً در شرایط بهتری برگزار می‌شود. یخ‌نوردی با ابزارهایی مثل تبریخ، کرامپون و... انجام می‌شود اما سنگ‌نوردی با کتانی انجام می‌شود، سنگ‌نورد می‌تواند گیره را با دست گرفته و آن را لمس کند .

ولی یخ‌نورد نمی‌تواند گیره را لمس کند، سنگ‌نوردی مسابقاتش در داخل سالن برگزار می‌شود اما یخ‌نوردی در فضای بیرون انجام می‌شود، آدرنالینی که در یخ‌نوردی ترشح می‌شود بیشتر از سنگ‌نوردی است.

سنگ‌نوردی چه سنخیتی با کوهنوردی دارد، آیا یک کوهنورد می‌تواند یخ نورد هم باشد؟

یخ‌نوردی، سنگ‌نوردی و دوی کوهستان و... همه زیرمجموعه کوهنوردی هستند، به همین خاطر این رشته‌ها آمیخته به هم است، بنابراین اگر توانایی کوهنوردی نداشته باشی، نمی‌توانی به ارتفاع برسی باید توانایی عمومی داشته باشی تا بتوانی هرکدام از این رشته‌ها را به صورت تخصصی و حرفه‌ای‌تر پیش ببری.

مثلاً اگر در منطقه‌ای کوهنوردی می‌کنی که صخره ۱۰متری یا آبشار یخی جلوی شما باشد و سنگ‌نوردی و یخ‌نوردی بلد نباشی نمی‌توانی آن قله را صعود کنی.

یک یخ نورد خوب چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟

ورزش یخ‌نوردی بسیار مهیج و نشاط‌آور است و آمادگی جسمانی بالایی می‌خواهد چون تمام عضلات در آن فعال هستند، از انگشتان پا که با نوک کرامپون باید ضربه بزند تا نوک انگشتان دست که تبر را می‌گیرد، در بخش ذهنی هم به خاطر فاصله‌ای که بین دست و گیره وجود دارد، تبر آن را تشکیل می‌دهد باید تجربه زیادی داشته باشی تا نقطه‌ای که نوک تبر قرار می‌گیرد را پیدا کنی.

این تجربه و هوش می‌تواند کمک‌کننده باشد، در یخ‌نوردی به خاطر اینکه عمودی یا در سقف صعود باید کنی کشش نیروی جاذبه بیشتر از رشته‌های دیگر است و شما باید بر آن هم غلبه کنی.

آیا یخ‌نوردی ورزش پرهزینه‌ای است؟

لوازم یخ‌نوردی بسیارگران است اما این هزینه‌ها همیشگی نیست و فقط در یک مقطع انجام می‌شود، چون ممکن است ۱۰ سال از یک نوع لوازم استفاده کنی و اینطوری ارزان حساب می‌شود، اگر هزینه را به روزهای سال تقسیم کنی به نظر من رشته پرهزینه‌ای نیست. اما در بحث رقابتی وقتی به مسابقه اعزام می‌شوی آنجا نیاز به حمایت مسئولان داری.

یخ‌نوردی به چه امکاناتی نیاز دارد؟

یخ‌نوردی نیاز به کفش، کلاه ایمنی، تبر یخ‌نوردی، دستکش، یک سری لباس‌های گرم و وسیله‌ای به نام هارنس دارد تا بتوانی با طناب صعود بکنی.

خب، این‌ها چقدر هزینه دارد؟

کفش یخ‌نوردی حدود یک میلیون و۸۰۰ هزارتومان، تبر۲ میلیون تومان و کلاه هم حدود ۴۰۰ هزار تومان قیمت دارد به عبارتی با ۵ یا ۶ میلیون می‌توان تجهیزات کاملی تهیه کرد.

وضع یخ‌نوردی ایران در مقایسه با سایر کشورها چگونه است؟

سال ۲۰۱۳ ما بعد از کره جنوبی در آسیا دوم شدیم و در این عرصه توانستیم از ژاپن و چین هم عبور کنیم، در دنیا هم روس‌ها بسیار قوی و همیشه جزو نفرات اول هستند، اما در بحث رقابتی جزو سه یا چهار کشوری هستیم که در کورس رقابت قرار داریم و توانسته‌ایم به کشورهایی مثل کانادا نزدیک شویم.

در بعضی مسابقات توانستیم آنها را هم پشت سر بگذاریم، فکر می‌کنم روسیه و کره هم دست یافتنی هستند و در مسابقات آینده می‌شود به آن‌ها رسید.

حمایت از یخ‌نوردی در کشور چگونه است؟

تمام مسابقاتی که من اعزام شدم با هزینه شخصی بوده و برایم خیلی سنگین تمام شده، اما امسال برای نخستین بار است که تیم ملی با هزینه و حمایت فدراسیون به مسابقات آسیایی اعزام می‌شود که جای خوشحالی دارد، امیدوارم وزارت ورزش حمایت بیشتری از یخ‌نوردی کند تا بتوانیم در عرصه‌های بیشتری حضور داشته باشیم اگر فرصت را از دست دهیم جبران آن سخت‌تر خواهد شد.