زادروز نویسنده رمان دور دنیا در ۸۰ روز

خبرگزاری ایمنا:

ژول ورن، نویسنده صاحب‌نام رمان‌های علمی - تخیلی در تاریخ هشتم فوریه سال ۱۸۲۸ میلادی در فرانسه به‌‏دنیا آمد و تحصیلات ابتدایى را با موفقیت به پایان رساند. ژول ورن سپس برای تحصیل حقوق راهی پاریس شد اما به ادبیات علاقه‏مند گردید و رشته حقوق را‌‌ رها کرد. وی در ابتدای کار چندین داستان نگاشت که با شکست و عدم موفقیت روبه‌‏رو گردید و او را به فقر دچار کرد. ورن عاقبت برای امرار معاش در یک تئا‌تر به‌‏عنوان منشی مشغول به‌‏کار شد. در اینجا مطالعه او بیش‌‏تر و وسعت معلومات او زیاد گردید و با دوستی و تأثیرپذیری از ادیب هم‌‏وطنش، الکساندر دومای پسر، وارد عرصه نویسندگی شد.

در این زمان بود که اولین رمان علمی و خیالی او به‌‏نام «پنج هفته در بالن» با موفقیت روبه‌‏رو گردید و ژول ورن را به شهرت رساند. ورن از آن پس، در مدت چهل سال آثار فراوانی انتشار داد که سراسر انباشته از ماجراهای عجیب و غریب و بر مبنای مبانی علمی بودند که در آن‌ها قدرت تخیل از مرزهای جهانی فرا‌تر می‌‏رفت و خیال و وهم با واقعیت درمی‌‏آمیخت. این آثار برای خوانندگانی که تشنه این قبیل داستان‏های خیال‏انگیز بودند، جاذبه بسیار داشت. از آن پس، ژول ورن در عالم ادبیات تحول عظیمی ایجاد کرد و با پیوند دادن علم و ادبیات، موضوع رمان‏های خود را بر پایه فرضیه‏های علمی ولی خیالی نهاد. ژول ورن شیوه جدیدی در داستان‏سرایى پیش گرفت. یعنی به‌‏جای آن‌‏که از سرگذشت گذشتگان سخن بگوید، داستان آیندگان را برگزید و آن‏چه مرتبت او را افزایش داد، این است که پیشگویى‏‌هایش به حقیقت پیوستند و همین تیزبینی شگرف او مایه ستایش همگان گردید.

داستان‏های ژول ورن از یک طرف حاوی نکته‏‌پردازی و افسانه‏سرایى تخیلی است و از سوی دیگر شامل تخیل روانی دقیق و طنزی نهفته می‌‏باشد. وی موفق به خلق گروه‏هایى از بشر می‌‏شود که متناسب با عصر وقوع داستان به‌‏سر می‌‏برند. او با عباراتی ساده، مطالب علمی و جغرافیایى و نقاط مختلف را به‌‏صورت قصه و رمان درمی‌‏آورد و مردم را با شگفتی‏های دانش و اماکن مختلف آشنا می‌‏ساخت. شیوه نگارش ژول ورن، شیوه‏ای دقیق و روان است که هرگز کهنگی نمی‌‏پذیرد. نفوذ ژول ورن در عصر خود تا حدی بود که آن را «عصر ژول ورن» می‌‏نامیدند و چه بسیار نویسندگان و شاعرانی که از آثار او الهام گرفتند. از وی بیش از پنجاه رمان علمی منتشر شده است که «بیست هزار فرسنگ زیر دریا»، «جزیره اسرارآمیز»، «دور ماه»، «زمین تا ماه»، «سفر به مرکز زمین» و «دور دنیا در هشتاد روز» از آن جمله‏ اند.


ژول ورن سرانجام در بیست و چهارم مارس سال ۱۹۰۵م در سن هفتاد و هفت سالگی درگذشت... سال‌ها پس از تولد ژول ورن، وی به‌عنوان پیشگوی الهام‌بخشی شناخته می‌شود که از چندین دهه پیش، فناوری‌های مدرن متعددی را متصور شده و در کتاب‌هایش توصیف کرده بود. ژول ورن برای خیلی‌ها فردی فرا‌تر از یک نویسنده داستان‌های علمی و تخیلی است، او فردی است که تخیلات بسیاری از کودکان و نوجوانان را پر و بال داده است، کودکانی که در دوران بزرگسالی توانستند رؤیاهای ژول ورن را به واقعیت تبدیل کرده و آنچه وی در کتاب‌هایش متصور شده بود را در قالب فیزیکی مجسم کنند. هیچ‌کس نمی‌تواند منکر این موضوع شود که پدر داستان‌های علمی و تخیلی جهان در روند پیشبرد ابداعات علمی جهان تأثیرگذار بوده است، زیرا در حال حاضر اختراعات متعددی وجود دارند که ایده اصلی آن‌ها از ذهن خلاق ورن برگرفته شده است.

نشنال جئوگرافیک تعدادی از ایده‌های وی که چندین دهه پس از مرگش منجر به اختراع ابزاری جدید و کاربردی شده است را معرفی کرده که در ادامه می‌خوانیم. - زیردریایی‌های الکتریکی: ورن در یکی از مشهور‌ترین رمان‌های خود به‌نام «بیست هزار فرسنگ زیر دریا» یک زیردریایی الکتریکی را معرفی کرد. در این رمان، شخصیت «کاپیتان نمو» در زیردریایی عظیم و الکتریکی زندگی می‌کرد، گزینه‌ای که گوگل نیز به‌مناسبت تولد ورن برای تغییر طرح لوگوی خود از آن الهام گرفت. در کنار ارگ بزرگ، اتاق غذاخوری رسمی و دیگر تزئینات تجملاتی که در این زیردریایی دیده می‌شد، زیردریایی «ناتیلوس» ژول ورن تفاوت چندانی با زیردریایی‌های مدرن امروزی ندارد، این زیردریایی مانند Circa-۱۹۶۴ و زیردریایی سه سرنشینه آلوین است که انرژی خود را از باطری‌های اسیدی تأمین می‌کند. ناتیلوس مانند آلوین کاملاً الکتریکی بود، پدیده‌ای که در آن زمان قلمروی جادویی از علم به‌شمار می‌رفت.


در کتاب «بیست هزار فرسنگ زیر دریا»، کاپیتان نمو الکتریسیته را «عاملی قدرتمند، مطیع، سریع و آسان که با هر نوع استفاده‌ای سازگار بوده و بر عرشه کشتی من حکم‌فرمایی می‌کند» توصیف کرده است. - اخبار تلویزیونی یا رادیویی: ژول ورن در کتابی به‌نام «در سال ۲۸۸۹» که سال ۱۸۸۹ منتشر شد، برای روزنامه‌ها جایگزینی را معرفی می‌کند: روزنامه «Earth Chronicle» هر روز صبح به‌جای این‌که چاپ شود برای مشترکانش خوانده خواهد شد، مشترکانی که می‌توانند اخبار روز را از گفت‌وگو با گزارشگران، سخنگو‌ها و دانشمندان به‌دست آورند. اولین مخابره خبر ۳۰ سال پس از این‌که ورن آن را متصور شد رخ داد، یعنی در سال ۱۹۲۰ و اما اولین مخابره تلویزیونی خبر تا ۲۸ سال پس از آن امکان‌پذیر نشد و درنهایت طی سال ۱۹۷۴ میلیون‌ها نفر توانستند خبر استعفای ریچارد نیکسون را در تلویزیون مشاهده کنند. - بادبان‌های خورشیدی: در رمان علمی تخیلی «از زمین تا ماه» که ژول ورن آن را در سال ۱۸۶۵ نوشت، به فضاپیمایی نوری اشاره شده است، یعنی همان تکنولوژی که امروز نامی دیگر دارد: بادبان‌های خورشیدی. - اتاقک‌های ماه: ورن در همین رمان به ابزاری اشاره کرده است که امروزه با نام اتاقک‌های ماه شناخته می‌شوند، چیزی مشابه کپسولی مخروطی‌شکل که در بالای راکت ناسا دیده می‌شود.

وی در قالب داستان «از زمین تا ماه» موشک‌هایی را توصیف می‌کند که می‌توانند انسان‌ها را به ماه انتقال دهند. ورن در این کتاب سلاح بزرگی را توصیف کرده است که شلیک می‌شود و به انرژی دست پیدا می‌کند که می‌تواند دیوار گرانشی زمین را شکسته و از آن عبور کند. - آسمان‌نویسی: ژول ورن همیشه مشتاقانه ناظر جهان اطراف خود بود و یکی از زمینه‌هایی که مورد توجه او قرار داشت تبلیغات بود، در کتاب «در سال ۲۸۸۹» ورن تبلیغات اتمسفری را توضیح می‌دهد، پدیده‌ای مشابه همان آسمان‌نویسی که امروزه رواج دارد. او در این مطلب نوشته است: «همه به تبلیغات عظیمی که از ابر‌ها بازتاب داده می‌شوند توجه می‌کنند، این تبلیغات به‌اندازه‌ای بزرگ‌اند که کل جمعیت یک شهر و یا یک کشور می‌توانند آن را ببینند.» ورن با وجود شیفتگی خاصی که برای ماشین‌ها و ابزار‌ها از خود نشان می‌داد، هرگز دوره‌های مهندسی را پشت سر نگذاشته بود و تنها با افرادی مراوده داشت که به ابداعات علمی و اکتشاف علاقه‌مند بودند. - ویدیوکنفرانس: ورن باز هم در کتاب «در سال ۲۸۸۹» تلفن تصویری را توصیف می‌کند که به‌نوعی پیش‌زمینه‌ای برای فناوری‌های ویدیوکنفرانس‌های امروزی به‌شمار می‌رود، مشابه این تکنولوژی که در سال ۲۰۰۵ برای برقراری ارتباط میان دو خانواده در کره شمالی و جنوبی مورد استفاده قرار گرفت. تلفن تصویری ورن، انتقال تصاویر را با استفاده از آینه‌های حساسی که به کابل‌هایی اتصال داشتند امکان‌پذیر می‌کرد.


این ایده یکی از اولین مرجع‌ها برای تلفن تصویری به‌شمار می‌رود. تخیلات ورن به‌شدت تحت تأثیر مجلات فنی و علمی زمان خود قرار داشت. - شوکر الکتریکی: موضوع محبوب ژول ورن خودروهای نقلیه بوده است، اما وی درباره سلاح‌های مختلفی که در دوره او وجود نداشتند نیز مطالبی نوشته است، برای مثال در «بیست هزار فرسنگ زیر دریا» وی از سلاحی صحبت می‌کند که شوک‌های قدرتمند الکتریکی وارد می‌کند، سلاحی شبیه به شوکرهای برقی که در عصر حاضر وجود دارند. ورن درباره این سلاح نوشته است: گلوله‌هایی که این سلاح شلیک می‌کند گلوله‌هایی عادی نیستند بلکه مخزن‌های کوچک شیشه‌ای هستند که توسط لایه‌ای فولادی پوشانده شده‌اند و وجود یک تکه سرب در آن، این گلوله‌ها را سنگین کرده است. آن‌ها بطری‌های لید واقعی - ابزار قرن هجدهمی که برای ذخیره الکتریسیته ساکن استفاده می‌شد - هستند که انرژی الکتریکی با قدرتی بالا به آن‌ها وارد شده و می‌تواند بزرگ‌ترین حیوانات را از پا دربیاورد.