بابک زنجانی در دادگاه اینستاگرام

هفته نامه تماشاگران امروز - فاطمه رجبی: در جریان رسیدگی به پرونده قضایی «ب. ز» که همه می دانستند همان بابک زنجانی است درست به اندازه تمام کسانی که یک شبه پولدار می شوند و بعد هم به جرم اختلاس محاکمه شان می کنند، حرف و حدیث های ضد و نقیض شنیده می شد. بعضی ها به او می گفتند رابین هود و اعلام می کردند بابک خان از پولدارها آن هم از نوع جهانی اش می کنده و می داده به بی پول های وطنی. بعضی های دیگر هم او را کسی می دانستند که در سایه دولت وقت پول های نامشروع زیادی به جیب زده وگرنه کسی که خودش می گوید تا دوران سربازی یک آدم کاملا معمولی بوده چطور می تواند حالا بیشتر از ۱۳ میلیارد دلار آمریکا داایی خالص داشته باشد؟

این بحث ها که یکی از اصلی ترین محورهای گفت و گو بین راننده های تاکسی و مسافران بود، وقتی دادگاه بدوی حکم اعدام برای سوژه داستان صادر کرد، به اوج خودش رسید و بعد هم همراه با کمرنگ شدن ماجرا در رسانه ها تا حد زیادی به ورطه فراموشی افتاد. اما دعوا بر سر دزد یا کارآفرین بودن بابک زنجانی هنوز یک جاهایی داغ است. شاید باور کردنش سخت باشد اما صفحه اینستاگرام زنجانی یکی از همین عرصه هاست.

با اینکه صفحه او از ۹ دسامبر ۲۰۱۲ آپدیت نشده، فالورها دست از مجاهدت برای قانع کردن همدیگر بر نمی دارند.

جالب این است که صفحه اینستاگرام زنجانی ۲۴۴۷ دنبال کننده دارد و تنها یک دنبال شونده که آن هم در کمال ناباوری رادیو فرداست. یعنی اگر احتمال تقلبی بودن صفحه اش را در نظر نگیریم، آقای زنجانی علاقه خاصی به صفحه رادیو فردا داشته اند و بین میلیون ها کاربر اینستاگرام تنها دلشان می خواسته محتویات این صفحه را دنبال کنند. البته ساده نمی باید بود و باید احتمال ساختگی بودن این صفحه را در نظر گرفت. ضمن اینکه تصاویری که در آن منتشر شده اند هم تا حدودی مشکوک می زنند. مثلا در یکی دو تای آنها بابک خان به قدری بد افتاده که بعید است کسی چنین عکسی از خودش منتشر کند. از طرفی تعداد عکس ها کم است (هفده عکس) و هم هیچ کدام از آنها کپشن ندارند. البته موضوع بحث بیشتر مربوط به وضعیت حضور مردم در این صفحه است و داشتن این صفحه اهمیت ندارد.

ناگفته های بابک

بازار بحث پای پست های زنجانی آنقدر داغ است که از قشرهای مختلف در میان کامنت گذاران وجوددارد. مثلا عده ای زا آنها طوری بابک زنجانی را «آقا بابک» یا «مهندس» صدا می کنند انگار تا قبل از دستگیری ایشان نهار روز جمعه را با هم آبگوشت می زده اند. آنها از طرفداران پر و پا قرص مهندس هستند و برای اینکه نشان دهند حرف ها و طرفداری هایشان از او چقدر موفق است، جزییاتی عجیب و غریب از پرونده او رو می کنند. مثلا یکی از آنها پای چند پست ادعا کرده که «مهندس فقط برای اینکه رییس بانک مسکن یک بار او را دزد خطاب کرد سه وکیل گرفت».بلافاصله هم اضافه می کند«مراقب حرف زدنتان باشید.در همیشه روی یک پاشنه نمی چرخد».

آنها تمام قد در برابر هر اتهام و صفتی که به بابک زنجانی زده شود ایستادگی می کنند و جواب همه را با سند و مدرک یعنی همان آمارهای خودمان می دهند. عده ای هم از آن طرف بام افتاده اند و وقتی از رقم دزدی های او حرف می زنند چنان غلو می کنند که صدای کسانی که موافقشان هستند هم در می آید. مثلا یک نفر با نام کاربری alyreza_musc پای تمام پست های زنجانی نوشته: «اگر پولی که این یارو دزدیده را بین مردم ایران پخش می کردن به هر نفر 210 میلیون تومان می رسید.» بعد از کامنت او چندنفر تذکر داده اند که آش آنقدرها هم شور نبوده است.

نوش جانش

همان طور که در همه برهه های تاریخی عده ای در واکنش به هر نوع دزدی و کلاه برداری از جمله «عرضه داشته خورده نوش جونش» استفاده کرده اند، بنابراین طبیعی است که پای پست های زنجانی هم بارها جملاتی با این مضمون ببینیم. اغلب آنها کسانی هستند که فکر می کنند تنها مشکل زنجانی این بوده که زیادی گنده شده و به چشم آمده وگرنه او همان طور که از هر ایرانی دیگری انتظار می رود از موقعیت خوبی که گیرش آمده با تیزهوشی استفاده کرده است. یکی که نام کاربری اش hasan۱۳۵۷ است با سماجت از این نظریه دفاع می کند و کسانی را که به زنجانی بد و بیراه می گویند یک عده حسود و عقده ای می داند که چون خودشان موفق نیستند چشم دیدن موفق ها را ندارند.

او یکی از کسانی است که جواب سوالی را که به صورت پیام خصوصی برایش فرستاده ایم می دهد و می گوید: «من نه بابک زنجانی را می شناسم و نه خیلی از پرونده اش سر در می آورم اما همین که می دانم او رزی ندار بوده اما توانسته خودش را بالا بکشد بهش افتخار می کنم.» می پرسیم اگر این کار را با برداشتن کلاه عده ای کرده باشد باز هم همین نظر را داری؟ جواب می دهد: «بله، کسی که کلاهش برداشته می شود حقش است. اصلا خود من اگر کسی حقم را بخورد حقم است چون نتوانسته ام از آن دفاع کنم.»

صد تومن دستی داری؟

بعضی از کامنت گذارها انگار در جریان نیستند که بابک زنجانی مدت هاست در حال خوردن آب خنک است و احتمالا دسترسی به دنیای مجازی و چک کردن صفحه اینستاگرامش ندارد چون هنوز او را مخاطب قرار می دهند و بابت آنچه دزدی از مردم و نفت مملکت می دانند توبیخ می کنند. بعضی ها هم درباره توانایی هایش می پرسند. مثلا ahmad نامی از او می پرسد چطور توانسته اینهمه پول را بالا بکشد. تعداد زیادی از کامنت گذارها هم از زنجانی پول دستی می خواهند و حتی مشکل مالی شان را هم شرح می دهند.

در کنار همه اینها کسانی هستند که برای «آقای زنجانی عزیز»، «مهندس زنجانی»، «مرد شماره یک اقتصاد ایران» و... آرزوی آزادی می کنند و از دعاهای زیادشان برای آزادی نامبرده خبر می دهند. در مورد این دسته این احتمال وجود دارد که واقعا به آزادی قریب الوقوع زنجانی امیدوارند و فکر می کنند او با خواندن کامنت هایشان قطعا تفقدی به آنها می کند.

یکی از پست های زنجانی بیشتر از بقیه کامنت گرفته، عکسی که یک سگ کوچک خانگی را نشان می دهد و مثل همه عکس ها هیچ توضیحی ندارد. خیلی ها پای این پست سگ را نشانه رفاه او دانسته اند و باز هم بد و بیراه نثارش کرده اند. پیغامی که برای خیلی هایشان می فرستیم بی جواب می ماند اما یکی از آنها به نام رضا در جواب اینکه چرا اینقدر از بابک زنجانی متنفر است که تا همین هفته پیش در اینستاگرام به او بد و بیراه گفته، می گوید: «من در یکی از شرکت هایی که این آقا صاحبش بود کار می کردم، البته به صورت رسمی اسمی از ایشان برده نمی شد اما همه می دانستند که او صاحب شرکت است. حق و حقوق من و بعضی های دیگر توسط مدیران آن شرکت خورده شد اما آب از آب تکان نخورد. برای همین هرجا که او را گیر بیاورم همین حرف ها را می زنم، حالا که دستمان به خودش نمی رسد بگذارید مردم بدانند چطور آدمی بوده.»

هواداران از جان گذشته

جدا از صفحه شخصی زنجانی که البته در اصل بودن آن شک وجود دارد، این کارآفرین نمونه دیروز و متهم امروز چندین فن پیج یا همان صفحه هواداری هم در اینستاگرام دارد. ۱۷ صفحه هواداری از بابک زنجانی هست، صفحه هایی که گویا دو رسالت بر دوش دارند: یکی اینکه عکس هایی از او را به همراه متن هایی تظلم خواهانه منتشر کنند و ایرادات حقوقی پرونده او را که به نظرشان مبرهن است بشمرند و دیگر اینکه در بخش کامنت های صفحه اصلی زنجانی و سایر صفحات اینستاگرام به دفاع تمام قد از او بپردازند.

مثلا کاربری که صفحه babak.zanjani.original.fans را مدیریت می کند و حضور فعالانه ای در بقیه صفحه ها دارد برای تمام کسانی که زنجانی را متهم می کنند جوابی دارد. مثلا در جواب آنهایی که می گویند او پول مردم را خورده و باید اعدام شود، می گوید: «موضوع پرونده مهندس زنجانی بدهی است، طبق کدوم قانونی حکم بدهکار اعدامه؟ آزادش کنن تا بدهی اش رو بپردازه.»

در این صفحه لینگ هایی از انواع و اقسام کمپین ها که برای رهایی زنجانی از اعدام درست شده اند هم پرده برداری می شود و از مردم می خواهند که اجازه ندهند کسی که در سخت ترین شرایط تحریم از کشور حمایت کرده به این سادگی کشته شود.