همه فرمول های رفع حصر در ایران

هفته نامه حاشیه: اردیبهشت ماه سال جاری در میان حرف و حدیث های تبلیغاتی و انتخاباتی بود که حسن روحانی که آن روزها همه او را کاندیدای احتمالی انتخابات ریاست جمهوری یازدهم می شناختند، در یک جلسه پرسش و پاسخ دانشجویی در دانشگاه تهران حرف از ماجرای رفع حصر آقای منتظری را پیش کشید و گفت: «کسی که به مدت یک سال و نیم جلسات متعدد گذاشت و حصر را از روی آقای منتظری برداشت، من بودم.»

روحانی که در روزهای حصر مرحوم منتظری در دوران ریاست جمهوری سید محمد خاتمی، دبیر شورای عالی امنیت ملی بود، در میان همهمه شعارها و وعده های انتخاباتی سال 92، گفت که «برداشتن حصر آقای منتظری با نامه من و از دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی انجام شد.»

همین چند روز پیش، حالا که حسن روحانی دیگر پیروز انتخابات ریاست جمهوری و رئیس دولت یازدهم شده، سعید حجاریان هم گفته که رفع حصر مرحوم منتظری کار روحانی بوده. او گفته که رئیس شورای عالی امنیت ملی می تواند در رفع حصر زندانیان سیاسی موثر باشد و روحانی با تجربه ای که در رفع حصر آیت الله منتظری داشته، می تواند حصر میرحسین موسوی و مهدی کروبی را به پایان برساند.


حسام الدین آشنا، مشاور رسانه ای رئیس جمهور و از نزدیکان وی نیز اخیرا در گفتگو با دو ماهنامه «اندیشه پویا»، یک عامل رفع حصر را همراهی و قبول مسئولیت آقای منتظری دانسته و ابراز امیدواری کرده بود که حصریان امروز، موسوی و کروبی هم این احساس مسئولیت را داشته باشند.

خلاصه بعضی می گویند کار، کار روحانی بوده؛ بعضی رئیس وقت شورای امنیت ملی یعنی سید محمد خاتمی را در رفع حصر آیت الله منتظری موثر می دانند؛ عده ای هستند که می گویند نامه جنجالی ۱۰۰ نفر از نمایندگان مجلس ششم در انتقاد به حصر منتظری و نامه آیت الله جلال الدین طاهری، امام جمعه سابق اصفهان منتهی به رفع حصر شده و بعضی دیگر خواست مقام معظم رهبری را از اصلی ترین دلایل رفع حصر پنج ساله مرحوم منتظری عنوان می کنند.

حالا ما تلاش کردیم با روایت روند رفع حصر از مرحوم منتظری، به یک مدل احتمالی برای فرآیند رفع حصر برسیم. ما می خواهیم با مرور تاریخی، ماجرای رفع حصر قبلی به عنوان یک نمونه مشابه را بررسی کنیم که آیا مسیر احتمالی مشخص به رفع حصر از موسوی، کروبی یا هر کس دیگری که در آینده با مسئله حصر مواجه شود، منتهی می شود؟

شیوه حیدر مصلحی

حیدر مصلحی، وزیر اطلاعات دولت دهم، چه در هنگام وزارتش و چه الان که از چهره های نزدیک به جریان پایداری محسوب می شود، همواره همچون سخنگوی صریح مخالفان رفع حصر حرف می زند و مصر است که محصولان باید در پیشگاه دادگاه و محکمه قضایی پاسخگوی اتهاماتشان باشند.


او بود که نخستین بار، محصولان را به بغی و محاربه (در افتان با حکومت اسلامی به صورت مسلحانه و با ایجاد خوف در دل مردم)، که در قانون مجازات اسلامی انعکاس دارند، متهم کرد. اشد مجازات برای این عناوین مجرمانه در قانون، اعدام پیش بینی شده است. در تجمع اخیر بسیجیان دانشگاه تهران در حضور حسین شریعتمداری، تصاویر و پلاکاردهایی مبنی بر مطالبه اعدام محصوران دیده شده است.


شیوه حامیان تندروی محصورین

برخی فعالان وقایع سال ۸۸، درست شبیه به افراطیون مخالفشان به مسئله حصر نگاه می کنند، انگار که هر دو تمایل دارند مسئله حصر همچون استخوانی در گلوی دولت و وضعیت اعتدالی جدید باقی بماند تا بتواند به اختلافات و البته شکست دولت جدید براساس پیش بینی های آنها کمک برساند. این گروه از حامیان رفع حصر، البته برای حل ماجرا روشی ارائه می کنند که بر وعده رفع حصر از سوی روحانی استوار است و مطابق آن، حل مسئله را خیلی سریع، بی مقدمه و مستقیما و تماما از روحانی طلب می کنند.


شیوه مرحوم عسگر اولادی


مرحوم عسگر اولادی نخستین بار، مدتی پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری اخیر که به پیروزی تاریخی حسن روحانی و اعتدال گرایان انجامید، گفت مشکلات کشور حل نمی شود و انتخابات، انتخابات نمی شود اگر که مسئله حصر حل نشود. وی با نوشتن چند نامه و انجام مصاحبه، تاکید کرد موسوی و کروبی فتنه گر نبودند بلکه از سوی دشمنان انقلاب مفتون شدند و اگر بپذیرند که توبه کنند و [تلویحا]، برخی شروط را بپذیرند، باید از ایشان رفع حصر شود و البته این مسئله را به موافقت رهبر معظم انقلاب مشروط ساخته بود.


روش حسام آشنا

حسام الدین آشنا، مشاور حسن روحانی است و با او در موضوع رفع حصر از منتظری مشارکت داشته است. او در گفتگویی مفصل با دو ماهنامه «اندیشه پویا» گفته که اگر همه مسائل و موانع رفع حصر هم برداشته شود، باز این نکته بر جا می ماند که آیا محصولان فعلی مثل مرحوم منتظر حاضرند مسئولیت پذیر باشند یا نه؟


روند احتمالی رفع حصر

به نظر رسمی ترین و واقعی ترین روشی که ممکن است به رفع حصرها بینجامد، مسیر روبروست که از ماجرای رفع حصر از مرحوم منتظری اقتباس شده.